2 người được Nhà nước thưởng gần 14 tỷ đồng nhờ tình cờ phát hiện 'báu vật' dưới chân núi
Theo đó, 2 người này đã tình cờ phát hiện những chiếc hộp chứa hàng trăm đồng tiền vàng cổ cùng nhiều món đồ trang sức có giá trị.
Trong một chuyến đi bộ qua khu vực chân dãy núi Krkonoše ở Cộng hòa Séc, 2 người đã tình cờ phát hiện kho báu gồm 598 đồng xu vàng cùng hàng loạt đồ trang sức và vật dụng quý giá được cất giấu trong những chiếc hộp kim loại. Tổng khối lượng kho báu khoảng 7kg, trị giá ước tính hàng trăm nghìn USD. Tuy nhiên, danh tính chủ nhân và lý do cất giấu số tài sản này vẫn là câu hỏi chưa có lời giải.
Phát hiện được công bố vào cuối tháng 4/2025, sau khi các chuyên gia tại Bảo tàng Đông Bohemia ở thành phố Hradec Králové tiếp nhận và tiến hành kiểm kê số hiện vật. Theo Đài Phát thanh Quốc tế Praha (Radio Prague International), kho báu được tìm thấy vào đầu tháng 2/2025 trên sườn phía tây nam đồi Zvičina, gần thị trấn Trutnov, thuộc vùng Đông Bohemia, Cộng hòa Séc.
2 người đi bộ đang băng qua khu rừng, gần rìa một cánh đồng cũ đã bị cây cối phủ kín thì phát hiện một vật bằng nhôm nhô ra từ bức tường đá. Khi kiểm tra chiếc hộp, họ bất ngờ nhìn thấy hàng trăm đồng xu vàng được sắp xếp ngay ngắn bên trong.
Chưa dừng lại ở đó, cách vị trí đầu tiên khoảng 1m, họ tiếp tục phát hiện một chiếc hộp sắt chứa nhiều đồ vật bằng kim loại màu vàng. Nhận thấy đây có thể là những hiện vật có giá trị, cả 2 đã mang toàn bộ số tài sản đến Bảo tàng Đông Bohemia để các chuyên gia kiểm tra.
Theo thống kê ban đầu của bảo tàng, chiếc hộp nhôm chứa 598 đồng xu vàng, được chia thành 11 chồng và bọc riêng bằng vải đen. Chiếc hộp sắt còn lại chứa 16 hộp đựng thuốc lá, 10 vòng tay, một chiếc túi lưới kim loại, một chiếc lược, sợi dây chuyền và hộp phấn trang điểm. Các vật dụng này đều được chế tác từ kim loại màu vàng và đang được các chuyên gia tiếp tục nghiên cứu.
Tổng khối lượng số hiện vật vào khoảng 7kg, trong đó riêng các đồng xu vàng nặng khoảng 3,75kg. Theo Radio Prague International, giá trị số vàng được ước tính vượt 7,5 triệu korun Séc (CZK). Trong khi đó, CNN dẫn đánh giá của chuyên gia tiền xu Vojtěch Brádle cho biết giá trị kim loại của riêng số tiền vàng vào khoảng 8 triệu CZK (hơn 9,4 tỷ đồng).
Bí ẩn về chủ nhân kho báu
Điều khiến các nhà nghiên cứu đặc biệt quan tâm không chỉ là số lượng vàng mà còn là nguồn gốc của bộ sưu tập. Qua kiểm tra, các chuyên gia xác định những đồng xu có nguồn gốc từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ, Bỉ, Romania, Italy, Nga và Áo-Hung.
Các đồng xu mang dấu niên đại từ năm 1808 đến năm 1915. Tuy nhiên, một số đồng tiền Áo-Hung được đóng thêm dấu sau khi đưa đến các xưởng đúc tiền tại khu vực Balkan, sau khi đế chế Áo-Hung tan rã. Những dấu đóng bổ sung này được xác định xuất hiện từ năm 1921 trở đi. Điều đó cho thấy ít nhất một phần số tiền từng lưu hành tại khu vực Balkan trước khi xuất hiện ở Cộng hòa Séc.
Theo ông Miroslav Novák, trưởng bộ phận khảo cổ của Bảo tàng Đông Bohemia cho biết, chưa thể xác định chính xác ai đã cất giấu kho báu và vì sao số tài sản này không được lấy lại. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đưa ra một số giả thuyết liên quan đến những biến động chính trị, xã hội tại châu Âu trong thế kỷ 20.
Một khả năng là chủ nhân đã cất giấu tài sản trong giai đoạn trước Chiến tranh thế giới thứ hai, khi người dân Czech và người Do Thái rời khỏi các khu vực biên giới trước những biến động do Đức Quốc xã gây ra. Giả thuyết khác cho rằng số vàng được chôn giấu vào năm 1945, thời điểm người Đức rời khỏi khu vực sau khi chiến tranh kết thúc.
Ngoài ra, một cuộc cải cách tiền tệ cũng có thể là nguyên nhân khiến chủ nhân quyết định cất giữ tài sản. Theo ông Novák, việc kho báu được đặt trong những chiếc hộp kim loại và giấu tại vị trí có thể tìm lại cho thấy chủ nhân có ý định quay trở lại lấy chúng vào một thời điểm sau đó. Tuy nhiên, vì lý do nào đó, kế hoạch này đã không bao giờ được thực hiện.
Một chi tiết khác khiến các chuyên gia chú ý là trong số 598 đồng xu không có đồng tiền nào có nguồn gốc địa phương. Ông Novák cho biết khoảng một nửa số tiền có xuất xứ từ Balkan, phần còn lại chủ yếu đến từ Pháp. Sự khác biệt này càng khiến việc xác định hành trình của kho báu trở nên phức tạp.
Các nhà khảo cổ đang tiếp tục nghiên cứu thành phần kim loại, đặc điểm chế tác và những dấu tích còn lại trên từng hiện vật. Việc đối chiếu với tài liệu lưu trữ cũng được kỳ vọng sẽ giúp làm sáng tỏ nguồn gốc của số tài sản đặc biệt này.
2 người phát hiện được nhận khoản tiền thưởng lớn
Theo quy định pháp luật về bảo vệ di sản của Cộng hòa Séc, những người tình cờ phát hiện hiện vật khảo cổ và bàn giao theo đúng quy định có quyền được nhận tiền thưởng. Đối với hiện vật làm từ kim loại quý, mức thưởng có thể được xác định dựa trên giá trị vật liệu hoặc giá trị văn hóa, lịch sử theo kết quả thẩm định chuyên môn.
Đến ngày 13/4/2026, chính quyền vùng Hradec Králové thông báo ấn định khoản thưởng 11,7 triệu CZK (khoảng 13,8 tỷ đồng) cho 2 người phát hiện kho báu. Theo thông tin từ chính quyền địa phương, quyết định này được đưa ra sau khi cơ quan chức năng xác định khối lượng vàng nguyên chất trong toàn bộ số hiện vật là 5,23kg.
Trong khi đó, toàn bộ kho báu vẫn được bảo quản và nghiên cứu tại Bảo tàng Đông Bohemia. Sau khi hoàn tất công tác kiểm kê, thẩm định và nghiên cứu, bộ sưu tập dự kiến sẽ được giới thiệu tới công chúng.



