Hơn 412.000 tỷ đồng bị “thổi bay” vì xe điện và cú sốc thua lỗ sau gần 70 năm

Việc giảm giá trị mảng kinh doanh xe điện xuống 15,7 tỷ USD không chỉ là một sự đảo ngược đầy khó khăn trong chiến lược của Honda tại thị trường Mỹ mà còn làm nổi bật thêm nhiều thách thức sắp tới từ Trung Quốc, nơi hãng này đang phải đối mặt với khoảng cách công nghệ ngày càng lớn.

Hôm 12/3, Honda - nhà sản xuất ô tô lớn thứ hai của Nhật Bản cho biết sẽ tái cấu trúc mảng xe điện (EV), chủ yếu tại Mỹ, đồng thời giảm giá trị một số hoạt động tại Trung Quốc, với tổng giá trị ước tính 2.500 tỷ yên (khoảng 15,7 tỷ USD, tức hơn 412.268 tỷ đồng). Công ty cũng cho biết sẽ báo cáo khoản lỗ thường niên đầu tiên trong gần 70 năm kể từ khi niêm yết.

Honda cho biết họ sẽ hủy bỏ 3 mẫu xe điện chạy pin dự kiến ra mắt tại Mỹ trong bối cảnh nhu cầu xe điện giảm mạnh sau khi Tổng thống Donald Trump chấm dứt các chương trình trợ cấp liên quan.

Xe điện chạy pin chỉ chiếm 2,5% trong tổng doanh số toàn cầu 3,4 triệu xe của Honda năm ngoái, tương đương khoảng 84.000 xe. Theo ông Christopher Richter, nhà phân tích ngành ô tô tại công ty dịch vụ tài chính và môi giới chứng khoán quốc tế CLSA, quy mô khoản ghi giảm giá trị kể trên phản ánh mức đầu tư khổng lồ của “gã khổng lồ Nhật Bản” này vào nghiên cứu và phát triển cũng như năng lực sản xuất nhằm mục tiêu bán được nhiều xe điện hơn.

Ông nói rằng hãng sản xuất ô tô lẽ ra nên nhanh chóng dừng khoản đầu tư đó lại ngay khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại nắm quyền.

“Họ mất quá nhiều thời gian để cân nhắc điều đó”, ông Richter nói. “Họ đã hủy các dự án này gần như ngay trước thời điểm ra mắt”.

Video Honda ghi nhận khoản suy giảm giá trị 15,7 tỷ USD vì xe điện - Nguồn clip: Reuters

Honda lần đầu tiên giới thiệu 2 mẫu concept thuộc dòng “Honda 0 Series”, bao gồm mẫu sedan Saloon tại triển lãm công nghệ Consumer Electronics Show (CES) ở Las Vegas (Mỹ) vào tháng 1 năm 2024. Hãng từng kỳ vọng tung ra những mẫu xe đầu tiên của dòng này trong năm nay, bắt đầu tại Bắc Mỹ.

Tuy nhiên, kế hoạch đó hiện đã bị hủy bỏ. Công ty sẽ dừng 3 mẫu ô tô dự kiến sản xuất tại Mỹ gồm Saloon, Honda 0 SUV và Acura RSX.

Do ảnh hưởng tài chính này, công ty dự kiến sẽ bị thâm hụt dòng tiền lên tới 1,7 nghìn tỷ yên, phần lớn là chi phí bồi thường cho các nhà cung cấp.

“Chúng tôi thực sự sốc trước quy mô khổng lồ của khoản giảm giá trị tài sản này”, ông Seiji Sugiura, nhà phân tích cấp cao tại Phòng Nghiên cứu thông tin tình báo Tokai Tokyo – bộ phận nghiên cứu của công ty chứng khoán Tokai Tokyo viết trong báo cáo gửi khách hàng.

“Quyết định được đưa ra ở thời điểm cực kỳ nhạy cảm, ngay trước khi sản xuất hàng loạt, khi ngân sách lớn đã được chi ra cho thấy đây là một lựa chọn rất khó khăn”.

Honda cho biết hiện sẽ chuyển hướng sang xe hybrid (loại ô tô sử dụng kết hợp 2 nguồn động lực: động cơ đốt trong (xăng hoặc dầu) và mô-tơ điện) tại Mỹ và tìm cách tăng cường danh mục sản phẩm cũng như khả năng cạnh tranh về chi phí tại Ấn Độ, nơi hãng tin rằng có thể mở rộng thị phần.

Tình hình tại Trung Quốc báo hiệu những rắc rối sâu xa hơn cho Honda

Dù Honda có vẻ đang “dọn dẹp lại chiến lược” và vượt qua giai đoạn khó khăn nhất, việc khắc phục hoạt động tại Trung Quốc có thể là thách thức lớn hơn.

Hãng cảnh báo rằng mình khó theo kịp các công ty mới nổi tại Trung Quốc, đặc biệt do chu kỳ phát triển sản phẩm ngắn hơn và thế mạnh về xe dựa trên phần mềm, bao gồm các hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến.

“Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt như vậy, Honda đã không thể cung cấp những sản phẩm có giá trị tương xứng với chi phí tốt hơn các nhà sản xuất xe điện mới, dẫn tới sự suy giảm khả năng cạnh tranh”, công ty lừng danh đến từ Nhật Bản cho biết trong một tuyên bố.

Ông Vincent Sun, nhà phân tích cấp cao tại Morningstar cho rằng vẫn còn nhiều bất định về khả năng Honda theo kịp thách thức công nghệ trong dài hạn.

“Động thái này khiến tôi lo ngại về năng lực cạnh tranh công nghệ của Honda trong tương lai”, vị chuyên gia này nói.

Tại Trung Quốc – thị trường ô tô lớn nhất thế giới, Honda đã tung ra một số mẫu xe điện chạy pin, nhưng năm ngoái hãng chỉ bán được 17.000 xe, chiếm 2,5% tổng doanh số khoảng 677.000 xe tại nước này và chỉ bằng 1/5 tổng doanh số xe điện toàn cầu của hãng.

Các nhà phân tích cũng cho rằng Honda có thể đối mặt thêm rủi ro từ liên doanh xe điện với Tập đoàn Sony (Sony Group) mang tên Sony Honda Mobility, hiện đang phát triển mẫu sedan Afeela.

Honda cho biết hướng đi của liên doanh này vẫn đang được thảo luận, nhưng chưa có quyết định cuối cùng.