Khu vực trưng bày của Triển lãm và Hội nghị quốc tế về Công nghiệp an ninh Việt Nam diễn ra tại Hà Nội hồi đầu tháng 10 thu hút sự chú ý bởi một dàn phương tiện đặc biệt. Đó không phải là những chiếc ô tô điện bóng bẩy hay xe máy điện phổ thông, mà là loạt xe điện ba bánh chuyên dụng do Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Nam Triệu nghiên cứu và lắp ráp. Sự xuất hiện của những phương tiện này diễn ra ngay sau khi Chính phủ bật đèn xanh cho việc thí điểm lưu hành xe ba bánh chạy điện tại các đô thị.

Lời giải thực dụng cho bài toán ngõ hẹp đô thị

Hạ tầng giao thông tại các đô thị lớn của Việt Nam đặc trưng bởi mạng lưới ngõ hẹp và ngách chằng chịt. Phương tiện cơ giới cỡ lớn gần như tê liệt khi phải tiếp cận các khu vực này để thu gom rác thải, giao nhận hàng hóa hay cứu hỏa. Mẫu xe điện ba bánh thu gom rác của Nam Triệu được thiết kế để lấp đầy khoảng trống đó. Phương tiện sở hữu động cơ công suất 1.800 W cùng thùng chứa bằng inox dung tích 1 khối, cho phép di chuyển linh hoạt với tốc độ 25 đến 45 km/h và tầm hoạt động lên tới 120 km mỗi lần sạc.

Bên cạnh xe thu gom rác, mẫu xe điện ba bánh chữa cháy cũng cho thấy tính ứng dụng cao trong môi trường dân cư đông đúc. Với chiều dài chưa tới 3 m và chiều rộng chỉ 1,07 m, xe dễ dàng luồn lách qua các tuyến phố nhỏ. Tải trọng 800 kg cho phép xe mang theo bồn chứa 400 lít nước cùng hệ thống bơm tự hút công suất 1.200 W, tạo thành một trạm cứu hỏa di động phản ứng nhanh trước khi xe chữa cháy chuyên dụng có thể tiếp cận hiện trường.

Ngoài phương tiện do con người điều khiển, Nam Triệu còn giới thiệu robot chữa cháy công trình công nghiệp. Thiết bị sử dụng hệ thống bánh xích, tích hợp vòi phun và cơ cấu nâng hạ điều khiển từ xa, giúp thay thế sức người trong các môi trường hỏa hoạn độc hại và nguy hiểm.

Bức tranh tài chính của doanh nghiệp đi đầu

Việc phát triển các dòng xe chuyên dụng bám sát định hướng của nhà nước đòi hỏi năng lực sản xuất và nền tảng tài chính vững chắc. Nam Triệu là doanh nghiệp trực thuộc Cục Công nghiệp an ninh của Bộ Công an, chuyên hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, lắp ráp và cải tạo phương tiện đặc chủng.

Dữ liệu công bố hồi tháng 5 năm 2026 cho thấy doanh nghiệp này có vốn điều lệ 330 tỷ đồng. Kết thúc năm tài chính 2025, tổng doanh thu và thu nhập khác của công ty đạt 727 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng gần 35% so với năm liền trước. Cơ cấu doanh thu thể hiện sự cân bằng khi mảng tham gia thị trường thương mại đóng góp 472,68 tỷ đồng, phần còn lại phục vụ trực tiếp cho ngành công an. Lợi nhuận sau thuế tuy khiêm tốn ở mức 1,2 tỷ đồng, nhưng tổng tài sản doanh nghiệp đã cán mốc 631,21 tỷ đồng vào cuối năm ngoái.

Động thái tung ra dải sản phẩm mới của Nam Triệu hoàn toàn ăn khớp với kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc hồi tháng 8 năm 2026. Lãnh đạo Chính phủ đã thống nhất sự cần thiết của việc sản xuất và thí điểm vận hành xe ba bánh chạy điện kích thước nhỏ. Chính sách này nhằm giải quyết nhu cầu vận tải linh hoạt trong các lĩnh vực dịch vụ công ích như môi trường và bưu chính logistics tại những địa bàn giao thông phức tạp.

Sự vắng bóng của hệ sinh thái VinFast

Trên bình diện toàn cầu, xe điện ba bánh không phải là một thị trường ngách nhỏ bé. Số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế chỉ ra rằng thế giới đã tiêu thụ hơn 1,2 triệu chiếc ba bánh điện trong năm 2025. Khối lượng này áp đảo hoàn toàn khi đặt cạnh doanh số của xe buýt điện, xe thương mại hạng nhẹ và xe tải điện cộng lại. Thị phần chủ yếu nằm trong tay ba quốc gia là Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ, chiếm tới 95% tổng lượng bán ra.

Chỉ tính riêng tại Ấn Độ, người tiêu dùng đã mua gần 800.000 xe ba bánh điện trong năm qua, đóng góp 70% vào tổng lượng xe ba bánh bán mới trên toàn quốc gia. Đây chính là thị trường trọng điểm mà VinFast đang rót vốn mở rộng hiện diện. Tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đã khai trương nhà máy lắp ráp tại Tamil Nadu với công suất giai đoạn đầu 50.000 xe mỗi năm, đồng thời lên kế hoạch mở rộng sang sản xuất xe buýt, xe máy điện và hạ tầng sạc.

Dù sở hữu danh mục sản phẩm trải dài từ xe máy, ô tô con đến xe buýt và bán tải, VinFast lại hoàn toàn bỏ ngỏ phân khúc xe điện ba bánh tại cả Ấn Độ lẫn thị trường nội địa. Sự vắng bóng này tạo ra một khoảng trống mênh mông trên thị trường, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cơ khí và công nghiệp an ninh như Nam Triệu nhanh chân nắm bắt cơ hội. Khi nhu cầu chuyển đổi xanh trong giao thông đô thị ngày càng bức thiết, ngách xe ba bánh điện chắc chắn sẽ sớm bùng nổ, định hình lại cách hàng hóa và dịch vụ được vận chuyển len lỏi sâu vào từng con ngõ của người Việt.