Nằm uy nghi trên núi Cấm, quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng là công trình văn hóa cấp quốc gia mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc.

Tọa lạc tại phường Quảng Phú, thành phố Đà Nẵng, có diện tích rộng hơn 16ha, nơi đây không chỉ là biểu tượng tri ân hơn 127.000 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên cả nước, mà còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Công trình được lựa chọn từ phác thảo của họa sĩ Đinh Gia Thắng, lấy nguyên mẫu từ Mẹ Nguyễn Thị Thứ - người mẹ tiêu biểu với sự hy sinh to lớn trong hai cuộc kháng chiến. Tượng đài được khánh thành vào năm 2015, trải rộng trên diện tích hàng chục hecta, tọa lạc tại vị trí chiến lược, kết nối với nhiều địa danh quan trọng của miền Trung.

Điểm nhấn nổi bật của quần thể là khối tượng Mẹ Việt Nam Anh hùng được ghép từ những tảng đá granite nguyên khối, với tổng khối lượng lên đến khoảng 20.000 tấn. Công trình được thiết kế như một dãy núi hùng vĩ, nhô cao ở trung tâm và thoải dần về hai bên. Ở chính giữa là chân dung bán thân của mẹ Thứ cao hơn 18m, hai cánh tượng uốn cong như vòng tay rộng mở, ôm trọn những đứa con - biểu tượng cho sự bao dung, che chở và tình yêu vô bờ bến của người mẹ Việt Nam.

Hai bên vách tượng là những hình ảnh gợi tả gương mặt các con, đại diện cho các thế hệ người Việt từ Bắc vào Nam, như đang quây quần bên mẹ. Hình tượng ấy không chỉ thể hiện sự đoàn tụ mà còn khắc họa tinh thần thống nhất, gắn kết của dân tộc sau những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Phía trước tượng đài là hồ nước hình bán nguyệt rộng gần 1.000m2, tạo nên sự hài hòa giữa núi và nước. Những dòng nước nhẹ nhàng chảy từ thân tượng xuống các tầng hồ tượng trưng cho sự hy sinh thầm lặng, bền bỉ của các mẹ, âm thầm nhưng không bao giờ vơi cạn.

Ngay tại quảng trường tiền môn, 8 trụ huyền thoại cao 11,2m được dựng lên như cánh cổng dẫn vào không gian thiêng liêng. Trên mỗi trụ khắc họa hình ảnh những người mẹ ở khắp mọi miền đất nước: Mẹ Bắc Bộ hiền hậu, mẹ Trung Bộ tảo tần, mẹ Nam Bộ kiên trung, mẹ Tây Nguyên giàu đức hy sinh… Tất cả hòa quyện, tôn vinh phẩm chất cao đẹp của phụ nữ Việt Nam qua từng thời kỳ lịch sử.

Bên trong khối tượng là nhà tưởng niệm, nơi lưu giữ và ghi danh gần 50.000 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Không gian này trưng bày hàng loạt tư liệu, hình ảnh và hiện vật gắn liền với cuộc đời các mẹ: Từ chiếc nồi đồng nấu cơm tiếp tế bộ đội, khung cửi dệt vải, đến những lá thư gửi từ chiến trường… Mỗi hiện vật là một câu chuyện, một lát cắt lịch sử sống động, phản ánh sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại.

Trong số đó, hình ảnh về mẹ Nguyễn Thị Thứ để lại nhiều xúc động sâu sắc. Mẹ sinh năm 1904, quê tại Quảng Nam, đã hiến dâng cho Tổ quốc 9 người con ruột, 1 con rể và 2 cháu ngoại. Trong kháng chiến chống Pháp, 4 người con của mẹ lần lượt hy sinh; đến thời kỳ chống Mỹ, 5 người con còn lại cũng không trở về. Nỗi đau chồng chất, nhưng mẹ vẫn nén lại để tiếp tục động viên những người thân còn lại lên đường chiến đấu.

Những câu chuyện kể về mẹ khiến bất kỳ ai cũng nghẹn ngào. Vào những dịp giỗ chạp hay lễ Tết, mẹ vẫn thắp 9 nén hương, bày 9 bát cơm như gọi các con về sum họp. Có những đêm trong giấc ngủ chập chờn, mẹ như thấy các con trở về, rồi tỉnh dậy trong nước mắt. Đó không chỉ là nỗi đau cá nhân mà còn là biểu tượng cho sự mất mát của cả một dân tộc.

Không chỉ mang giá trị tưởng niệm, quần thể tượng đài còn là nơi diễn ra nhiều sự kiện trọng đại, các lễ dâng hương tri ân anh hùng liệt sĩ và Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Đây cũng là điểm đến của hàng triệu du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ, đến để tìm hiểu lịch sử, hun đúc lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.

Ngay bên cạnh công trình là nghĩa trang liệt sĩ, nơi yên nghỉ của hàng nghìn người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập, tự do. Sự hiện diện của hai công trình liền kề càng làm tăng thêm ý nghĩa thiêng liêng, nhắc nhở về cái giá của hòa bình hôm nay.

Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng không chỉ là một công trình kiến trúc đồ sộ mà còn là biểu tượng tinh thần sâu sắc. Ở đó, hình ảnh người mẹ không chỉ là mẹ của một gia đình mà là mẹ của cả dân tộc, người đã âm thầm hiến dâng những gì quý giá nhất cho Tổ quốc.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những hy sinh ấy sẽ mãi được khắc ghi. Tại nơi đây, giữa không gian núi trời rộng lớn, hình tượng người mẹ Việt Nam vẫn lặng lẽ dang rộng vòng tay, ôm trọn đất nước vào lòng như một lời nhắc nhở bất diệt về lòng biết ơn và trách nhiệm của mỗi thế hệ hôm nay.