Tuyến Metro số 6 - Orange đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng trước khi đưa vào khai thác một phần vào tháng 10/2026. Với chiều dài 15,3 km và 15 nhà ga hoàn toàn nằm dưới lòng đất, đây được xem là một trong những công trình hạ tầng ngầm tham vọng nhất từng được xây dựng tại Brazil.

Sau nhiều năm đối mặt với tình trạng đình trệ và nguy cơ trở thành "dự án tỷ đô dang dở", tuyến metro này hiện đã hoàn thành phần đào hầm, tiếp nhận các đoàn tàu đầu tiên và đang triển khai đồng bộ các hệ thống vận hành.

Tuyến 6 - Orange được thiết kế nhằm kết nối các khu dân cư đông đúc vốn phụ thuộc chủ yếu vào xe buýt với khu vực trung tâm thành phố bằng phương thức di chuyển nhanh hơn đáng kể.

Theo kế hoạch, thời gian đi lại giữa Brasilandia và Sao Joaquim sẽ giảm từ khoảng 90 phút xuống còn 23 phút. Tuyến metro mới cũng được kỳ vọng sẽ tái cơ cấu luồng giao thông hành khách thông qua việc kết nối với nhiều tuyến metro và đường sắt hiện hữu.

Lưu lượng khai thác dự kiến của tuyến đạt khoảng 633.000 lượt hành khách mỗi ngày, đưa tuyến này trở thành một trong những trục giao thông có nhu cầu cao ngay từ khi đi vào hoạt động.

Tác động thực sự của dự án không chỉ nằm ở chiều dài tuyến mà còn ở khả năng kết nối với toàn bộ mạng lưới giao thông đô thị. Tuyến sẽ liên thông với Tuyến 1 - Blue tại ga Sao Joaquim, Tuyến 4 - Yellow tại ga Higienopolis-Mackenzie và kết nối với các tuyến đường sắt 7 - Ruby và 8 - Diamond tại ga Agua Branca.

Do đó, Tuyến 6 - Orange không được xây dựng như một tuyến độc lập mà là một phần quan trọng trong chiến lược tái tổ chức hệ thống giao thông vùng đô thị São Paulo.

Dự án được khởi công năm 2015 theo mô hình hợp tác công - tư (PPP). Tuy nhiên, chỉ một năm sau, liên danh phụ trách xây dựng tuyên bố dừng toàn bộ công việc do gặp khó khăn trong việc huy động nguồn vốn dài hạn.

Năm 2018, chính quyền bang Sao Paulo chính thức chấm dứt hợp đồng PPP, khiến dự án rơi vào tình trạng bế tắc.

Bước ngoặt xuất hiện vào năm 2020 khi tập đoàn Acciona tiếp quản quyền nhượng quyền, thi công và vận hành tương lai thông qua đơn vị Linha Universidade. Công tác xây dựng chính thức được khởi động trở lại vào tháng 10 cùng năm.

Tháng 7/2025, đoàn tàu đầu tiên đã được đưa tới khu depot Morro Grande. Việc tiếp nhận tàu đánh dấu một bước tiến quan trọng, đồng thời tạo áp lực lớn hơn lên tiến độ khi đòi hỏi sự đồng bộ giữa xây dựng dân dụng, điện khí hóa, thử nghiệm và khai thác vận hành.

Đến cuối năm 2025, tổng tiến độ toàn dự án đã vượt 77%, với đường ray đang được lắp đặt, các hạng mục phục vụ vận hành tại khu tập kết tàu dần hoàn thiện và các đoàn tàu mới liên tục được tiếp nhận.

Trong năm 2026, trọng tâm của dự án là chuẩn bị cho việc đưa vào khai thác đoạn đầu tiên từ Brasilandia đến Perdizes vào tháng 10.

Đoạn tuyến này bao gồm 8 nhà ga và được xem là phép thử quan trọng nhất đối với toàn bộ dự án. Từ thời điểm đó, hiệu quả của công trình sẽ không còn được đánh giá bằng tỷ lệ hoàn thành mà bằng chất lượng dịch vụ thực tế dành cho hành khách.

Để đáp ứng tiến độ, các nhà thầu đang triển khai lịch làm việc cường độ cao với nhiều ca đêm và hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày.

Theo kế hoạch, tuyến Metro số 6 - Orange được thiết kế để vận hành bằng các đoàn tàu tự động hoàn toàn, không cần lái tàu. Mỗi đoàn tàu gồm 6 toa, có sức chứa tối đa 2.044 hành khách, tốc độ khai thác lên tới 90 km/h. Khoảng cách giữa các chuyến dự kiến từ 75 đến 90 giây.

Đội tàu vận hành đầy đủ sẽ gồm 22 đoàn tàu. Mô hình này hướng tới năng lực vận chuyển lớn, tần suất cao và khả năng phân bổ lại lưu lượng hành khách trên toàn mạng lưới giao thông đô thị.

Dù phần lớn các hạng mục chính đã được hoàn thành, dự án vẫn còn một số khu vực gặp khó khăn. Ga Maristela sẽ không nằm trong giai đoạn khai thác đầu tiên và được lùi thời gian hoàn thành sang năm 2027 do các vấn đề địa chất.

Trong khi đó, ga 14 Bis Saracura được xem là hạng mục phức tạp nhất của toàn tuyến. Khu vực này không chỉ gặp khó khăn về địa chất mà còn liên quan đến các di sản lịch sử và khảo cổ nằm dưới lòng đất, gắn với Quilombo Saracura - một cộng đồng người da màu tồn tại trong lịch sử Brazil.

Việc tiếp tục thi công phụ thuộc vào sự chấp thuận của Viện Di sản Lịch sử và Nghệ thuật Quốc gia Brazil (Iphan). Dù đã được cấp phép, quá trình khôi phục thi công vẫn đòi hỏi san lấp, tái tổ chức công trường và xây dựng lại trình tự thực hiện.

Vì vậy, thách thức lớn nhất của Tuyến 6 - Orange trong năm 2026 không còn là toàn bộ dự án mà tập trung ở các khu vực trung tâm còn dang dở, nơi mỗi mét thi công đều đòi hỏi sự thận trọng cao hơn tốc độ.

Theo các thông tin cập nhật mới nhất từ đơn vị thi công và vận hành, tổng vốn đầu tư cam kết cho Tuyến Metro số 6 - Orange hiện vượt 19 tỷ real Brazil (BRL), tương đương khoảng 96.000 tỷ đồng.