Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ nâng thuế đối với ô tô và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) lên mức 25%, với lý do khối này chưa tuân thủ đầy đủ thỏa thuận thương mại đã đạt được với Washington.

“Tôi vui mừng thông báo rằng, dựa trên việc EU không tuân thủ đầy đủ thỏa thuận thương mại đã thống nhất, từ tuần tới tôi sẽ tăng thuế đối với ô tô và xe tải từ EU nhập khẩu vào Mỹ”, ông Trump viết trên mạng xã hội hôm 1/5. “Mức thuế sẽ được nâng lên 25%”.

Theo ông, biện pháp này không áp dụng với các phương tiện được sản xuất tại nhà máy ở Mỹ. Vị Tổng thống nhấn mạnh: “Nếu họ sản xuất ô tô và xe tải tại Mỹ, sẽ KHÔNG có thuế”.

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nhắc lại tuyên bố của mình rằng EU “không tuân thủ” thỏa thuận, nhưng không cung cấp thêm chi tiết. Ông cho rằng mức thuế mới sẽ buộc các hãng xe châu Âu phải “đẩy nhanh việc chuyển sản xuất sang Mỹ”.

Quyết định này làm gia tăng bất ổn đối với ngành ô tô, vốn vẫn đang thích nghi với chính sách thương mại biến động mạnh của ông Trump trong năm qua - yếu tố đã đẩy chi phí lên cao và bào mòn lợi nhuận của các hãng xe cũng như nhà cung ứng. Chính quyền Mỹ trước đó đã thúc đẩy các hãng mở rộng sản xuất nội địa thông qua việc áp thuế lên xe và linh kiện nhập khẩu, kể cả từ những quốc gia đã có hiệp định thương mại.

Căng thẳng với châu Âu leo thang

Quyết định của ông Trump còn làm bùng phát trở lại tranh chấp thương mại với một trong những khối kinh tế lớn nhất thế giới, trong bối cảnh cuộc chiến tại Iran và giá năng lượng tăng cao đang tạo thêm áp lực lên kinh tế toàn cầu.

Ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu, nói rằng hành động của Washington là không thể chấp nhận và khẳng định EU vẫn tuân thủ thỏa thuận.

“Mỹ đã nhiều lần vi phạm thỏa thuận”, ông nói, viện dẫn các mức thuế của Mỹ đối với thép và nhôm nhập khẩu. “Động thái mới nhất này cho thấy phía Mỹ thiếu độ tin cậy”.

Ông Lange thông báo Nghị viện châu Âu đang soạn thảo luật để phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ và kỳ vọng hoàn tất vào tháng 6.

Theo thỏa thuận, EU đồng ý xóa bỏ thuế đối với hàng hóa công nghiệp của Mỹ để đổi lấy mức trần thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa EU. Khối này chấp nhận điều khoản bất cân xứng với kỳ vọng duy trì đối thoại với ông Trump về Ukraine và tránh đổ vỡ hoàn toàn quan hệ thương mại.

Tuy nhiên, ông Trump không nêu rõ EU đã vi phạm thỏa thuận ở điểm nào. Dù hai bên đạt được đồng thuận từ tháng 7, tiến trình triển khai gặp nhiều trở ngại khi các nhà lập pháp châu Âu vẫn chưa phê chuẩn đầy đủ và yêu cầu sửa đổi thêm.

Một trong những điểm nghẽn chính là thuế kim loại. Tháng 8, Mỹ mở rộng mức thuế 50% đối với thép và nhôm sang hàng trăm sản phẩm mới, làm dấy lên cáo buộc Washington vi phạm cam kết. Các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tính toán thuế do mức thu dựa trên tỷ lệ kim loại trong sản phẩm.

EU đã hai lần tạm dừng phê chuẩn thỏa thuận - một lần sau khi ông Trump đe dọa kiểm soát Greenland, và một lần sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ cơ chế thuế quan toàn cầu của chính quyền.