Bản Phùng là một trong những điểm đến còn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ của xã Hoàng Su Phì, tỉnh Tuyên Quang. Không chỉ nổi tiếng với những thửa ruộng bậc thang uốn lượn trên sườn núi, nơi đây còn hấp dẫn du khách bởi bản sắc văn hóa của đồng bào La Chí cùng nhiều lễ hội truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Với nhiều người yêu du lịch khám phá, bản Phùng được ví như "trái tim" của Hoàng Su Phì. Mỗi mùa trong năm, vùng đất này lại khoác lên mình một diện mạo khác nhau, từ mùa nước đổ lấp lánh, mùa lúa xanh mướt đến mùa vàng rực rỡ trải khắp núi đồi.

Thiên đường ruộng bậc thang giữa đại ngàn Hoàng Su Phì

Bản Phùng là một bản vùng cao nằm gần khu vực biên giới, có diện tích hơn 17km² với khoảng hơn 2.100 người sinh sống. Đồng bào La Chí là cộng đồng cư dân chính tại đây, sinh sống tập trung ở nhiều thôn bản và vẫn lưu giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống.

Để đến được bản Phùng, du khách phải vượt qua quãng đường gần 30km từ thị trấn Vinh Quang (cũ) theo con đèo nhỏ uốn lượn quanh sườn núi. Hành trình tuy có nhiều khúc cua quanh co nhưng bù lại mở ra khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ với núi non nối tiếp, mây trắng lững lờ và những thung lũng xanh mát.

Tên gọi "Phùng" trong tiếng Hán mang ý nghĩa là "tương phùng". Nhiều người cho rằng cái tên này như nói về cuộc gặp gỡ giữa con người với thiên nhiên, nơi đất trời, núi rừng và những thửa ruộng bậc thang hòa quyện thành một bức tranh đầy mê hoặc.

Ruộng bậc thang là điểm nhấn nổi bật nhất của bản Phùng. Những thửa ruộng được tạo nên từ công sức lao động của người dân qua nhiều thế hệ, trải dài từ chân núi lên tận sườn đồi. Không xếp theo những đường thẳng đều tăm tắp, ruộng ở bản Phùng uốn lượn mềm mại theo địa hình tự nhiên, ôm lấy từng mái nhà nhỏ của đồng bào vùng cao.

Mỗi thời điểm trong năm, nơi đây lại mang một vẻ đẹp riêng. Khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 là mùa nước đổ. Những thửa ruộng được dẫn nước chuẩn bị cho vụ mới, phản chiếu bầu trời và mây trắng tạo nên khung cảnh lung linh như những tấm gương khổng lồ giữa núi rừng.

Đến tháng 7 và tháng 8, lúa bén rễ và phủ kín các triền đồi bằng màu xanh non mơn mởn. Từng lớp ruộng nối tiếp nhau tạo cảm giác như những con sóng xanh đang lan khắp sườn núi. Vào buổi chiều, làn khói bếp từ những mái nhà thấp thoáng giữa ruộng lúa càng khiến khung cảnh thêm bình yên.

Đặc biệt, tháng 9 là thời điểm bản Phùng bước vào mùa đẹp nhất trong năm. Những thửa ruộng đồng loạt chuyển sang sắc vàng óng, tạo nên bức tranh thiên nhiên rực rỡ. Đây cũng là lúc nhiều nhiếp ảnh gia và du khách tìm đến để ghi lại khoảnh khắc mùa vàng nổi tiếng của Hoàng Su Phì.

Theo kinh nghiệm của nhiều người dân địa phương, lúa ở bản Phùng thường chín sớm hơn một số khu vực khác trong huyện, vì vậy du khách nên sắp xếp lịch trình từ đầu đến giữa tháng 9 để có cơ hội chiêm ngưỡng cảnh sắc trọn vẹn nhất.

Bản Phùng níu chân du khách bằng văn hóa bản địa

Bên cạnh cảnh quan thiên nhiên, bản Phùng còn hấp dẫn bởi đời sống văn hóa giàu bản sắc của các dân tộc sinh sống lâu đời tại đây.

Một trong những lễ hội đặc trưng nhất là Lễ mừng cơm mới của người La Chí. Lễ hội được tổ chức vào thời điểm thu hoạch lúa nhằm bày tỏ lòng biết ơn tổ tiên và trời đất đã ban cho một vụ mùa thuận lợi, đồng thời cầu mong năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tiếp tục bội thu.

Đây cũng là dịp con cháu ở nhiều nơi trở về quê hương sum họp. Sau nghi lễ cúng truyền thống, mọi người cùng thưởng thức cơm nắm, cốm xanh, uống rượu hoẵng và tham gia nhiều trò chơi dân gian như ném còn, hát giao duyên hay đu vòng quay.

Vào mùa xuân, bản Phùng còn sôi động với lễ hội chọi dê của đồng bào Mông, Dao và Tày. Những chú dê được tuyển chọn kỹ lưỡng, chăm sóc và huấn luyện nhiều tháng trước khi tham gia thi đấu. Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa vui xuân mà còn phản ánh nét văn hóa chăn nuôi đặc trưng của cư dân vùng núi.

Ngoài ra, bản Phùng cũng là một trong những điểm diễn ra nhiều hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Hoàng Su Phì được tổ chức thường niên vào tháng 9. Đây là dịp để du khách khám phá các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thưởng thức đặc sản địa phương và hòa mình vào không khí lễ hội của vùng cao.

Ẩm thực nơi đây cũng góp phần tạo nên sức hút riêng. Những món ăn như cơm lam ăn cùng muối vừng, cốm xanh, cá chép ruộng, trà Shan Tuyết hay nhiều đặc sản chế biến từ nguyên liệu núi rừng đều mang hương vị mộc mạc nhưng khó quên.

Ngày nay, dù ngày càng được nhiều du khách biết đến, bản Phùng vẫn giữ được nét yên bình vốn có. Những mái nhà đơn sơ nép mình giữa triền ruộng, tiếng trẻ nhỏ vui đùa trong bản, làn khói bếp bảng lảng mỗi chiều cùng những cung đường quanh co giữa đại ngàn tạo nên sức hấp dẫn rất riêng.

Chính sự kết hợp giữa thiên nhiên hùng vĩ, những thửa ruộng bậc thang được kiến tạo qua nhiều thế hệ và đời sống văn hóa đậm đà bản sắc đã giúp bản Phùng trở thành một trong những điểm đến đáng trải nghiệm nhất ở Hoàng Su Phì.