Nơi lưu giữ những nét đẹp yên bình trên dòng Tiền giang

Thời gian gần đây, hình ảnh những con rạch nhỏ phủ kín bóng dừa nước, những chiếc xuồng ba lá len lỏi giữa dòng nước và cuộc sống bình dị của người dân cù lao Thới Sơn liên tục xuất hiện trên mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách trong và ngoài nước. Với khung cảnh sông nước thanh bình cùng những trải nghiệm đậm chất miệt vườn, nơi đây đã và tiếp tục trở thành một trong những biểu tượng du lịch đặc trưng của miền Tây Nam Bộ.

Cù lao Thới Sơn còn được biết đến với tên gọi cồn Thới Sơn hay cồn Lân, có diện tích khoảng 1.200ha, là cù lao lớn nhất trong bốn cồn nổi tiếng Long - Lân - Quy - Phụng trên sông Tiền. Cù lao thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp (trước đây thuộc TP. Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang).

Được bồi đắp bởi lớp phù sa màu mỡ của sông Tiền qua hàng trăm năm, cù lao Thới Sơn trở thành vùng đất trù phú với những vườn cây ăn trái xanh tốt. Theo người dân bản địa, từ bờ bên kia sông Tiền nhìn sang, mảnh đất hiện lên xanh mướt, thanh bình, gợi cảm giác ấm no, hạnh phúc nên được đặt tên là cù lao Thái Sơn. Theo thời gian, tên gọi này được đọc chệch thành Thới Sơn như ngày nay.

Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, Thới Sơn còn là vùng đất ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Nơi đây gắn liền với chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút lừng lẫy của người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ, đánh tan hơn 5 vạn quân Xiêm xâm lược vào mùa xuân năm 1785.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cù lao này tiếp tục giữ vai trò là địa bàn chiến lược quan trọng, góp phần tạo nên thế trận lòng dân bảo vệ căn cứ Đồng Tâm. Năm 1978, Thới Sơn được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đến năm 2000, địa phương trở thành xã văn hóa đầu tiên của tỉnh Tiền Giang cũ.

Vào những năm 1990, cù lao Thới Sơn bắt đầu phát triển du lịch sinh thái và nhanh chóng trở thành điểm đến tiêu biểu của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nhờ hệ thống kênh rạch chằng chịt, những vườn cây ăn trái trĩu quả, các làng nghề truyền thống cùng những giá trị văn hóa bản địa được gìn giữ qua nhiều thế hệ đã tạo nên sức hút riêng cho vùng đất này.

Từ bao đời nay, cư dân nơi đây chủ yếu sống bằng nghề làm vườn và trồng cây ăn trái. Điều đó đã hình thành nên mô hình nhà - vườn đặc trưng của Nam Bộ với những ngôi nhà ba gian hai chái có mái lợp ngói âm dương. Phía trước là sân trồng cây cảnh, bonsai được cắt tỉa công phu, phía sau là những vườn cây ăn trái rộng lớn, cho trái ngọt quanh năm.

Nhiều ngôi nhà cổ trên cù lao vẫn còn lưu giữ gần như nguyên vẹn kiến trúc truyền thống với hệ thống cột gỗ quý, tủ thờ cẩn xà cừ, bộ trường kỷ chạm trổ tinh xảo cùng những đôi liễn sơn son thếp vàng. Đây không chỉ là nơi lưu giữ giá trị kiến trúc mà còn phản ánh nếp sống và văn hóa của cư dân miền Tây xưa.

Những trải nghiệm đậm chất miền Tây

Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan thiên nhiên, cù lao Thới Sơn còn mang đến nhiều trải nghiệm gắn liền với đời sống miệt vườn và văn hóa sông nước.

Một trong những hoạt động được nhiều du khách yêu thích nhất là ngồi xuồng ba lá len lỏi qua rạch Bà Ngoạn. Những chiếc xuồng nhỏ do chính người dân địa phương chèo nhẹ nhàng đưa khách đi qua những con rạch hẹp phủ kín bóng dừa nước. Hai bên là những vườn cây xanh mát, tiếng chim hót hòa cùng tiếng mái chèo khua nước tạo nên khung cảnh thanh bình đặc trưng của miền Tây.

Ngoài trải nghiệm đi xuồng ba lá, du khách còn có thể khám phá nhiều hoạt động hấp dẫn khác. Từ tháng 7 đến tháng 10 hàng năm, các khu vườn nhãn, ổi, cam, quýt, chôm chôm... bước vào mùa thu hoạch. Du khách có thể tự tay hái trái cây tại vườn, thưởng thức ngay tại chỗ hoặc mua về làm quà.

Một trải nghiệm khác được nhiều người yêu thích là đi xe ngựa dọc những con đường làng. Chiếc xe lăn bánh chậm rãi qua hàng dừa, vườn cây ăn trái và những ngôi nhà nép mình dưới tán cây xanh, tái hiện khung cảnh miền Tây Nam Bộ xưa.

Du khách cũng có thể ghé tham quan trại nuôi ong mật, thưởng thức trà mật ong, tìm hiểu cách lấy mật, nghỉ ngơi trong những căn nhà lá mộc mạc hay thư giãn trên những chiếc võng đan bằng dây chuối giữa không gian xanh mát.

Bên cạnh đó, các làng nghề truyền thống vẫn được duy trì để phục vụ khách tham quan. Tại đây, du khách được tận mắt chứng kiến quy trình làm kẹo dừa, cốm thủ công, tìm hiểu nghề đan lát và tham quan khu trưng bày các sản phẩm thủ công mỹ nghệ được chế tác từ cây dừa.

Một trải nghiệm không thể bỏ lỡ khi đến cù lao Thới Sơn là thưởng thức đờn ca tài tử Nam Bộ. Trong không gian miệt vườn yên bình, những câu hát mượt mà về tình yêu quê hương, tình yêu đôi lứa và cuộc sống lao động của người dân vùng sông nước mang đến những cung bậc cảm xúc khó quên. Loại hình nghệ thuật này đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 5/12/2013, góp phần khẳng định giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất phương Nam.

Sau khi khám phá cù lao Thới Sơn, du khách có thể kết hợp tham quan nhiều điểm đến nổi tiếng trong khu vực như: cồn Phụng, chùa Vĩnh Tràng, nhà Bạch Công Tử, trại rắn Đồng Tâm. Hay thưởng thức những món ngon tại miệt vườn như bánh xèo sầu riêng, bánh khọt mít, lẩu cù lao, cá tai tượng chiên giòn, cá lóc nướng trui, dừa nước, trà mật ong...

Chỉ cách TP. HCM khoảng 80km, cù lao Thới Sơn là lựa chọn phù hợp cho những chuyến đi ngắn ngày, nơi du khách có thể tạm rời nhịp sống đô thị để hòa mình vào không gian miệt vườn yên bình. Từ những con rạch rợp bóng dừa nước, vườn cây trái trĩu quả đến các làng nghề truyền thống và những làn điệu đờn ca tài tử, mỗi trải nghiệm tại đây đều góp phần khắc họa rõ nét vẻ đẹp bình dị cùng bản sắc văn hóa đặc trưng của miền Tây Nam Bộ.