Đại học vinh dự 3 lần đón Bác Hồ về thăm

Đại học Bách khoa Hà Nội từ lâu đã được biết đến như cái nôi đào tạo kỹ sư hàng đầu của Việt Nam. Trường được thành lập vào năm 1956 theo quyết định do Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên ký ban hành. Đây là trường đại học kỹ thuật đầu tiên của cả nước với sứ mệnh đào tạo đội ngũ kỹ sư phục vụ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam trong giai đoạn lịch sử đầy biến động.

Chỉ vài tháng sau khi thành lập, ngày 15/10/1956, trường đã tổ chức lễ khai giảng khóa đầu tiên với 850 sinh viên chính quy, theo học 14 ngành thuộc 4 liên khoa gồm Cơ - Điện, Mỏ - Luyện kim, Xây dựng và Hóa - Thực phẩm. Đây chính là nền móng ban đầu cho sự hình thành và phát triển của một trung tâm đào tạo và nghiên cứu kỹ thuật hàng đầu Việt Nam.

Trong những năm đầu xây dựng, trường vinh dự 3 lần được đón Hồ Chí Minh về thăm. Lần thứ nhất vào mùng 1 Tết Mậu Tuất năm 1958; lần thứ hai vào ngày 17/6/1960 khi Người cùng đoàn đại biểu Chính phủ Anbani đến thăm; lần thứ ba vào ngày 11/3/1962 khi Bác đi cùng đoàn đại biểu Lào do nhà vua dẫn đầu. Những chuyến thăm này không chỉ là niềm vinh dự lớn lao mà còn là nguồn động viên to lớn đối với thầy và trò nhà trường.

Ngày 15/3/1960, công trình xây dựng trụ sở chính tại đường Đại Cồ Việt được khởi công với sự hỗ trợ của Liên Xô, đặt nền tảng cho hệ thống cơ sở vật chất ngày càng khang trang, hiện đại.

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, đến năm 2022, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định chuyển đổi mô hình từ Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng về tổ chức và quy mô.

Đến năm 2024, nhà trường tiếp tục kiện toàn và mở rộng với việc thành lập, tái cơ cấu nhiều đơn vị như Viện Khoa học và Công nghệ Sức khỏe, Viện Công nghệ Điều khiển và Tự động hóa, Viện Công nghệ Năng lượng và Viện Nghiên cứu Công nghệ Không gian và Dưới nước. Đồng thời, Trường Kinh tế được thành lập và Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo AI4LIFE cũng chính thức ra mắt, thể hiện định hướng phát triển đa ngành, bắt kịp xu thế khoa học - công nghệ hiện đại.

Sau hàng chục năm xây dựng và trưởng thành, Đại học Bách khoa Hà Nội đã khẳng định vị thế là cơ sở đào tạo kỹ thuật hàng đầu Việt Nam, đồng thời là một trong những trường đại học danh giá của cả nước. Trường cũng là thành viên của AOTULE, qua đó mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao chất lượng đào tạo.

Hiện nay, trường sở hữu khuôn viên rộng lớn với diện tích khoảng 26,2ha, là ngôi trường đại học lớn nhất nội thành Hà Nội và được bao quanh bởi nhiều tuyến đường lớn. Không ít sinh viên lần đầu đến đây phải sử dụng bản đồ để tìm đường trong chính khuôn viên trường. Trường có 4 cổng chính, trong đó cổng Parabol trên đường Giải Phóng được xem là biểu tượng quen thuộc, gắn liền với niềm tự hào của nhiều thế hệ sinh viên.

Bên trong khuôn viên, Thư viện Tạ Quang Bửu là một công trình tiêu biểu với quy mô 10 tầng, diện tích khoảng 37.000m2 và tổng kinh phí xây dựng hơn 200 tỷ đồng, trở thành một trong những thư viện đại học lớn nhất Việt Nam. Không chỉ vậy, trường còn sở hữu không gian xanh với hồ nước rộng ngay trong khuôn viên. Hồ Tiền là nơi sinh viên thường tìm đến để nghỉ ngơi, thư giãn sau những giờ học căng thẳng, góp phần tạo nên môi trường học tập cân bằng và năng động.

Trường "khó" bậc nhất, được ví như MIT Việt Nam

Không chỉ gây ấn tượng bởi khuôn viên rộng lớn và cơ sở vật chất hiện đại, Đại học Bách khoa Hà Nội còn được biết đến như một trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của cả nước. Trong suốt quá trình phát triển, trường đã xây dựng hệ thống chương trình đào tạo phong phú với khoảng 38.000 sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu; 160 chương trình đào tạo; 65 chương trình cử nhân, kĩ sư; 63 chương trình thạc sĩ; 32 chương trình tiến sĩ...

Đặc biệt, không ít người bày tỏ thích thú khi ví von các trường đại học Việt Nam với những cơ sở giáo dục danh tiếng trên thế giới. Theo đó, sinh viên cho rằng nếu Đại học Ngoại thương được gọi vui là “Harvard Việt Nam” nhờ môi trường năng động, hội nhập; Đại học Kinh tế Quốc dân được so sánh với Stanford bởi tính thực tiễn và tinh thần khởi nghiệp thì Bách khoa Hà Nội lại được xem như “MIT của Việt Nam”. Dù chỉ là cách nói ví von, dí dỏm nhưng điều này cũng phần nào phản ánh đặc trưng đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật cùng môi trường học tập nghiêm túc, có phần khắt khe của nhà trường.

Không phải ngẫu nhiên Đại học Bách khoa Hà Nội được mệnh danh là “ngôi trường khó ra”. Điểm chuẩn của trường qua các năm luôn thuộc nhóm cao nhất trong khối ngành kỹ thuật. Bên cạnh phương thức xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, trường còn tổ chức kỳ thi đánh giá tư duy riêng, hiện đang được nhiều cơ sở giáo dục khác sử dụng trong tuyển sinh. Điều này cho thấy mức độ cạnh tranh cũng như yêu cầu đầu vào ngày càng cao.

Không chỉ đầu vào khắt khe, quá trình học tập tại đây cũng đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ. Việc nợ môn không phải hiếm bởi chương trình có tính chuyên sâu và yêu cầu cao về tư duy kỹ thuật. Tuy nhiên, cũng vì sự khắt khe này, sinh viên được rèn luyện thêm bản lĩnh, khả năng tự học và tinh thần vượt khó.

Bên cạnh sự nghiêm túc trong đào tạo, trường còn là nơi đã đào tạo nên nhiều cá nhân xuất sắc trong các lĩnh vực khác nhau. Trong lĩnh vực kinh doanh, Phạm Thanh Hưng là một gương mặt tiêu biểu cho thế hệ doanh nhân thành đạt.