Cột mốc 17,2 tỷ USD: Tăng trưởng trong năm nhiều “gió ngược”

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, trong tháng 12/2025, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt gần 1,7 tỷ USD, đưa kim ngạch cả năm 2025 lên 17,2 tỷ USD, tăng gần 6% so với năm 2024. Đây là lần đầu tiên ngành gỗ Việt Nam vượt ngưỡng 17 tỷ USD, trong bối cảnh năm 2025 được đánh giá là một trong những năm khó khăn nhất của ngành.

Xuất khẩu đồ nội thất bằng gỗ tiếp tục giữ vai trò trụ cột. Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trong 11 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt 9,434 tỷ USD, chiếm gần 61% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ. Bên cạnh đó, nhiều mặt hàng khác cũng đạt giá trị từ 1 tỷ USD trở lên, gồm dăm gỗ (2,22 tỷ USD), gỗ, ván và ván sàn (2,091 tỷ USD), viên nén gỗ (1,081 tỷ USD).

Kết quả này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng toàn cầu chưa phục hồi hoàn toàn, chi phí logistics biến động mạnh, cùng với hàng loạt quy định mới liên quan đến xuất xứ, môi trường và thuế quan. Tuy nhiên, ngành gỗ vẫn giữ được nhịp tăng trưởng, cho thấy sự linh hoạt trong tổ chức sản xuất, điều chỉnh thị trường và cơ cấu sản phẩm của doanh nghiệp Việt Nam.

Thị trường xuất khẩu: Mỹ giữ vai trò chủ lực, Nhật Bản bứt phá

Trong cơ cấu thị trường, Mỹ tiếp tục là điểm tựa lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Mỹ đạt 9,46 tỷ USD, tăng 4,4% so với năm 2024 và chiếm khoảng 55% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là nhà cung cấp đồ nội thất bằng gỗ lớn nhất cho thị trường này.

Theo số liệu của Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ (USITC), trong 8 tháng năm 2025, Mỹ nhập khẩu đồ nội thất bằng gỗ từ Việt Nam đạt 6,1 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 45,3% tổng giá trị nhập khẩu mặt hàng này. Trong khi đó, nhập khẩu từ Trung Quốc giảm mạnh, chỉ đạt 1,4 tỷ USD, giảm 36%, khiến thị phần của Trung Quốc tại Mỹ giảm từ 15,7% xuống còn 10,4%. Khoảng cách thị phần ngày càng nới rộng cho thấy vị thế của Việt Nam đang được củng cố rõ nét.

Bên cạnh Mỹ, Nhật Bản nổi lên là điểm sáng khi kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ năm 2025 đạt 2,153 tỷ USD, tăng trên 23% và lần đầu vượt mốc 2 tỷ USD. Kết quả này giúp Nhật Bản vượt Trung Quốc để trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của ngành gỗ Việt Nam.

Xuất khẩu sang Trung Quốc tuy tụt xuống vị trí thứ ba nhưng vẫn tăng nhẹ, đạt 2,086 tỷ USD và là năm thứ hai liên tiếp vượt mốc 2 tỷ USD. Như vậy, ba thị trường “tỷ đô” gồm Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành, phản ánh vai trò trụ cột của các thị trường này, đồng thời đặt ra yêu cầu giảm dần mức độ phụ thuộc trong dài hạn.

Nền tảng bền vững và bài toán dài hạn cho ngành gỗ

Theo ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA), năm 2025 là giai đoạn ngành gỗ phải đối mặt với hàng loạt thách thức chưa từng có tiền lệ, bao gồm chính sách thuế đối ứng, các cuộc điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp từ Mỹ, áp lực từ Quy định chống phá rừng (EUDR) của Liên minh châu Âu, cùng với thiên tai, bão lũ trong nước làm gián đoạn chuỗi cung ứng nguyên liệu.

“Tuy vậy, vượt lên những ‘cơn gió ngược’, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ vẫn giữ được đà tăng trưởng, cho thấy khả năng thích ứng ngày càng cao của doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam trước biến động thị trường toàn cầu”, ông Phùng Quốc Mẫn nhận định.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt 18,5 tỷ USD, tăng khoảng 6,6% so với năm 2024, xuất siêu gần 14,9 tỷ USD. Tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp đạt 5,6 – 5,8%, hoàn thành khoảng 103% kế hoạch. Tỷ lệ che phủ rừng duy trì ở mức 42,03%; số vụ vi phạm lâm luật giảm 13,8%; diện tích rừng bị cháy và bị tác động đều giảm trên 10%.

Ở góc độ chính sách, TS Hà Công Tuấn, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, cho rằng cần chuyển hóa chính sách khoán rừng từ mục tiêu an sinh xã hội sang định hướng phát triển kinh tế, đồng thời xử lý dứt điểm các hợp đồng khoán sai phạm nhằm bảo vệ tài nguyên rừng và tạo nền tảng cho ngành gỗ phát triển bền vững.

Bước sang năm 2026, ông Nguyễn Quốc Trị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết ngành lâm nghiệp đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng khoảng 42%, kim ngạch xuất khẩu lâm sản khoảng 18,5 tỷ USD, đồng thời đẩy mạnh phát triển rừng gỗ lớn, ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và xúc tiến thương mại.

Với nền tảng của năm 2025, ngành gỗ Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu “Gỗ Việt Nam” và đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng xanh của nền kinh tế.