Hồi sinh tuyến đường sắt dài 1.625km bị bỏ hoang nhiều năm, tổng vốn đầu tư lên tới hơn 460.000 tỷ đồng
Sau nhiều năm xuống cấp và gần như ngừng hoạt động, tuyến đường sắt chiến lược Malha Oeste của Brazil sắp bước vào giai đoạn tái thiết quy mô lớn.
Chính phủ Brazil sẽ rót 3,6 tỷ real Brazil (R$) để hồi sinh tuyến đường sắt Malha Oeste dài 1.625km từng bị bỏ hoang nhiều năm, trong dự án nhượng quyền vừa được cơ quan quản lý giao thông nước này phê duyệt. Tuyến đường được kỳ vọng tái kết nối khu vực Trung Tây Brazil với cảng Santos cũng như biên giới Bolivia và Paraguay.
Tuy nhiên, phần vốn từ ngân sách liên bang mới chỉ là một phần nhỏ trong kế hoạch quy mô lớn hơn nhiều. Theo hồ sơ nhượng quyền, tổng vốn đầu tư dự kiến cho toàn bộ dự án lên tới khoảng 89,2 tỷ R$ (tương đương 464.100 tỷ đồng) trong vòng 57 năm.
Trong đó, khoảng 35,7 tỷ R$ sẽ được dành cho hạ tầng như đường ray, đầu máy, toa tàu và công trình hỗ trợ. Phần còn lại, khoảng 53,5 tỷ R$, sẽ phục vụ hoạt động vận hành, bảo trì và thay thế phương tiện trong nhiều thập kỷ.
Một điều kiện quan trọng cũng được đặt ra: nguồn vốn công chỉ được giải ngân nếu doanh nghiệp trúng thầu vận hành toàn bộ tuyến đến bang São Paulo. Tuyến đường trước đây do công ty Rumo khai thác theo hợp đồng ký từ năm 1996, dự kiến hết hạn vào tháng 6/2026.
Dự án chiến lược
Ngày 21/5, hội đồng của Cơ quan Giao thông Đường bộ Quốc gia (ANTT) đã thông qua các nghiên cứu kỹ thuật, hồ sơ pháp lý và kế hoạch nhượng quyền đối với tuyến Malha Oeste. Dự án hiện sẽ được chuyển sang Bộ Giao thông Brazil và Tòa Kiểm toán Liên bang (TCU) thẩm định trước khi đấu giá, dự kiến diễn ra trong nửa cuối năm nay.
Malha Oeste được xem là hành lang logistics chiến lược đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa từ khu vực Trung Tây Brazil.
Tuyến đường sắt dài khoảng 1.625km, nối thành phố Corumbá với Mairinque, đi qua các đô thị lớn như Campo Grande và Três Lagoas.
Nhờ vị trí địa lý đặc biệt, tuyến đường đóng vai trò là hành lang vận tải hàng hóa từ miền Trung Tây Brazil, đồng thời là cầu nối thương mại với Bolivia và Paraguay.
Theo kế hoạch, tuyến đường sẽ được kết nối với cảng Santos – cảng biển lớn nhất Mỹ Latinh. Dự án cũng tính tới khả năng liên thông trong tương lai với các cảng tại Rio de Janeiro và bang Espírito Santo thông qua dự án Ferroanel.
Tuyến đường sắt bị bỏ hoang nhiều năm
Tình trạng xuống cấp của Malha Oeste được xem là lý do chính khiến dự án phục hồi trở nên cấp thiết.
Tuyến đường trước đây do Rumo quản lý theo hợp đồng ký năm 1996. Nhưng trong những năm gần đây, doanh nghiệp này gần như ngừng bảo trì và vận chuyển hàng hóa trên phần lớn tuyến đường, khiến nhiều đoạn bị xuống cấp hoặc bỏ không.
Hiện chỉ một số đoạn còn hoạt động, chủ yếu phục vụ vận chuyển quặng tại khu vực Corumbá và cellulose ở Três Lagoas.
Năm 2025, Rumo từng đề xuất đàm phán lại hợp đồng và hoàn trả một phần tuyến đường sắt. Tuy nhiên, TCU đã bác bỏ phương án này với lý do dự án cần được tái cấu trúc toàn diện thay vì chỉ điều chỉnh hợp đồng cũ từ năm 1996.
Sau quyết định trên, Chính phủ Brazil bắt đầu xây dựng kế hoạch đấu giá mới cho Malha Oeste.
