Phó Vân Hạo (sinh năm 1985) tại Bắc Kinh (Trung Quốc) trong một gia đình có cả bố và mẹ đều là giáo viên. Cha anh dạy Sinh học, còn mẹ giảng dạy môn toán.

Vốn thừa hưởng môi trường giáo dục từ gia đình, Vân Hạo sớm bộc lộ năng khiếu đặc biệt với những con số. Khi chưa tròn 6 tuổi, cậu bé đã hoàn thành chương trình toán tiểu học và được tuyển vào lớp dành cho học sinh năng khiếu, nơi vốn chỉ có những học sinh lớn hơn nhiều tuổi. 

Đến năm lớp 2, Vân Hạo tham gia cuộc thi “Toán mùa xuân” cùng các thí sinh lớn tuổi và suýt giành giải Nhất. Ban tổ chức sau đó quyết định trao cho cậu giải Đặc biệt.

Những năm tiếp theo, Vân Hạo liên tục góp mặt tại các cuộc thi toán học. Tuy nhiên, do tuổi còn nhỏ, vì vậy khả năng xử lý các bài toán có lời văn chưa thực sự hoàn thiện khiến anh nhiều lần bỏ lỡ những vị trí cao nhất.

Bước ngoặt đến vào năm lớp 6, khi Vân Hạo lần đầu giành giải Nhất ở cả nội dung cá nhân và đồng đội. Kể từ đó, thành tích của anh liên tục được nối dài. Theo những thông tin được chia sẻ về hành trình này, Vân Hạo từng tham gia khoảng 40 cuộc thi toán học và chưa một lần xếp thứ hai.

Năm lớp 11, anh được lựa chọn vào đội tuyển Trung Quốc tham dự Olympic Toán học quốc tế (IMO). Tại kỳ thi tổ chức ở Anh, Vân Hạo giành Huy chương Vàng (HCV) với điểm số tuyệt đối. Một năm sau, tại Nhật Bản, anh tiếp tục lặp lại thành tích này. Hai HCV IMO liên tiếp đưa chàng trai trẻ trở thành một trong những gương mặt nổi bật của toán học Trung Quốc thời điểm đó.

Nhờ thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 2003, Vân Hạo được tuyển thẳng vào Học viện Khoa học Toán học thuộc Đại học Bắc Kinh. Tại đây, anh tiếp tục nhận được sự đánh giá cao, được giao đảm nhiệm vị trí lớp trưởng và dẫn chương trình trong lễ chào đón tân sinh viên.

Tuy nhiên, bước vào đại học cũng là thời điểm Vân Hạo lần đầu đối diện với những thử thách khác biệt. Không còn môi trường thi đấu mà anh luôn nằm trong nhóm dẫn đầu, cuộc sống sinh viên mở ra nhiều trải nghiệm mới. Một trong số đó là trò chơi điện tử “StarCraft”, đây là lĩnh vực mà trước đây anh gần như chưa từng tiếp xúc.

Khi ấy, ban đầu chơi chỉ để giải trí, song dần dần Vân Hạo dành quá nhiều thời gian cho trò chơi này. Có những đêm anh thức trắng, bỏ bê việc ăn uống và nghỉ ngơi khiến kết quả học tập ngày càng sa sút. 

Thậm chí, anh từng nhiều lần lượt trượt môn Lý luận quân sự. Sau đó, “thần đồng” toán học năm nào đã không đạt yêu cầu ở các môn Tiếng Anh, Vật lý và Chính trị. Tổng cộng, Vân Hạo không hoàn thành 10 tín chỉ.

Theo quy định của Đại học Bắc Kinh thời điểm đó, sinh viên có thể không được cấp bằng tốt nghiệp nếu trượt một môn hai lần. Đến năm 2007, trong khi nhiều người bạn cùng khóa lần lượt rời giảng đường, Vân Hạo lại rơi vào tình cảnh trái ngược hoàn toàn với hình dung về tương lai của một thần đồng từng hai lần giành HCV IMO.

Sau đó, nhờ sự giúp đỡ của một giáo viên từng giảng dạy Toán Olympic, Vân Hạo có cơ hội tiếp tục con đường học tập với chương trình thạc sĩ Giáo dục Toán tại Quảng Châu. Dẫu vậy, việc trở lại giảng đường không hề dễ dàng. Những kiến thức từng rất quen thuộc nay trở nên khó tiếp cận, buộc anh phải dành nhiều thời gian và công sức để lấy lại nền tảng.

Tiếp đó, Vân Hạo thử sức với kỳ thi tiến sĩ ngành Toán ứng dụng tại Đại học Thanh Hoa nhưng không thành công. Anh chuyển sang theo học tiến sĩ tại một cơ sở đào tạo khác, trải qua nhiều năm với không ít khó khăn, thất bại trước khi hoàn thành chương trình.

Không còn là “thần đồng” toán học 

Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, Phó Vân Hạo trở thành giảng viên toán tại Học viện Sư phạm Quảng Đông. Công việc giảng dạy giúp anh tìm lại niềm yêu thích với toán học, dù con đường sự nghiệp khi ấy không còn hào nhoáng như những năm tháng liên tục chinh phục các giải thưởng.

Năm 2019, Vân Hạo gia nhập Đại học Khoa học và Công nghệ Nam Phương, tiếp tục công việc giảng dạy và nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục toán học. Anh vẫn tham gia xây dựng đề thi, chấm thi, huấn luyện các đội tuyển IMO và nghiên cứu những phương pháp giảng dạy toán.

Câu chuyện của Vân Hạo từng trở thành chủ đề tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc. Một bài viết gọi anh là “Thần đồng toán học sa ngã”, đồng thời đặt hành trình sự nghiệp của anh bên cạnh những cựu thí sinh IMO khác đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong lĩnh vực học thuật.

Tuy nhiên, Vân Hạo không nhìn nhận hành trình của mình theo cách đó. Trước những nhận xét cho rằng anh đã đánh mất cơ hội trở thành một nhà toán học xuất chúng, anh từng thẳng thắn đáp: “Tôi không sa ngã, tôi chỉ đang đứng trên mặt đất”.

Với Vân Hạo, việc không tiếp tục theo đuổi những danh hiệu hay đỉnh cao từng đạt được không đồng nghĩa với thất bại. Trở thành giảng viên, đào tạo thế hệ học sinh tiếp nối và đóng góp cho giáo dục toán học cũng là một con đường có ý nghĩa.

Anh từng chia sẻ rằng, bản thân từng được nâng lên rất cao nhờ may mắn, rồi bị kéo xuống bởi những điều không như ý. Nhưng hiện tại, tôi đứng vững trên mặt đất, không hề gục ngã.