Tại họp báo thường kỳ tháng 10/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) sáng 4/11, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, đã lý giải những mục tiêu chính của việc ban hành danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu.

Theo ông Lịch, quy định mới được xây dựng nhằm thực hiện ba mục tiêu. Trước hết là chuẩn hóa, đồng bộ hệ thống pháp luật. Các quy định quản lý nhập khẩu sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng được triển khai từ nhiều năm trước. Việc ban hành danh mục mới nhằm bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về công nghiệp công nghệ số, đồng thời cập nhật mã hàng hóa theo hệ thống HS, tạo thuận lợi cho công tác quản lý và thực thi.

Mục tiêu thứ hai là bảo vệ người tiêu dùng và phát triển thị trường trong nước. Việc kiểm soát nhập khẩu điện thoại thông minh, máy tính và các thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng nhằm ngăn chặn nguy cơ Việt Nam trở thành nơi tiếp nhận các thiết bị điện tử cũ, chất lượng thấp. Qua đó, hạn chế những rủi ro liên quan đến an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và thiết bị không còn đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Thứ ba, quy định hướng tới hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Theo đó, bên cạnh danh mục hàng hóa bị cấm, chính sách vẫn quy định các trường hợp ngoại lệ, cho phép nhập khẩu thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng để phục vụ sản xuất, nghiên cứu và những mục đích được pháp luật cho phép.

Làm rõ phạm vi áp dụng, Cục trưởng Nguyễn Khắc Lịch cho biết điện thoại thông minh và một số nhóm thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng được quản lý theo mã số hàng hóa (mã HS) cụ thể. Do đó, việc xác định một mặt hàng có thuộc diện cấm nhập khẩu hay không phải căn cứ vào mã HS và các quy định liên quan.

Ông Lịch nhấn mạnh, quy định mới không nhằm hạn chế hoạt động sản xuất, kinh doanh mà hướng tới kiểm soát chất lượng thiết bị nhập khẩu, bảo vệ người tiêu dùng, bảo đảm an toàn thông tin và thúc đẩy thị trường công nghệ số trong nước phát triển lành mạnh. 

Trước đó, ngày 27/10, Bộ KH&CN ban hành Thông tư 63, công bố chi tiết danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu kèm mã HS. Danh mục được xây dựng trên cơ sở Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam ban hành kèm Thông tư 31/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Đáng chú ý, phạm vi kiểm soát không chỉ bao gồm sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng mà còn áp dụng với bộ phận, phụ kiện, cụm linh kiện và linh kiện điện tử đã qua sử dụng của các sản phẩm thuộc danh mục cấm nhập khẩu.

Các sản phẩm công nghệ số tân trang có mã HS thuộc danh mục này cũng không được phép nhập khẩu. Đây là những thiết bị đã qua sử dụng, được sửa chữa hoặc thay thế linh kiện nhằm khôi phục chức năng, chất lượng và hình thức tương đương sản phẩm mới.

Thông tư đồng thời hướng dẫn cụ thể cách áp dụng danh mục theo mã HS. Trường hợp quy định đến nhóm 4 chữ số hoặc phân nhóm 6 chữ số, lệnh cấm được áp dụng đối với toàn bộ mã HS 8 chữ số thuộc nhóm hoặc phân nhóm tương ứng. Nếu danh mục quy định cụ thể đến mã HS 8 chữ số, lệnh cấm chỉ áp dụng đối với mã hàng đó.

Tuy nhiên, một số dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị và công cụ đã qua sử dụng vẫn được phép nhập khẩu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật. Các trường hợp này bao gồm thiết bị phục vụ trực tiếp dự án sản xuất, đóng gói, kiểm thử vi mạch bán dẫn hoặc hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số.

Thông tư 63 có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, thay thế Thông tư 11/2018/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông.

Đối với hàng hóa đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận nhập khẩu trước thời điểm thông tư mới có hiệu lực, doanh nghiệp vẫn được tiếp tục thực hiện theo nội dung và thời hạn ghi trong văn bản chấp thuận.