Quy mô hơn 4.100ha

TP. HCM mới đây đã chính thức thành lập Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển Cái Mép Hạ - mô hình được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới của thành phố, đồng thời là hạt nhân phát triển kinh tế biển cho toàn vùng Đông Nam Bộ trong những thập niên tới, Tạp chí Tri thức đưa tin cho hay.

Theo Quyết định số 4560/QĐ-UBND do UBND TP. HCM ban hành ngày 23/7, khu thương mại tự do được bố trí tại phường Tân Phước và phường Tân Hải. Toàn bộ khu vực được quy hoạch thành một quần thể liền mạch, bao quanh bởi hệ thống sông ngòi, đường 991B và vịnh Gành Rái, cách trung tâm TP. HCM khoảng 50km và cách sân bay quốc tế Long Thành khoảng 25km.

Với quy mô khoảng 4.174ha, đây sẽ là một trong những không gian phát triển kinh tế lớn nhất của thành phố trong lĩnh vực cảng biển và logistics.

Thay vì chỉ phát triển chức năng cảng biển, khu thương mại tự do được quy hoạch theo mô hình tích hợp nhiều hoạt động kinh tế trong cùng một không gian. Quy hoạch gồm ba khu chức năng lớn với tám phân khu liên kết, bao phủ toàn bộ chuỗi dịch vụ từ khai thác cảng container, logistics, vận tải thủy, đường sắt, công nghiệp đến phát triển đô thị và dịch vụ.

Trong đó, hệ thống cảng container hiện hữu và khu cảng Cái Mép Hạ đóng vai trò hạt nhân của hoạt động trung chuyển hàng hóa. Bên cạnh đó là trung tâm logistics rộng hơn 906 ha, khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ gần 851 ha, khu cảng thủy nội địa, ga đường sắt Cái Mép Hạ trên tuyến Biên Hòa - Vũng Tàu cùng các khu chức năng hỗ trợ khác.

Theo định hướng của UBND TP. HCM, khu thương mại tự do không chỉ là một dự án hạ tầng mà còn là mô hình thí điểm nhằm thử nghiệm các cơ chế, chính sách vượt trội theo tiêu chuẩn quốc tế. Thành phố kỳ vọng khu vực này sẽ trở thành đầu mối kết nối giữa sản xuất, thương mại và dịch vụ của Việt Nam với các thị trường trong khu vực và trên thế giới.

Xa hơn, khu thương mại tự do được xác định là động lực tăng trưởng mới, góp phần đưa TP. HCM trở thành trung tâm kinh tế biển của khu vực Đông Nam Á, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho toàn vùng Đông Nam Bộ.

Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển là việc lấy kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn làm nền tảng. Thành phố định hướng hình thành một hệ sinh thái logistics xanh gắn với cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và sân bay quốc tế Long Thành, qua đó tạo nên chuỗi kết nối đa phương thức giữa cảng biển, hàng không và đường bộ.

Theo định hướng này, khu thương mại tự do sẽ hướng tới phát triển các ngành sản xuất có giá trị gia tăng cao, ứng dụng công nghệ hiện đại và thân thiện với môi trường; đồng thời trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, thu hút các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực logistics, thương mại quốc tế, dịch vụ hàng hải và quản trị chuỗi cung ứng đặt trụ sở khu vực.

Phát triển theo ba giai đoạn

Báo Đầu Tư cung cấp thêm thông tin cho biết, theo quyết định, lộ trình phát triển được chia thành ba giai đoạn.

Trong giai đoạn 2026-2030, TP. HCM tập trung nâng cao hiệu quả khai thác các khu cảng, kho bãi và nhà máy hiện hữu trong Khu công nghiệp Cái Mép; đồng thời hoàn thiện bộ máy quản lý, xây dựng nền tảng công nghệ phục vụ vận hành, triển khai hạ tầng kết nối, giải phóng mặt bằng và thu hút các nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước.

Đến giai đoạn 2031-2035, thành phố tiếp tục mở rộng khu thương mại tự do trên nền tảng hạ tầng đã hình thành, hoàn thiện hệ sinh thái kinh tế hàng hải có năng lực cạnh tranh cao và từng bước xây dựng mô hình khu thương mại tự do xanh theo quy hoạch.

Sau năm 2035, mục tiêu đặt ra là đưa Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển Cái Mép Hạ trở thành hạt nhân của Trung tâm kinh tế biển vùng Đông Nam Bộ, đồng thời phát triển thành cảng trung chuyển hàng hóa quy mô lớn của Việt Nam, có vị thế trong khu vực châu Á và trên thị trường quốc tế.