“Mỗi khi nhân viên sinh một đứa trẻ, công ty thưởng 50.000 NDT (khoảng 193 triệu đồng). Chúng tôi đã chuẩn bị 1 tỷ NDT cho chương trình này”, ông Lương Kiến Chương, đồng sáng lập kiêm Chủ tịch HĐQT Ctrip Group, cho biết. Theo ông, sau hơn một năm triển khai, đã có vài trăm nhân viên nhận được khoản hỗ trợ này.

Nhà sáng lập Ctrip cho biết mỗi năm công ty có thể phải chi hàng trăm triệu NDT cho chương trình khuyến khích sinh con. Dù vậy, ông cho rằng đây là khoản chi bổ sung nhưng “có thể chịu được và đáng để làm”.

Từ "thần đồng" Thượng Hải đến ông trùm du lịch trực tuyến

Sinh năm 1969 tại Thượng Hải trong một gia đình trí thức, Lương Kiến Chương sớm nổi tiếng với thành tích học tập. Năm 13 tuổi, ông đã đoạt giải trong cuộc thi tin học quốc gia và 15 tuổi vào lớp thiếu niên tài năng của Đại học Phục Đán.

Ở tuổi 20, ông nhận bằng thạc sĩ khoa học máy tính tại Georgia Institute of Technology, sau đó làm việc cho tập đoàn công nghệ Oracle tại Mỹ.

Năm 1999, Lương Kiến Chương trở về Trung Quốc và cùng các cộng sự sáng lập Ctrip, nền tảng du lịch trực tuyến. Chỉ 4 năm sau, công ty đã niêm yết trên sàn Nasdaq, trở thành một trong những doanh nghiệp internet nổi bật của Trung Quốc đầu những năm 2000.

Điểm đặc biệt trong sự nghiệp của ông là quyết định rời vị trí lãnh đạo vào năm 2006 để sang Mỹ học Tiến sĩ kinh tế tại Đại học Stanford, tập trung nghiên cứu về kinh tế dân số.

Đến năm 2011, ông quay lại Ctrip và thúc đẩy các chiến lược cạnh tranh giá, đồng thời thâu tóm và hợp nhất những nền tảng lớn như Qunar, qua đó củng cố vị thế của công ty trong thị trường du lịch trực tuyến (OTA).

Doanh nghiệp kiếm hơn 220 triệu NDT mỗi ngày

Theo báo cáo tài chính, trong quý III/2025, hệ sinh thái Ctrip đạt doanh thu 18,3 tỷ NDT (khoảng 70,6 nghìn tỷ đồng), nhưng lợi nhuận ròng lên tới 19,9 tỷ NDT (khoảng 76,8 nghìn tỷ đồng), tăng vọt gần 193%. Trung bình mỗi ngày tập đoàn thu về khoảng 221 triệu NDT, tương đương khoảng 853 tỷ đồng.

Kết quả này được ghi nhận trong bối cảnh chi tiêu du lịch bình quân đầu người tại Trung Quốc giảm 7,3% so với cùng kỳ, tạo nên sự tương phản khi khách du lịch thắt chặt chi tiêu nhưng nền tảng trung gian vẫn ghi nhận lợi nhuận cao.

Các báo cáo nghiên cứu thị trường cho thấy Ctrip chiếm khoảng 57% thị phần GMV năm 2024. Nếu tính cả các nền tảng trong cùng hệ sinh thái, mức độ bao phủ thị trường OTA có thể gần 70%.

Tranh cãi về hoa hồng và điều tra chống độc quyền

Bên cạnh kết quả kinh doanh tích cực, Ctrip cũng đối mặt với nhiều tranh cãi về mô hình kinh doanh.

Thời gian qua, nền tảng này bị phản ánh liên quan đến chính sách giá với khách sạn, việc điều chỉnh hoa hồng và cách hiển thị giá khác nhau giữa các tài khoản người dùng.

Một số hiệp hội du lịch địa phương cho rằng hoa hồng đã tăng từ 8-10% lên 12-18%, trong khi chi phí thực tế của các chủ cơ sở lưu trú có thể gần 40% nếu tính cả chi phí quảng bá.

Nhiều chủ homestay cho biết họ rơi vào tình thế khó xử: Nếu không hợp tác với nền tảng sẽ mất khách, nhưng khi tham gia thì lợi nhuận lại rất thấp.

Tranh cãi này đã vượt khỏi phạm vi thị trường khi cơ quan chức năng Trung Quốc lập hồ sơ điều tra chống độc quyền. Nếu bị xác định vi phạm, mức phạt tối đa có thể lên tới 10% doanh thu của năm trước.

Bên cạnh đó, trong nhiều năm qua, Lương Kiến Chương thường xuyên lên tiếng về sự suy giảm dân số tại Trung Quốc.

Ông kêu gọi tăng trợ cấp sinh con, đề xuất chi 2-5% GDP cho phúc lợi sinh đẻ. Theo tính toán của ông, mỗi đứa trẻ có thể nên được hỗ trợ tới 1 triệu NDT (khoảng 3,86 tỷ đồng) dưới nhiều hình thức. Quan điểm này giúp ông được nhiều người chú ý và ủng hộ như một học giả quan tâm đến bài toán dân số.

Tuy nhiên, trong lĩnh vực kinh doanh, nền tảng do ông lãnh đạo vẫn thường được nhắc đến như một hệ thống tối ưu doanh thu và lợi nhuận.

Sự tương phản giữa tiếng nói thúc đẩy phúc lợi xã hội và áp lực tăng trưởng của một tập đoàn công nghệ lớn khiến câu chuyện về Lương Kiến Chương tiếp tục thu hút nhiều sự chú ý.