Câu chuyện về bác sĩ Wang Lei - chuyên gia nổi tiếng về ung thư từng khiến không ít người nghẹn ngào. Dù là chuyên gia đầu ngành nhưng chỉ sau 1 năm được chẩn đoán mắc bệnh, ông đã qua đời. Những suy nghĩ của ông trước khi mất là một lời cảnh tỉnh. Điều đau lòng nhất là một người hiểu rõ ung thư nhất lại không thể ngăn chặn nó kịp thời.

Wang Lei sinh năm 1969, ông là Phó Hiệu trưởng, Trưởng khoa, Giáo sư và Giám sát luận án Tiến sĩ của Bệnh viện trực thuộc thứ 6 Đại học Tôn Trung Sơn. Ông đã cống hiến hết mình cho lĩnh vực ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt tập trung vào ung thư đại trực tràng và bệnh lý đường ruột do xạ trị. Đối với nhiều bệnh nhân, ông không chỉ là một bác sĩ đọc báo cáo, mà còn là người có khả năng phân tích các tình trạng phức tạp và đưa ra các kế hoạch điều trị hiệu quả.

Sự nghiệp của Wang Lei không bắt đầu trong ánh hào quang. Ông chuyển từ nha khoa sang phẫu thuật tổng quát và sau đó là lĩnh vực điều trị ung thư đường tiêu hóa.

Khoảng năm 2007, Bệnh viện trực thuộc thứ 6 của Đại học Tôn Trung Sơn bước vào giai đoạn phát triển mới và Wang Lei cùng nhóm của mình đã đến đây. Ông tham gia phát triển các chuyên ngành, thúc đẩy xây dựng ngân hàng sinh học khối u đường tiêu hóa, đồng thời tham gia chẩn đoán và điều trị các trường hợp phức tạp cũng như nghiên cứu lâm sàng. 

Ông đã dẫn dắt nhóm của mình tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong điều trị bệnh lý ruột do xạ trị và cũng đề xuất "Kỹ thuật Thiên Hà", thu hút sự chú ý trong ngành.

Đằng sau những thành tựu này là một lịch trình làm việc dài hạn, cường độ cao. Ông dành một lượng thời gian đáng kể ở bệnh viện, di chuyển giữa các khoa, phòng mổ và văn phòng. Để thuận tiện cho công việc, anh đã chuyển đến một nơi gần bệnh viện. 

Cuộc sống gia đình bị thu hẹp, thời gian nghỉ ngơi bị giảm bớt và những cảnh báo mà cơ thể Wang Lei đưa ra liên tục bị trì hoãn. Wang Lei không phải là người thiếu hiểu biết về sức khỏe, ông hiểu rất rõ những thay đổi trong tình trạng của bệnh nhân. Wang Lei chỉ đơn giản là ưu tiên bệnh nhân và đội ngũ của mình lên trên hết. Đó chính là lý do tại sao sự ra đi của ông lại khiến nhiều người xót xa đến vậy.

Một bác sĩ luôn nhắc nhở người khác phải coi trọng bệnh tật mỗi ngày, khi nói đến sức khỏe của chính mình, ông cũng cho rằng chứng đau lưng, mệt mỏi và các bất thường về thể chất là do làm việc quá sức gây ra. 

Câu chuyện của ông không phải để ca ngợi một bác sĩ mà để cho thấy một con người thực: Có năng lực, có trách nhiệm nhưng cũng là người bị cuốn vào công việc và bỏ bê sức khỏe của mình.

Tháng 3/2018, Wang Lei phát hiện những bất thường trong một đợt khám sức khỏe định kỳ của nhân viên bệnh viện. Chỉ số khối u của ông tăng cao đáng kể và ông nhanh chóng nhận ra vấn đề rất nghiêm trọng. Khi khám chuyên sâu, ông đã được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tụy giai đoạn cuối di căn gan. 

Trước đó, ông đã bị đau lưng dưới, mệt mỏi và cảm lạnh dai dẳng. Xét riêng lẻ, những triệu chứng này không phải là bất thường và nhiều người cho rằng đó là do làm việc quá sức, thiếu ngủ hoặc tuổi tác. 

Tuy nhiên, vấn đề với ung thư tuyến tụy nằm ở chỗ các dấu hiệu ban đầu thường không điển hình. Đến khi các vấn đề như đau, sụt cân, vàng da và rối loạn tiêu hóa trở nên rõ ràng, bệnh thường đã tiến triển đáng kể.

Sau khi được chẩn đoán, Wang Lei đã quyết định phẫu thuật. Ông bị cắt bỏ lá lách, 80% tuyến tụy và một phần dạ dày. Ca phẫu thuật như vậy gây ảnh hưởng rất lớn đến cơ thể, tác động đến quá trình tiêu hóa, dinh dưỡng và phục hồi thể chất. Trước đây, ông đứng bên bàn mổ, chiến đấu vì cơ hội sống sót của bệnh nhân nhưng lần này ông nằm trên giường bệnh, trở thành người cần được điều trị.

Sau ca phẫu thuật, Wang Lei không thực sự từ bỏ công việc. Ngay cả khi thể chất yếu đi, ông vẫn kiên trì làm việc tại các phòng khám ngoại trú, nghiên cứu và cộng tác nhóm. Không lâu sau khi kết thúc hóa trị, Wang Lei thậm chí còn đến Mỹ để tham dự hội nghị ASCO, mang những phát hiện nghiên cứu của nhóm mình lên diễn đàn học thuật quốc tế. 

Sự lựa chọn này vừa đáng ngưỡng mộ vừa khiến người ta đau lòng. Ngưỡng mộ vì tinh thần trách nhiệm của ông và đau lòng vì cơ thể đã bị bệnh tật hành hạ nhưng ông vẫn cố gắng hết sức để tiếp tục.

Sau này, Wang Lei nhận ra rằng mình đã làm việc quá nhanh và quá quen với việc làm việc quá sức. Nếu ông ấy chậm lại, có lẽ đã có thể làm việc lâu hơn và dẫn dắt đội nhóm tiến xa hơn. Đây không chỉ là một suy ngẫm thông thường, mà là lời nhắc nhở từ một bác sĩ ung thư dựa trên kinh nghiệm của chính mình: Đừng nhầm lẫn việc thức trắng đêm với một kỹ năng và đừng xem nhẹ những dấu hiệu cảnh báo của cơ thể.

Ở giai đoạn cuối đời, bệnh tật tiếp tục tàn phá cơ thể ông. Ung thư tuyến tụy giai đoạn cuối vốn dĩ rất nguy hiểm, cộng thêm di căn và tổn thương sau phẫu thuật khiến việc điều trị chỉ có thể kéo dài thời gian, hiếm khi có thể hoàn toàn đảo ngược tình trạng. 

Wang Lei hiểu điều này, vì vậy nhiều sắp xếp của ông giống như việc hoàn thành một cuộc bàn giao trong thời gian có hạn. Ông khuyên các học trò của mình nên chăm sóc sức khỏe và nhắc nhở những người đến sau không nên lặp lại sai lầm làm việc quá sức.

Ngày 23/6/2019, bác sĩ Wang Lei qua đời vì ung thư tuyến tụy. Ông vừa kỷ niệm sinh nhật lần thứ 50 của mình không lâu trước khi mất. Độ tuổi này thường là thời kỳ hoàng kim của một bác sĩ giàu kinh nghiệm, khi kinh nghiệm, kỹ năng và tinh thần làm việc nhóm đều đạt đến đỉnh cao. Sự ra đi của ông đã khiến các đồng nghiệp trong bệnh viện, sinh viên và bệnh nhân từng được ông điều trị vô cùng đau buồn.

Giá trị mà Wang Lei để lại không chỉ nằm ở số lượng ca phẫu thuật ông thực hiện, số lượng nghiên cứu ông công bố và những danh hiệu ông nhận được mà còn ở những suy ngẫm cuối đời của ông. 

Một người thực sự hiểu về ung thư đã dùng kinh nghiệm của chính mình để nhắn nhủ với những người bình thường: Không nên bỏ qua những khó chịu dai dẳng, không nên xem nhẹ những kết quả khám bệnh bất thường và không nên coi việc thiếu ngủ và làm việc quá sức kéo dài là chuyện thường tình.