Đỉnh Lảo Thẩn thuộc xã Y Tý, tỉnh Lào Cai, thường được gọi là “nóc nhà Y Tý”. Với độ cao 2.860m, nơi đây mở ra tầm nhìn rộng lớn về vùng núi cao Tây Bắc.

Sức hấp dẫn của Lảo Thẩn không chỉ nằm ở độ cao mà còn ở sự thay đổi liên tục của cảnh quan trên đường lên đỉnh. Hành trình thường bắt đầu từ khu vực chân núi, nơi du khách bước vào những lối mòn uốn lượn theo triền dốc. Càng lên cao, khung cảnh càng mở rộng, đưa người đi bộ đi qua những khoảng rừng trúc, các vạt lau, thảm cỏ và những mỏm đá nổi bật giữa nền trời xanh.

Có đoạn đường, lau cỏ đung đưa theo gió, tạo nên vẻ mềm mại giữa địa hình núi non gồ ghề. Ở những vị trí cao và thoáng, du khách có thể dừng chân nghỉ ngơi, phóng tầm mắt xuống các tầng núi và quan sát mây trôi dưới sườn dốc. Những bông hoa dại mọc ven đường cũng góp phần tạo nên nét sinh động cho cảnh quan tự nhiên.

Đối với người yêu trekking, mỗi chặng đường ở Lảo Thẩn là sự kết hợp giữa vận động thể chất và trải nghiệm thiên nhiên. Địa hình có những đoạn dốc, đường mòn và khu vực đá, đòi hỏi người đi phải chuẩn bị sức khỏe, giày phù hợp và tuân thủ hướng dẫn an toàn. Tuy nhiên, chính hành trình từng bước vượt qua địa hình núi cao lại tạo nên sức hút riêng của điểm đến này.

Sau nhiều giờ di chuyển, khi cột mốc trên đỉnh Lảo Thẩn hiện ra, người chinh phục có thể cảm nhận rõ sự thay đổi của không gian. Từ vị trí cao, những dãy núi và thung lũng hiện lên trong tầm mắt.

Đặc biệt, một trong những trải nghiệm khiến Lảo Thẩn được nhiều người yêu thích là ngắm mây. Khi điều kiện thời tiết thuận lợi, những đám mây trắng có thể phủ kín thung lũng, len qua các sườn núi và tạo thành từng lớp nối tiếp nhau. Giữa không gian rộng lớn ấy, các đỉnh núi nhô lên khỏi biển mây, tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng núi cao Tây Bắc.

Vào ban ngày, ánh nắng làm nổi bật sắc xanh của bầu trời, màu cỏ cây và những phiến đá trên sườn núi. Khi mây dịch chuyển theo gió, cảnh vật cũng thay đổi liên tục, lúc hiện rõ từng đường nét địa hình, lúc lại chìm trong màn mây trắng. Đây là lý do nhiều người lựa chọn Lảo Thẩn cho những chuyến đi kết hợp trekking và chụp ảnh thiên nhiên.

Thời điểm cuối ngày lại mang đến một vẻ đẹp khác. Khi mặt trời dần xuống thấp, ánh sáng chuyển sang sắc vàng, phủ lên những tầng mây và triền núi.  Về đêm, khi trời ít mây và không bị ánh sáng nhân tạo che lấp, bầu trời vùng núi cao có thể hiện rõ nhiều ngôi sao. Không gian yên tĩnh, không khí lạnh và cảnh sắc rộng mở tạo nên trải nghiệm khác biệt so với những điểm du lịch đông đúc ở đô thị.

Tuy nhiên, biển mây, hoàng hôn rực rỡ hay bầu trời sao đều phụ thuộc vào điều kiện thời tiết tại thời điểm tham quan. Không phải chuyến đi nào cũng có thể gặp đầy đủ những cảnh tượng này. Sự thay đổi khó đoán của thời tiết cũng là một phần đặc trưng của hành trình khám phá núi cao.

Bên cạnh biển mây, mùa đông còn có thể mang đến cho Lảo Thẩn vẻ đẹp khác biệt với băng giá phủ trên cỏ cây, mặt đất và những phiến đá. Khi nhiệt độ giảm sâu, cảnh quan vốn mang sắc xanh, nâu của núi rừng có thể chuyển sang màu trắng bạc, tạo nên khung cảnh hiếm gặp tại Việt Nam.

Một đợt rét đáng chú ý được ghi nhận vào ngày 20/2/2022. Theo thông tin của Thông tấn xã Việt Nam và Báo Lào Cai, vào khoảng 7 giờ sáng, nhiệt độ tại khu vực Lảo Thẩn giảm xuống -5°C. Băng giá xuất hiện trên cây cối và mặt đất, đặc biệt ở những khu vực có độ cao từ khoảng 2.600m trở lên.

Đầu năm 2025, hiện tượng tương tự tiếp tục được ghi nhận. Chiều 11/1/2025, nhiệt độ tại khu vực từ độ cao khoảng 2.600m trở lên giảm xuống khoảng -3°C, khiến băng phủ trắng nhiều vị trí trên núi.

Không chỉ riêng Lảo Thẩn, trong những đợt không khí lạnh mạnh, khu vực Y Tý cũng từng xuất hiện băng giá và tuyết. Những mái nhà, con đường quanh co và cảnh quan núi rừng phủ trắng tạo nên diện mạo khác thường cho vùng cao. Cổng thông tin đối ngoại tỉnh Lào Cai từng giới thiệu hình ảnh rừng ở Y Tý phủ tuyết trắng với vẻ đẹp lãng mạn, gợi liên tưởng đến cảnh sắc ở châu Âu.

Dẫu vậy, băng giá và tuyết không phải hiện tượng diễn ra thường xuyên hoặc theo lịch cố định. Việc xuất hiện các hiện tượng này phụ thuộc vào cường độ không khí lạnh, nhiệt độ thực tế, độ ẩm và điều kiện thời tiết tại từng thời điểm. Vì thế, du khách không nên mặc định rằng cứ đến Lảo Thẩn vào mùa đông là sẽ nhìn thấy băng tuyết.

Khoảng tháng 10 đến tháng 4 năm sau thường được xem là mùa trekking thuận lợi ở nhiều khu vực núi cao Lào Cai. Với Lảo Thẩn, giai đoạn cuối thu đến đầu xuân được nhiều người lựa chọn để kết hợp leo núi và săn mây. Trong khi đó, những người muốn quan sát băng giá thường theo dõi các đợt rét đậm, rét hại trong khoảng tháng 12 đến tháng 2.

Dù vậy, lựa chọn thời điểm cần căn cứ vào mục tiêu chuyến đi và dự báo thời tiết thực tế. Nếu muốn ngắm mây, du khách cần theo dõi tình hình mây, mưa và tầm nhìn, nếu muốn quan sát băng giá, yếu tố quan trọng là diễn biến nhiệt độ trong các đợt không khí lạnh. Trước khi khởi hành khoảng 1-2 ngày, nên kiểm tra dự báo thời tiết tại Y Tý, đồng thời liên hệ đơn vị tổ chức trekking hoặc người dân địa phương để cập nhật điều kiện trên núi.

Bên cạnh cảnh quan tự nhiên, hành trình đến Lảo Thẩn còn đưa du khách đến gần hơn với đời sống vùng cao Y Tý, nơi có cộng đồng người Hà Nhì cùng các nhóm dân cư sinh sống lâu đời. Những bản làng, nếp nhà truyền thống và sinh hoạt thường ngày góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất biên viễn. 

Với những giá trị về cảnh quan và sức hấp dẫn đối với hoạt động tham quan, khám phá thiên nhiên, đỉnh Lảo Thẩn đã được UBND tỉnh Lào Cai công nhận là di tích danh lam thắng cảnh cấp tỉnh theo Quyết định số 3386/QĐ-UBND ngày 17/12/2024.

Giữa đại ngàn Tây Bắc, Lảo Thẩn mang vẻ đẹp vừa mạnh mẽ, khoáng đạt, vừa biến ảo theo từng lớp mây và ánh sáng. Mỗi chuyến đi có thể đem lại một khung cảnh khác nhau, từ những triền cỏ ngập nắng đến biển mây bồng bềnh hay núi rừng phủ băng trong những ngày rét sâu. Chính sự đa dạng ấy khiến “nóc nhà Y Tý” trở thành điểm đến đáng chú ý đối với những người muốn trải nghiệm thiên nhiên vùng cao Lào Cai bằng chính bước chân của mình.