Khói bếp bay lên từ căn bếp của Babitha Sivadasan tại vùng nông thôn bang Kerala mang theo mùi quen thuộc của thời bà ngoại cô còn sống.

“Tôi đã bắt đầu nấu bằng củi”, Babitha nói sau khi phải chia nhỏ việc sử dụng bình gas đang gần cạn, bởi cô không thể đặt mua bình mới từ đại lý của nhà phân phối Indian Oil. “Cả tuần nay họ không nhận đặt hàng”.

Khi cuộc xung đột giữa Iran và Israel bước sang tuần thứ ba, nguồn cung khí đốt nấu ăn trở nên khan hiếm do cú sốc chuỗi cung ứng từ chiến sự. Nhiều bà nội trợ Ấn Độ buộc phải quay lại những cách nấu ăn từ quá khứ - một minh chứng rõ ràng cho việc biến động địa chính trị có thể làm thay đổi cuộc sống thường ngày ở những nơi cách xa chiến trường.

Tại khu chợ Chala ở Thiruvananthapuram, sự khan hiếm thậm chí đã dẫn tới tội phạm: một bình gas 19kg dành cho mục đích thương mại bị đánh cắp khỏi một khách sạn giữa ban ngày. Những trục trặc ban đầu trong nguồn cung nhanh chóng leo thang thành tình trạng mua tích trữ, đầu cơ và trộm cắp tại Ấn Độ - quốc gia nhập khẩu LPG lớn thứ 2 thế giới.

Ấn Độ phụ thuộc lớn vào nguồn dầu nhập khẩu và gần một nửa lượng hàng đi qua eo biển Hormuz, khiến nước này trở thành một trong những quốc gia chịu tác động mạnh nhất từ bất ổn Trung Đông. Sau khi cắt giảm mua dầu thô từ Nga dưới sức ép của Mỹ, New Delhi đã quay lại tìm nguồn cung từ các nước Vùng Vịnh - nhưng lại đối mặt với tình trạng giao hàng đình trệ, chi phí tăng vọt và đồng rupee suy yếu.

Những nhượng bộ gần đây của Mỹ liên quan đến việc Ấn Độ mua dầu Nga vẫn chưa giúp giải quyết tình trạng thiếu hụt cấp bách đối với khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG). Hơn 90% nguồn LPG của nước này đến từ Trung Đông, khiến các căn bếp tại Ấn Độ đặc biệt dễ bị tổn thương trước cú sốc nguồn cung.

Tình trạng thiếu gas đang lan rộng trên toàn quốc. Tại huyện Raisen thuộc bang Madhya Pradesh, người dân đã chặn một tuyến đường chính sau khi đại lý gas không mở cửa. Hàng trăm người xếp hàng từ gần rạng sáng và đến giữa buổi sáng, sự căng thẳng đã bùng phát.

Chợ đen bùng phát

Tại khu vực Sanpada ở vùng ngoại ô của Mumbai, các hàng người xếp chờ bắt đầu từ 3 giờ sáng, theo Free Press Journal. Ngành dịch vụ lưu trú cũng chịu tác động nặng nề khi hơn 20% khách sạn tại Navi Mumbai và Raigad phải tạm ngừng hoạt động. Trên chợ đen, một bình gas có thể được bán với giá hơn 3.000 rupee (khoảng 850.000 đồng).

Tình trạng căng thẳng thậm chí dẫn đến bạo lực. Tại Gorakhpur thuộc bang Uttar Pradesh, một cuộc tranh cãi tại điểm phân phối gas đã biến thành ẩu đả khi nhiều người cố chen hàng, buộc cảnh sát phải can thiệp.

Theo Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia Ấn Độ, khoảng 5% nhà hàng trong hệ thống kinh doanh có tổ chức đã phải đóng cửa. Nhà hàng cao cấp Millo tại khu Lower Parel của Mumbai cũng cắt giảm các món châu Á như mì và cơm - những món tiêu tốn nhiều gas - theo lời nhà sáng lập Sujit Mehta.

Nhà phân tích Karan Taurani của Elara Securities cho biết ngành thực phẩm hiện hoạt động với số lượng bình gas giảm khoảng 25%. Các nền tảng giao đồ ăn như Zomato và Swiggy cũng dễ bị ảnh hưởng vì phần lớn đơn hàng đến từ những nhà hàng nhỏ - nhóm chịu tác động nặng nề nhất từ tình trạng thiếu gas. Không chỉ nhà hàng, nhiều khuôn viên đại học và công viên công nghệ lớn cũng bắt đầu thu hẹp thực đơn.

Người dân chuyển sang bếp điện

Trong các tòa chung cư cao tầng tại Mumbai, sự lo lắng đang âm thầm lan rộng. Kriti Mittal, một bà mẹ đi làm, đã thay bếp gas bằng bếp từ điện từ ngày 10/3 như một biện pháp phòng ngừa trước nguy cơ thiếu năng lượng.

Cô không phải trường hợp duy nhất. Dhanshree Shah (56 tuổi) cũng mua bếp từ dù nhà cung cấp khí đốt qua đường ống chưa đưa ra cảnh báo chính thức.

“Tôi mua để phòng ngừa”, Shah nói. “Đó là cách đảm bảo căn bếp của gia đình trong tương lai”.

Xu hướng này thể hiện rõ tại chuỗi bán lẻ DMart do Avenue Supermarts điều hành, nơi các lãnh đạo chia sẻ rằng bếp từ và dụng cụ nấu ăn tương thích đang bán rất chạy, nhiều cửa hàng không kịp bổ sung hàng. Ngày 11/3, doanh số bếp từ trên ứng dụng giao hàng BigBasket đã tăng gấp 30 lần, theo ông Seshu Kumar Tirumala - Giám đốc mua hàng và kinh doanh của công ty.

Trong cuộc họp báo ngày 17/3 tại New Delhi, các quan chức Chính phủ Ấn Độ cố trấn an dư luận, khẳng định việc giao LPG vẫn diễn ra bình thường và khuyến nghị người dùng thương mại chuyển sang sử dụng khí đốt qua đường ống.

Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận tình hình vẫn đáng lo ngại và kêu gọi tiết kiệm - điều mà những gia đình như Babitha đã bắt đầu thực hiện, bằng cách chia nhỏ việc sử dụng bình gas và quay lại với bếp củi.