Tại sự kiện Meta Connect diễn ra ngày 23/9, một chàng trai trẻ xuất hiện bên cạnh doanh nhân Mark Zuckerberg trên sân khấu thu hút sự chú ý. Ít ai biết, đây không phải một lãnh đạo kỳ cựu hay nhà nghiên cứu lớn tuổi mà là Alexandr Wang, 29 tuổi.

Wang hiện giữ vị trí Giám đốc Trí tuệ Nhân tạo (Chief AI Officer) của Meta. Anh được ông chủ của Facebook - Zuckerberg đưa về công ty trong thương vụ trị giá 14,3 tỷ USD (hơn 374 nghìn tỷ đồng).

Wang gia nhập Meta vào tháng 6/2025 và trở thành Giám đốc AI đầu tiên của tập đoàn. Anh cũng là người đứng đầu Meta Superintelligence Labs (MSL), đơn vị được giao nhiệm vụ phát triển các hệ thống AI tiên tiến. Ở cương vị này, Wang tham gia hoạch định định hướng AI của Meta, phụ trách thúc đẩy các chiến lược và dự án AI từ khâu xây dựng ý tưởng đến triển khai thực tế.

Gia thế khủng của "thần đồng" AI

Alexandr Wang sinh tháng 1/1997 tại Los Alamos, New Mexico, Mỹ - một địa danh gắn với lịch sử phát triển vũ khí hạt nhân của nước này. Trong Thế chiến II, Los Alamos là nơi Mỹ triển khai dự án chế tạo bom nguyên tử đầu tiên. Ngày nay, đây vẫn là nơi đặt Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos, một trong những cơ sở nghiên cứu quốc phòng quan trọng của Mỹ.

Cha mẹ Wang đều là người Trung Quốc nhập cư và từng làm việc tại phòng thí nghiệm này với vai trò nhà vật lý, tham gia các dự án liên quan đến quốc phòng. Thông tin này được tạp chí Fortune đề cập trong bài viết về Wang hồi tháng 6/2025. Trong một bài diễn thuyết tại TED vào tháng 4/2022, Wang cho biết những thành tựu của cha mẹ đã truyền cảm hứng để anh theo đuổi mục tiêu tạo ra những giá trị có sức ảnh hưởng tương tự, thậm chí lớn hơn.

Từ nhỏ, Wang đã bộc lộ năng khiếu và niềm yêu thích với toán học, lập trình. Anh hai lần lọt vào vòng chung kết kỳ thi Tin học Mỹ (USACO), vào các năm 2012 và 2013.

Năm 2013, Wang đủ điều kiện tham gia chương trình Olympic Toán học. Một năm sau, anh tiếp tục được tuyển vào Đội tuyển Vật lý Mỹ.

Wang tốt nghiệp trung học sớm một năm và trúng tuyển Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), chuyên ngành toán học và khoa học máy tính. Tuy nhiên, trước khi bắt đầu chương trình học, anh quyết định dành 1 năm trải nghiệm tại Thung lũng Silicon.

Trong khoảng thời gian này, Wang làm kỹ sư tại Quora, nền tảng hỏi đáp trực tuyến nổi tiếng của Mỹ. Tại đây, anh gặp Lucy Guo - một nhà thiết kế sản phẩm. Cuộc gặp này sau đó mở ra một bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp của Wang khi cả hai cùng thành lập Scale AI.

Năm 2016, khi mới 19 tuổi và đang là sinh viên MIT, Wang đồng sáng lập Scale AI với định hướng cung cấp dữ liệu và hạ tầng cần thiết cho việc phát triển các hệ thống trí tuệ nhân tạo. Dưới sự điều hành của Wang, Scale AI nhanh chóng mở rộng quy mô, đạt mức định giá gần 29 tỷ USD và trở thành một trong những công ty đáng chú ý trong lĩnh vực cung cấp dữ liệu phục vụ huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI). Công ty cũng tham gia cung cấp dữ liệu cho nhiều mô hình AI hàng đầu trên thị trường.

Scale AI từng cung cấp giải pháp cho các chương trình phát triển xe tự lái của General Motors và Toyota, tham gia một số sáng kiến về AI của Chính phủ Mỹ. Đơn vị này cũng hợp tác với các phòng thí nghiệm và công ty công nghệ lớn, trong đó có Meta và Microsoft.

Nhờ quá trình xây dựng và điều hành Scale AI từ khi còn rất trẻ, Alexandr Wang tích lũy được nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo trước khi bước sang tuổi 30.

Năm 2022, ở tuổi 24, Alexandr Wang được Forbes xếp vào danh sách những tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới.

Đến tháng 4/2025, Forbes ước tính tài sản ròng của anh khoảng 3,6 tỷ USD.

Không chỉ xây dựng Scale AI, Wang còn sớm tạo dựng mạng lưới quan hệ trong giới công nghệ và chính sách. Tháng 11/2023, anh tổ chức một hội nghị kín kéo dài 3 ngày tại Utah, quy tụ khoảng 100 lãnh đạo AI, nhà đầu tư, quan chức Lầu Năm Góc và chuyên gia chính sách để thảo luận về AI và an ninh quốc gia, theo Fortune.

Khi đó, Wang mới 26 tuổi nhưng đã xuất hiện bên cạnh nhiều quan chức quân sự cấp cao và tham gia các cuộc thảo luận về cuộc đua AI giữa Mỹ và Trung Quốc.

Thương vụ bạc tỷ của Meta

Theo truyền thông quốc tế, mối quan hệ giữa Alexandr Wang và Mark Zuckerberg có từ trước khi Meta thực hiện thương vụ với Scale AI. 2 người từng gặp gỡ tại nhà riêng của Zuckerberg ở Palo Alto và Lake Tahoe để trao đổi về tương lai của trí tuệ nhân tạo cũng như khả năng Scale AI tham gia vào chiến lược AI của Meta.

Đến tháng 6/2025, Meta công bố khoản đầu tư 14,3 tỷ USD để sở hữu 49% cổ phần Scale AI, qua đó đưa giá trị công ty lên khoảng 29 tỷ USD. Theo Yahoo Finance, phần cổ phần của Wang trong thương vụ được định giá khoảng 5 tỷ USD. Sau giao dịch, anh rời vị trí CEO Scale AI và gia nhập Meta với chức danh Giám đốc Trí tuệ Nhân tạo, đồng thời lãnh đạo Meta Superintelligence Labs (MSL) - đơn vị mới được thành lập để phát triển các hệ thống AI tiên tiến. Wang báo cáo trực tiếp cho Zuckerberg.

Xét về quy mô, khoản đầu tư 14,3 tỷ USD là một trong những thương vụ lớn nhất của Meta, chỉ đứng sau việc mua WhatsApp với giá 19 tỷ USD năm 2014. Tuy nhiên, 2 thương vụ có bản chất khác nhau. Trong khi WhatsApp là một nền tảng đã có hàng trăm triệu người dùng thì thương vụ với Scale AI được một số chuyên gia và truyền thông công nghệ nhìn nhận chủ yếu như cách Meta thu hút Wang cùng đội ngũ, năng lực AI của anh.

Sau khi Wang gia nhập Meta, những sản phẩm và sáng kiến AI do đội ngũ của anh phụ trách tiếp tục thu hút sự chú ý. Nhà đầu tư công nghệ Adam Khoo từng ước tính trên mạng xã hội X rằng, các sản phẩm AI mới có sự tham gia của Wang góp phần vào mức tăng khoảng 200 tỷ USD vốn hóa Meta kể từ thời điểm anh gia nhập. Tuy nhiên, đây chỉ là ước tính của cá nhân, không phải số liệu được Meta xác nhận.

Ở mảng kinh doanh, Forbes cho biết, doanh thu quảng cáo của Meta trong năm tài chính 2025 đạt 56,3 tỷ USD, tăng 33%. Trong cùng giai đoạn, số nhà quảng cáo sử dụng các công cụ sáng tạo bằng AI của Meta tăng từ 4 triệu lên 8 triệu chỉ trong 4 tháng.

Một trong những dự án được nhắc đến là Muse Spark, mô hình AI do nhóm của Wang phát triển. Sản phẩm này góp phần giúp Meta tăng cường sự hiện diện trong cuộc đua AI, trong bối cảnh công ty từng chịu sức ép cạnh tranh từ OpenAI, Anthropic và Google.