Thận là cơ quan giữ vai trò quan trọng trong việc loại bỏ chất thải, điều chỉnh lượng nước và duy trì cân bằng điện giải. Bổ sung đủ nước giúp thận hoạt động hiệu quả nhưng uống quá ít hay quá nhiều đều có thể gây ra những vấn đề sức khỏe. Nhu cầu nước không giống nhau ở tất cả mọi người mà phụ thuộc vào độ tuổi, cường độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe.

Dù uống nước là việc làm quen thuộc mỗi ngày, không phải ai cũng duy trì thói quen này đúng cách. Những sai lầm trong việc bổ sung nước có thể âm thầm ảnh hưởng đến cơ thể, trong đó có chức năng thận.

Uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn

Không chỉ thiếu nước, việc bổ sung quá mức trong thời gian ngắn cũng có thể gây nguy hiểm. Theo Healthline, nếu lượng nước nạp vào vượt quá khả năng đào thải của thận, nồng độ natri trong máu có thể giảm mạnh, dẫn đến hạ natri máu.

Tình trạng này có thể xảy ra khi một người cố uống thật nhiều nước để đạt mục tiêu hằng ngày trong thời gian ngắn hoặc bù nước quá mức sau khi tập luyện. Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ (NKF), người bị hạ natri máu có thể xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, đau đầu, mệt mỏi và lú lẫn. Trong trường hợp nghiêm trọng, tình trạng này có thể gây co giật, thậm chí đe dọa tính mạng.

Những người bị suy giảm chức năng thận hoặc mắc bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng điều hòa nước và điện giải cần đặc biệt thận trọng. Do khả năng đào thải nước có thể bị hạn chế, họ có thể phải kiểm soát lượng nước uống theo chỉ định của bác sĩ.

Vì vậy, không nên cố uống thật nhiều nước với suy nghĩ rằng cách này giúp "thải độc" hoặc làm sạch thận. Thay vào đó, nên phân bổ lượng nước hợp lý trong ngày, căn cứ vào nhu cầu thực tế của cơ thể và tránh uống quá nhiều cùng lúc.

Uống quá ít nước trong thời gian dài

Theo Times of India, cơ thể không được cung cấp đủ nước sẽ làm giảm lượng nước tiểu, đồng thời khiến nước tiểu trở nên cô đặc. Nếu tình trạng mất nước kéo dài hoặc diễn biến nghiêm trọng, lượng máu lưu thông đến thận có thể suy giảm, cản trở quá trình lọc chất thải và làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp.

Bên cạnh đó, uống không đủ nước còn là yếu tố làm tăng nguy cơ sỏi thận, đặc biệt ở những người có cơ địa dễ mắc bệnh. Khi nước tiểu quá cô đặc, các khoáng chất và muối có thể kết tinh, tích tụ và hình thành sỏi.

Nguy cơ thiếu nước có thể xuất hiện ở những người bận rộn, thường xuyên ngồi trong phòng điều hòa, vận động cường độ cao hoặc làm việc dưới trời nắng nóng. Khát nước, khô miệng, đi tiểu ít và nước tiểu sẫm màu là những dấu hiệu có thể gặp khi cơ thể thiếu nước. Tuy nhiên, màu nước tiểu còn bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn, thuốc và nhiều yếu tố khác, do đó không thể dựa vào dấu hiệu này để tự chẩn đoán.

Để duy trì hoạt động bình thường của thận, mỗi người nên hình thành thói quen uống nước trong suốt cả ngày, thay vì chỉ uống khi cảm thấy khát. Khi vận động nhiều hoặc đổ mồ hôi đáng kể, lượng nước bổ sung cũng cần được điều chỉnh cho phù hợp.

Thường xuyên thay nước lọc bằng nước ngọt

Nhiều người có thói quen sử dụng nước ngọt có đường, trà sữa hoặc đồ uống đóng chai thay cho nước lọc. Tuy nhiên, việc tiêu thụ thường xuyên những sản phẩm này có thể khiến lượng đường và năng lượng nạp vào cơ thể tăng cao, không có lợi cho sức khỏe nếu kéo dài.

Lượng đường dư thừa có thể góp phần gây thừa cân, béo phì và làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. Khi đường huyết thường xuyên ở mức cao, các mạch máu nhỏ trong thận có thể bị tổn thương, lâu dần dẫn đến bệnh thận do đái tháo đường.

Ngoài ra, việc sử dụng nhiều đồ uống có đường còn liên quan đến các vấn đề chuyển hóa khác, từ đó tác động gián tiếp đến sức khỏe thận. Một số loại nước ngọt có gas cũng chứa phospho dưới dạng phụ gia phosphate, cần được lưu ý trong chế độ ăn uống.

Để giảm những nguy cơ này, nước lọc nên là lựa chọn ưu tiên trong sinh hoạt hằng ngày, còn các loại đồ uống nhiều đường cần được hạn chế. Với người mắc bệnh thận mạn, việc lựa chọn đồ uống không chỉ phụ thuộc vào lượng đường mà còn cần xem xét thành phần dinh dưỡng trên nhãn sản phẩm và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.

Chỉ khát mới uống nước

Nhiều người thường đợi đến khi cảm thấy khát mới uống nước mà không chú ý bổ sung nước trong ngày. Tuy nhiên, cảm giác khát không nên là tín hiệu duy nhất để quyết định thời điểm uống nước, nhất là khi cơ thể thường xuyên phải hoạt động trong môi trường nóng hoặc vận động nhiều.

Khi lượng nước đưa vào không đáp ứng nhu cầu, cơ thể có thể giảm bài tiết nước tiểu để giữ nước. Nước tiểu cô đặc làm tăng nguy cơ kết tinh khoáng chất và hình thành sỏi ở người dễ mắc bệnh. Nếu thiếu nước nghiêm trọng, lượng máu đến thận cũng có thể giảm, ảnh hưởng đến chức năng lọc và làm tăng nguy cơ tổn thương thận.

Thay vì chờ khát mới uống, mỗi người nên chủ động phân bổ lượng nước trong ngày, có thể tạo thói quen uống định kỳ khoảng một giờ một lần và điều chỉnh theo điều kiện thời tiết, mức độ vận động cũng như nhu cầu cá nhân. Dù vậy, không có một lịch uống nước chung phù hợp với tất cả mọi người. Người mắc bệnh thận hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế nước cần tuân thủ hướng dẫn riêng, tránh tự ý tăng lượng nước uống.