Trung Quốc phát hiện kho báu trữ lượng 175.000 tấn, là thành phần cốt lõi của hàng không vũ trụ, có thể dùng trong suốt 40.000 năm vẫn chưa cạn
Đây là "kho báu" có vai trò đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực sản xuất đồng hồ nguyên tử, chất trung gian cho trong lĩnh vực y tế.
Năm 2018, Trung Quốc đã công bố kết quả khảo sát địa chất tại thành phố Hà Nguyên, tỉnh Quảng Đông, trong đó ghi nhận khu mỏ rubidium có trữ lượng rất lớn có tên là Thiên Đường Sơn.
Theo thông tin được công bố, đây là mỏ rubidium độc lập, trữ lượng ước đạt khoảng 175.000 tấn. Con số này khiến nhiều chuyên gia phải kinh ngạc bởi vì những mỏ quặng rubidium từng được ghi nhận trước đây chủ yếu chỉ đạt từ 2.000 - 3.000 tấn.
Khác với vàng, rubidium không có giá niêm yết công khai trên thị trường, giá của nó biến động mạnh tùy thuộc vào độ tinh khiết và mục đích sử dụng. Theo các chuyên gia trong ngành, giá trị thị trường của kim loại rubidium tinh khiết cao có thể đạt tới 4,6 tỷ nhân dân tệ (khoảng 17.805 tỷ đồng)/tấn. Đây là một trong những lý do khiến rubidium được gọi là "vàng của thế kỷ 21".
Rubidium được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, một trong số đó là sản xuất đồng hồ nguyên tử. Nghiên cứu cho thấy, cấu trúc nguyên tử của rubidium khiến nó cực kỳ nhạy cảm với trường điện từ. Đồng hồ nguyên tử được chế tạo từ chất này có thể kiểm soát sai số thời gian đến mức chỉ sai lệch một giây sau mỗi hàng trăm nghìn hoặc thậm chí hàng triệu năm. Các tham chiếu thời gian và tần số có độ chính xác cao là không thể thiếu đối với các dự án như Hệ thống vệ tinh dẫn đường Bắc Đẩu, thám hiểm không gian sâu và truyền thông lượng tử.
Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc và các tổ chức khác đã nhiều lần đề cập trong các tài liệu công khai của mình rằng đồng hồ nguyên tử trên tàu vũ trụ là một trong những thành phần cốt lõi của hệ thống định vị và đồng hồ nguyên tử trên tàu vũ trụ được sử dụng rộng rãi nhất.
Ngoài lĩnh vực hàng không vũ trụ, rubidium còn được sử dụng trong ống chân không, ống nhân quang, thủy tinh đặc biệt, chất trung gian cho thuốc chống trầm cảm và thuốc thử y học hạt nhân để điều trị bệnh tuyến giáp. Các ứng dụng này có vẻ rải rác, nhưng mỗi ứng dụng đều hướng đến các ngành công nghiệp công nghệ cao, có giá trị gia tăng cao.
Rubidium không tồn tại trong tự nhiên ở dạng kim loại nguyên chất và cần phải được tách chiết từ các khoáng chất như feldspar rubidium, garnet cesium và lepidolite, quá trình này đòi hỏi các phương pháp phức tạp và tiêu tốn nhiều nguồn lực
Vì thế, chính quyền địa phương đã xác định rõ dự án khai thác cần được quy hoạch xung quanh khu vực mỏ Thiên Đường Sơn, đó phải là một hệ thống khép kín, tích hợp chế biến khoáng sản, luyện kim và chế biến sâu trong cùng một khu công nghiệp.
Theo thông tin được công bố trên trang web của Chính quyền Nhân dân thành phố Hà Nguyên, khoảng năm 2021, chính quyền địa phương đã lần lượt đưa vào hoạt động các doanh nghiệp sản xuất muối rubidium, kim loại rubidium…. từng bước xây dựng một chuỗi hoàn chỉnh từ quặng đến sản phẩm có độ tinh khiết cao.
Đến năm 2023 và 2024, với việc lần lượt đưa vào vận hành các dây chuyền chế biến tiên tiến có liên quan, địa phương đã bước đầu hình thành quy mô năng lực sản xuất trong lĩnh vực rubidium và các hợp chất của nó.
Theo số liệu ngành do Hiệp hội Công nghiệp Kim loại Hiếm Trung Quốc công bố năm 2024, Trung Quốc đã đạt được sự gia tăng đáng kể cả về sản lượng hàng năm và xuất khẩu muối rubidium và các sản phẩm kim loại rubidium.
Với tỷ lệ tiêu thụ nội địa hiện tại từ 3-4 tấn mỗi năm, trữ lượng 175.000 tấn về mặt lý thuyết là đủ dùng trong 40.000 năm. Tuy nhiên, với sự mở rộng liên tục của hệ thống Bắc Đẩu, việc thương mại hóa truyền thông lượng tử và việc ứng dụng ngày càng nhiều đồng hồ nguyên tử trong định thời 5G/6G và đồng bộ hóa lưới điện, nhu cầu trong nước đối với rubidium sẽ chỉ tăng lên chứ không giảm đi.
Sau quá trình thăm dò, nghiên cứu và chuẩn bị dự án, chính quyền TP. Hà Nguyên đã chấp thuận dự án đầu tư xây dựng khai thác mỏ rubidium - thiếc đa kim Thiên Đường Sơn vào tháng 1/2026. Dự án có công suất khai thác 115,5 vạn tấn quặng/năm, đánh dấu bước tiếp theo trong quá trình đưa nguồn tài nguyên rubidium tại khu vực này vào khai thác và chế biến.
Với "kho báu" mới tìm thấy này, Trung Quốc không chỉ là một trong những quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên rubidium quan trọng nhất thế giới mà còn đang dần trở thành một mắt xích không thể thiếu trong các ngành công nghiệp quan trọng.





