Mới đây, thông tin lâu đài Vạn Hoa (Hải Phòng) chuẩn bị được chỉnh trang sau 10 năm bỏ hoang thu hút sự chú ý. Với người dân địa phương, tòa nhà này chẳng còn là cái tên xa lạ.

Lâu đài Vạn Hoa nằm trên đỉnh núi cuối cùng của dãy “cửu long chầu biển” ở Đồ Sơn. Trước đây, nguyên danh của nó là Hotel de la Pointe, được xây dựng vào đầu thế kỷ XX. Nó từng là một trong những công trình kiến trúc đặc sắc và bí ẩn bậc nhất miền Bắc Việt Nam. Trải qua gần một thế kỷ, tòa lâu đài không chỉ ghi dấu một thời kỳ lịch sử giao thoa Đông - Tây mà còn trở thành biểu tượng của sự thăng trầm, từ huy hoàng đến hoang phế, trước khi bước vào một giai đoạn quy hoạch và hồi sinh mới.

Lâu đài Vạn Hoa gắn với câu chuyện về chủ nhân là bà Lê Thị Tâm (thường được gọi là bà Tét-tông) cùng người chồng Pháp tên Teston. Khi ấy, Đông Dương chịu ảnh hưởng sâu sắc của kiến trúc châu Âu, vì thế công trình này được một kiến trúc sư Pháp thiết kế theo phong cách Gothic, mang dáng dấp của những pháo đài trung cổ. Toàn bộ phần móng được dựng bằng đá xanh kiên cố, dày gần 2m, bám chắc vào mép biển nghe sóng vỗ ngày đêm. Từ chân móng lên đến đỉnh, lâu đài cao gần 30m, sừng sững như một pháo đài canh giữ biển Đông.

Nhìn từ xa, công trình hiện lên uy nghi với những khối trụ tròn ở các góc, lan can xi măng mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp cổ, cùng mái ngói đất nung màu cam nổi bật phía sườn thung lũng. Đặc biệt, khu vực đỉnh núi được san phẳng để tạo thành một quảng trường rộng lớn, làm sân nhảy ngoài trời lớn nhất Đông Dương thời bấy giờ. Không gian phía trước đủ sức chứa hàng trăm phương tiện, thậm chí có thể đáp trực thăng, cho thấy quy mô và tham vọng vượt thời đại của công trình.

Sau Cách mạng tháng Tám, lâu đài được quốc hữu hóa và chuyển giao cho chính quyền quản lý. Đến năm 1955, công trình thuộc quyền quản lý của thành phố Hải Phòng. Sau đó, tòa nhà tiếp tục được giao cho Công ty TNHH MTV Vạn Hoa khai thác phục vụ du lịch. Bước ngoặt đáng chú ý diễn ra vào đầu thập niên 1990 khi nơi đây được liên doanh phát triển thành khu vui chơi giải trí có casino. Năm 1995, casino Đồ Sơn chính thức hoạt động ngay trong lòng lâu đài, trở thành casino đầu tiên của Việt Nam.

Tuy nhiên, sự thịnh vượng ấy không kéo dài. Khoảng năm 2006, hoạt động casino được chuyển xuống khu khách sạn mới xây gần đó để thuận tiện vận hành. Kể từ đó, lâu đài Vạn Hoa dần bị bỏ hoang. Cửa chính khóa kín, bên trong tòa nhà xuống cấp nghiêm trọng với mái kính vỡ vụn, khung sắt hoen rỉ, tường và trần ẩm mốc...

Tòa lâu đài từng lộng lẫy, tấp nập người vào ra bỗng trở thành nhà kho chứa đồ, phủ đầy bụi cùng dấu vết của thời gian và sự lãng quên. Chính quãng thời gian bị bỏ hoang gần một thập kỷ đã khiến nơi đây được người dân gọi bằng cái tên “lâu đài ma”.

Theo kế hoạch, lâu đài Vạn Hoa nằm trong quy hoạch của dự án Trung tâm Hội nghị, Thương mại và Du lịch quốc tế Hải Phòng với tổng mức đầu tư hơn 2.110 tỷ đồng. Dự án được triển khai trên diện tích gần 25 ha tại phường Đồ Sơn, bao gồm khách sạn 5 sao với khoảng 180 phòng nghỉ cao cấp, trung tâm hội nghị sức chứa 1.000 chỗ, khu casino và hệ thống trò chơi điện tử có thưởng với quy mô khoảng 600 máy; Trung tâm Thương mại dịch vụ tại khu vực đồi Vạn Hoa; cải tạo, sửa chữa công trình Lâu đài Vạn Hoa, Khu khách sạn hiện trạng và cảnh quan khuôn viên đồi 72.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là chủ đầu tư cam kết giữ nguyên cấu trúc và giá trị lịch sử của lâu đài. Công trình sẽ được trùng tu, chỉnh trang, kết hợp với không gian xanh và các tuyến dạo bộ nhằm nâng cao trải nghiệm du lịch, đồng thời bảo tồn ký ức kiến trúc của Đồ Sơn.

Theo định hướng quy hoạch chung của Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn 2050, cùng với quy hoạch phân khu Đồ Sơn, khu vực này được xác định phát triển theo hướng du lịch và dịch vụ cao cấp. Toàn bộ không gian được thiết kế theo dạng bán nguyệt, tận dụng địa hình đặc trưng “lưng tựa núi, mặt hướng biển” để xây dựng quần thể nghỉ dưỡng - giải trí hiện đại, hài hòa với thiên nhiên.

Việc tái xuất của dự án casino trong diện mạo mới không phải là một yếu tố riêng lẻ, mà là một phần trong chiến lược tổng thể chuyển dịch cơ cấu kinh tế biển của Hải Phòng, hướng đến các ngành dịch vụ và du lịch chất lượng cao.

Những tín hiệu tích cực đã bước đầu được ghi nhận, chỉ trong quý I/2026, Đồ Sơn đã thu hút hơn 1 triệu lượt du khách đến tham quan, nghỉ dưỡng. Đáng chú ý, lượng khách quốc tế tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của khu vực này trên bản đồ du lịch.