Chỉ 8 tháng sau khi Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh ký hợp đồng đặt mua hệ thống xạ trị proton MEVION S250-FIT của Mevion (Mỹ) với giá trị gần 2.000 tỷ đồng, những cấu phần thiết bị quan trọng đầu tiên của hệ thống đã được đưa về Bệnh viện Tâm Anh tại TP.HCM.

Các container chứa thiết bị được vận chuyển từ California, Mỹ, nhập cảnh và đưa về Bệnh viện Tâm Anh vào khuya 20/10. Đây là những cấu phần đầu tiên được thiết kế để lắp đặt trong khu vực boong-ke chuyên biệt nằm sâu dưới đất của Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh Phú Mỹ Hưng, TP.HCM.

Theo TTND.TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, MEVION S250-FIT là hệ thống xạ trị proton được thiết kế nhỏ gọn, có thể lắp đặt trong các hầm xạ trị tiêu chuẩn. Để bảo đảm tiến độ đưa hệ thống vào sử dụng cùng thời điểm Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh Phú Mỹ Hưng dự kiến hoạt động năm 2028, các chuyên gia Mevion và Việt Nam đã phối hợp chi tiết về sản xuất, vận chuyển và lắp đặt.

“Các kỹ thuật vận chuyển, hạ hầm được các chuyên gia hai nước tính toán chặt chẽ với độ chuẩn xác gần như tuyệt đối và yêu cầu khớp đúng tiến độ dự kiến”, bác sĩ Xuân Dũng cho biết.

Sau đợt thiết bị đầu tiên, các cấu phần tiếp theo dự kiến được đưa đến công trình vào khoảng đầu tháng 12/2026. Do hệ thống gồm nhiều thiết bị công nghệ cao, quá trình vận chuyển và bảo quản được thực hiện theo những yêu cầu nghiêm ngặt.

MEVION S250-FIT được thiết kế để tích hợp nhiều hệ thống phức tạp trong không gian tương đương một hầm máy xạ trị tia X (LINAC) tiêu chuẩn, gồm hệ thống gia tốc proton, tạo và điều khiển chùm tia, định vị người bệnh, hình ảnh, cơ khí chính xác cùng các hệ thống điện điều khiển và an toàn liên động.

Theo bác sĩ Xuân Dũng, hệ thống MEVION S250-FIT đầu tiên trên thế giới được Bệnh viện Đại học Stanford, Mỹ, đưa vào ứng dụng từ tháng 4/2026. Bệnh viện Tâm Anh là đơn vị thứ 2 trên thế giới và đầu tiên tại châu Á đặt mua hệ thống này.

Ngay sau khi ký hợp đồng, các đoàn chuyên gia, bác sĩ của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã đến nhà máy Mevion để trao đổi với đội ngũ sản xuất và các chuyên gia trực tiếp sử dụng hệ thống trong điều trị. Hai bên triển khai đồng thời 3 mục tiêu gồm chuyển giao công nghệ lắp đặt và sử dụng, đào tạo chuyên sâu cho bác sĩ và kỹ sư vật lý y khoa, đồng thời kết nối với Bệnh viện Đại học Stanford để trao đổi kinh nghiệm ứng dụng xạ trị proton.

Giáo sư Quỳnh Thư Lê, Chủ nhiệm bộ môn Xạ trị Ung thư, Đại học Stanford, kiêm Giám đốc chương trình Sinh học xạ trị thuộc Viện Ung thư Stanford, cho biết xạ trị proton có đặc điểm phân bố liều xạ khác với xạ trị photon truyền thống. Chùm proton có thể được kiểm soát để tập trung liều vào vùng khối u và giảm lượng bức xạ đến các mô lành phía sau khối u.

Tại Stanford, trong giai đoạn đầu ứng dụng, xạ trị proton được ưu tiên cho bệnh nhân nhi và người trẻ tuổi, những nhóm có nguy cơ gặp tác dụng phụ muộn từ xạ trị photon. Phương pháp này cũng được sử dụng trong một số trường hợp tái điều trị và điều trị các khối u như u não, ung thư vùng đầu cổ, tùy từng chỉ định lâm sàng.

Hai bên cũng thống nhất thiết lập hợp tác chuyên môn, trao đổi kinh nghiệm và tư vấn các tình huống lâm sàng trong quá trình lắp đặt, triển khai hệ thống xạ trị proton tại Việt Nam. Dự kiến từ cuối tháng 11/2026, đoàn bác sĩ và kỹ sư Bệnh viện Tâm Anh sẽ tới Stanford học tập, sau đó tiếp tục có các đợt đào tạo chuyên sâu.

“Chúng tôi mong học hỏi từ các trung tâm giàu kinh nghiệm như Stanford về công nghệ, quy trình lâm sàng, các tiêu chuẩn chất lượng, thực hành. Các chuyên gia của Stanford sẽ đến Tâm Anh để đào tạo và chuyên gia của Tâm Anh sẽ đến Stanford để quan sát lâm sàng và thực hành thực tế”, bác sĩ Xuân Dũng nói.

GS.TS.BS Billy W. Loo Jr., Giám đốc Xạ trị Hạt, đồng Giám đốc Xạ trị Ung thư Lồng ngực, Đại học Stanford đánh giá cao việc Bệnh viện Tâm Anh chủ động tiếp cận và triển khai công nghệ xạ trị proton tại Việt Nam. Đồng thời, ông cho rằng đây là yếu tố quan trọng trong quá trình đưa các công nghệ điều trị ung thư tiên tiến đến gần người bệnh hơn.

Theo bác sĩ Xuân Dũng, xạ trị là một trong những phương pháp điều trị nền tảng của ung thư và khoảng 60% người bệnh ung thư có nhu cầu xạ trị. Hiện người bệnh Việt Nam muốn tiếp cận xạ trị proton phải ra nước ngoài, với thời gian chờ đợi và chi phí điều trị cao.

Việc đưa hệ thống MEVION S250-FIT về Việt Nam được Bệnh viện Tâm Anh kỳ vọng giúp người bệnh có thêm lựa chọn điều trị ngay trong nước. Hệ thống dự kiến được lắp đặt, hoàn thiện và đưa vào sử dụng cùng quá trình vận hành Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh Phú Mỹ Hưng, dự kiến từ năm 2028.