Năm 2026, Việt Nam có 5 đại diện đăng ký tham gia Giải thưởng "Làng Du lịch tốt nhất" (Best Tourism Villages) do Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) tổ chức. Các điểm đến gồm Làng Lò (phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk); Làng Du lịch cộng đồng Cát Cát (Lào Cai); Rừng dừa Bảy Mẫu Cẩm Thanh (Đà Nẵng); Điểm Du lịch Măng Đen Treehouse (Quảng Ngãi); Làng Du lịch cộng đồng Hữu Liên (Lạng Sơn).

Trong số 5 đại diện của Việt Nam, Làng Du lịch cộng đồng Hữu Liên (Lạng Sơn) là cái tên nhận được nhiều chú ý bởi cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc và mô hình phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn tài nguyên.

Ẩn mình giữa những dãy núi đá vôi của tỉnh Lạng Sơn, Hữu Liên đang dần trở thành điểm đến được nhiều du khách tìm kiếm. Với không gian yên bình cùng phong cảnh "sơn thủy hữu tình", đây nơi lý tưởng dành cho những ai muốn rời xa phố thị, gần gũi với thiên nhiên và trải nghiệm đời sống của người dân địa phương. 

Điều níu chân du khách ở Hữu Liên không phải là những công trình nhân tạo hay khu nghỉ dưỡng quy mô lớn mà là vẻ đẹp nguyên sơ của rừng núi, những thảo nguyên thay đổi theo mùa nước, bản làng yên bình và đời sống văn hóa còn được gìn giữ gần như nguyên vẹn. 

Nhờ khoảng cách không quá xa Hà Nội, Hữu Liên là lựa chọn phù hợp cho những chuyến đi ngắn ngày. Sau khoảng hai giờ di chuyển, du khách sẽ được tận mắt ngắm nhìn những dãy núi đá vôi trùng điệp, thung lũng xanh mát, hồ nước trong vắt, dòng suối len lỏi giữa rừng già. Chính địa hình karst đặc trưng đã tạo nên hệ sinh thái độc đáo này, giúp Hữu Liên giữ được vẻ đẹp nguyên sơ hiếm thấy giữa nhịp phát triển du lịch hiện nay.

Một trong những "báu vật" của vùng đất này là Khu dự trữ thiên nhiên Hữu Liên - khu rừng đặc dụng rộng 8,9 nghìn ha cùng đa dạng và phong phú với 776 loài thực vật, 409 loài động vật tự nhiên, trong đó có khoảng 30 loài thực vật và 61 loài động vật quý hiếm đã được xếp vào sách đỏ… Hệ thống hang động, suối ngầm, hồ nước theo mùa không chỉ tạo nên giá trị đa dạng sinh học mà còn mở ra tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học và các hoạt động trải nghiệm ngoài trời.

Đặc biệt, nhắc đến Hữu Liên, nhiều người sẽ nghĩ ngay tới Đồng Lâm - điểm đến được ví như "thảo nguyên giữa lòng núi". Mỗi mùa, nơi đây lại có sức quyến rũ riêng. Vào mùa khô, khung cảnh hiện lên với những bãi cỏ xanh trải dài khiến Hữu Liên được ví như "Mông Cổ thu nhỏ", thích hợp cho các hoạt động cắm trại, dã ngoại và ngắm cảnh. Trong khi đó, đến mùa mưa, nước từ các khe núi dâng lên, phủ kín cánh đồng, biến Đồng Lâm thành hồ nước rộng mênh mang giữa bốn bề núi đá. Sự thay đổi theo mùa giúp du khách có những trải nghiệm độc đáo của vùng sơn cước. 

Không chỉ có thiên nhiên hấp dẫn, Hữu Liên còn thu hút bởi những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Tày, Dao, Nùng, Kinh và Mông. Những ngôi nhà sàn truyền thống nép mình dưới chân núi, hướng mặt ra cánh đồng lúa phản ánh nếp sống gắn bó với thiên nhiên của người dân nơi đây. Kiến trúc nhà sàn không chỉ là không gian sinh hoạt mà còn là một phần di sản văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh đó, các làn điệu dân ca, những nghi lễ truyền thống và lễ hội cũng mang đậm dấu ấn vùng cao. Du khách đến Hữu Liên có cơ hội thưởng thức hát then, hát pá xoan, hát nhà tơ, diễn chèo cổ hay tìm hiểu những bài thuốc nam dân gian vẫn được người dân lưu truyền... Đặc biệt, Lễ hội Trò Ngô Làng Giàng - Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia - cùng lễ hội Gò Chùa tổ chức hằng năm là dịp để khám phá đời sống tín ngưỡng, phong tục và các trò chơi dân gian đặc sắc của địa phương.

Một điểm nhấn khác khiến Hữu Liên khác biệt là mô hình du lịch cộng đồng được phát triển theo hướng "sống cùng người dân". Đến đây, du khách không chỉ ngắm nhìn cảnh quan thiên nhiên mà còn có thể nghỉ tại các homestay trong nhà sàn truyền thống, cùng chủ nhà chế biến các món ăn địa phương, tìm hiểu nghề thủ công, sinh hoạt văn nghệ hay tham gia các hoạt động thường nhật của người dân bản địa. Điều này mang đến trải nghiệm chân thực cho du khách và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Ẩm thực Hữu Liên cũng là một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá vùng đất này. Từ bánh chưng cẩm, bánh bí đỏ, bánh giò bầu đến ốc núi, cá suối, rau dớn hay những món ăn truyền thống của người Tày, Nùng, tất cả đều mang hương vị mộc mạc, được chế biến từ nguyên liệu bản địa theo những công thức truyền lại qua nhiều thế hệ. Chính sự giản dị ấy lại tạo nên nét hấp dẫn riêng đối với du khách yêu thích khám phá văn hóa ẩm thực vùng cao.

Từ những lợi thế lớn về thiên nhiên và văn hóa, Hữu Liên có nhiều cơ hội để phát triển du lịch cộng đồng. Giai đoạn 2020-2025, địa phương đón hơn 186.249 lượt du khách, mang về doanh thu trên 52,11 tỷ đồng. Không chỉ tạo nguồn thu cho người dân, du lịch còn góp phần thúc đẩy nhiều ngành nghề dịch vụ, nâng cao đời sống và khuyến khích cộng đồng cùng tham gia gìn giữ các giá trị bản địa.

Trên đà tăng trưởng đó, Hữu Liên đặt mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong những năm tới. Đến năm 2030, địa phương kỳ vọng đón khoảng 210.000 lượt khách, doanh thu từ hoạt động du lịch đạt 67,2 tỷ đồng. Đặc biệt, địa phương chú trọng phát triển theo hướng xanh, bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa bảo tồn tài nguyên thiên nhiên với gìn giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc địa phương.