Lần đầu tiên trong lịch sử: Ghép cùng lúc gan và thận của lợn biến đổi gen vào cơ thể người
Kết quả cho thấy các cơ quan cấy ghép hoạt động ổn định trong gần 5 ngày, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực giải quyết tình trạng thiếu hụt nội tạng hiến tặng.
Các nhà khoa học Trung Quốc vừa thực hiện ca ghép đồng thời gan và 2 quả thận từ lợn biến đổi gene sang cơ thể người đầu tiên trên thế giới, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực cấy ghép dị loài (xenotransplantation) – công nghệ sử dụng nội tạng động vật để thay thế cơ quan người.
Ca phẫu thuật được tiến hành trên một bệnh nhân nam 53 tuổi đã chết não, với sự đồng ý của gia đình, tại Bệnh viện Liên kết số 2 thuộc Đại học Y khoa Quảng Tây. Đây được xem là cột mốc mới trong nỗ lực phát triển kỹ thuật ghép nhiều cơ quan động vật cùng lúc nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn tạng hiến trên toàn cầu.
Theo thông tin được công bố, nhóm nghiên cứu do Giáo sư Sun Xuyong dẫn đầu đã thực hiện ca ghép theo phương pháp chỉnh vị trí giải phẫu, tức các cơ quan được đặt vào đúng vị trí tự nhiên trong cơ thể người nhận.
Nguồn tạng hiến đến từ giống lợn Bama thu nhỏ được nuôi tại Quảng Tây. Trước khi lấy tạng, những con lợn này đã trải qua 6 lần chỉnh sửa gen chính xác nhằm tăng khả năng tương thích với cơ thể người.
Trong đó, các nhà khoa học loại bỏ những gen có thể kích hoạt phản ứng đào thải ghép siêu cấp tính (phản ứng đào thải tức thì) – một trong những rào cản lớn nhất của cấy ghép dị loài – đồng thời bổ sung các gen của người liên quan đến quá trình đông máu và điều hòa miễn dịch.
Gan và thận lợn hoạt động đồng thời trong cơ thể người
Trong gần 5 ngày theo dõi liên tục sau phẫu thuật, các cơ quan cấy ghép không xuất hiện dấu hiệu thải ghép siêu cấp tính.
Các bác sĩ ghi nhận gan được ghép vẫn tiết mật bình thường, trong khi 2 quả thận tạo ra nước tiểu và duy trì lưu lượng máu ổn định. Kết quả này cho thấy các cơ quan động vật có thể phối hợp hoạt động bên trong cơ thể người trong thời gian ngắn.
Theo nhóm nghiên cứu, mục tiêu chính của thử nghiệm là đánh giá khả năng vận hành đồng thời của nhiều cơ quan từ lợn biến đổi gen trong cơ thể người, thay vì hướng tới điều trị lâu dài cho bệnh nhân.
Dữ liệu thu được được xem là bằng chứng quan trọng chứng minh tính khả thi về mặt kỹ thuật của ghép đa cơ quan dị loài, lĩnh vực được kỳ vọng có thể mở rộng đáng kể nguồn cung nội tạng trong tương lai.
Leonardo Riella, nhà khoa học kiêm bác sĩ tại Đại học Harvard và Bệnh viện Đa khoa Massachusetts, người dẫn đầu nhóm thực hiện ca ghép thận lợn cho bệnh nhân sống đầu tiên trên thế giới vào năm 2024, nhận định rằng nghiên cứu của Trung Quốc cho thấy ghép đa cơ quan từ động vật sang người là điều khả thi về mặt kỹ thuật.
