Mới đây, trên website chính thức, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đăng tải thông tin về kế hoạch đưa vào vận hành hệ thống xạ trị proton tư thế ngồi Mevion S250-FIT từ năm 2027. Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người dân và giới chuyên môn bởi đây là công nghệ xạ trị proton thế hệ mới, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), vừa được triển khai tại Trung tâm Ung thư Stanford Medicine (Mỹ) và được đánh giá là một trong những giải pháp điều trị ung thư tiên tiến hàng đầu hiện nay.

Mevion S250-FIT là hệ thống xạ trị proton tư thế ngồi đầu tiên trên thế giới. Thiết bị được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), hỗ trợ xác định vị trí tổn thương chính xác, tối ưu hóa kế hoạch điều trị và kiểm soát chùm tia proton với độ chuẩn xác rất cao.

Hệ thống đã được các cơ quan quản lý y tế tại Mỹ và châu Âu phê duyệt sử dụng trong điều trị ung thư. Tháng 4 vừa qua, thiết bị chính thức được đưa vào hoạt động tại Trung tâm Ung thư Stanford Medicine.

Theo các chuyên gia, AI đóng vai trò quan trọng trong việc cá thể hóa điều trị cho từng bệnh nhân. Công nghệ này giúp tính toán liều xạ, điều chỉnh vị trí và tốc độ phát tia phù hợp với đặc điểm của từng khối u, từ đó nâng cao hiệu quả tiêu diệt tế bào ung thư và hạn chế tác động đến mô lành.

Song song với việc triển khai tại Mỹ, hãng Mevion cũng xác nhận chuyển giao hệ thống này cho Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Theo kế hoạch, thiết bị sẽ được lắp đặt tại Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh ở khu đô thị Phú Mỹ Hưng (TP. HCM) từ đầu năm 2027. Quá trình vận hành thử nghiệm và khai thác chính thức dự kiến diễn ra vào giữa năm cùng thời điểm khánh thành bệnh viện mới.

Việc đầu tư hệ thống trị giá hơn 2.000 tỷ đồng giúp Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại châu Á sở hữu công nghệ xạ trị proton tư thế ngồi. Điều này mở ra cơ hội tiếp cận sớm các phương pháp điều trị ung thư hiện đại ngay trong nước, giảm nhu cầu ra nước ngoài chữa bệnh.

Những dữ liệu ban đầu từ Stanford Medicine cho thấy hệ thống Mevion S250-FIT đạt khả năng kiểm soát chất lượng và năng lượng chùm proton từ 97% đến 99,8%.

Kết quả được trình bày tại Đại hội thường niên lần thứ 27 của Hiệp hội Xạ trị và Ung thư châu Âu (ESTRO 2026). Theo đó, công nghệ mới có thể đưa chùm tia đến đúng vị trí khối u với sai số nhỏ hơn một milimet, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị.

Bệnh nhi đầu tiên được điều trị bằng hệ thống này tại Stanford là Stephen De La Torre, 7 tuổi, mắc một dạng u não ác tính hiếm gặp. Sau phẫu thuật, bệnh nhi được chỉ định xạ trị bổ sung bằng proton và đang hoàn tất những đợt điều trị cuối cùng.

Các bác sĩ tại Stanford đánh giá phương pháp này đặc biệt có ý nghĩa với trẻ em nhờ khả năng giảm nguy cơ gặp các tác dụng phụ kéo dài sau điều trị. Khác với đa số hệ thống proton hiện nay sử dụng tư thế nằm, Mevion S250-FIT cho phép bệnh nhân điều trị ở tư thế ngồi.

BS.CKII Nguyễn Thế Hiển, Trưởng khoa Xạ trị, Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết đây là liệu pháp điều trị bức xạ tiên tiến nhất. Proton là các hạt mang điện tích dương nằm ở trung tâm của nguyên tử. Điện tích và khối lượng của chúng cho phép bác sĩ điều khiển mức độ tia và dừng lại một cách chính xác. Nhờ đặc tính này, bác sĩ có thể tăng khả năng kiểm soát khối u đồng thời giảm tác dụng phụ lên các cơ quan lành.

Đối với bệnh nhân ung thư phổi, việc ngồi thẳng giúp hạn chế chuyển động của cơ quan do nhịp thở, từ đó tăng độ chính xác khi chiếu xạ. Với ung thư gan, tư thế ngồi giúp giảm sự thay đổi vị trí của gan so với khi nằm, hỗ trợ xác định tổn thương rõ hơn.

Ở nhóm bệnh ung thư vùng đầu - cổ, tư thế này còn giúp người bệnh dễ chịu hơn, giảm tình trạng ứ đọng dịch tiết và hạn chế nguy cơ hít sặc trong quá trình điều trị.

Ngoài hiệu quả điều trị, thế hệ proton tư thế ngồi còn được tối ưu về thiết kế. Hệ thống tích hợp máy gia tốc ngay trong thiết bị, giảm đáng kể diện tích xây dựng so với các trung tâm proton truyền thống. Điều này giúp rút ngắn thời gian triển khai và mở rộng khả năng ứng dụng công nghệ tại nhiều cơ sở y tế trong tương lai.

TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. HCM, cho biết sau khi ký kết hợp đồng chính thức vào tháng 2/2026, Mevion đã tiến hành sản xuất hệ thống siêu máy này theo những tiêu chuẩn nghiêm ngặt hàng đầu thế giới.

Với kế hoạch đưa Mevion S250-FIT vào hoạt động từ năm 2027, Việt Nam đang tiến thêm một bước trong việc tiếp cận các công nghệ điều trị ung thư tiên tiến trên thế giới, mang đến thêm lựa chọn cho người bệnh và nâng cao năng lực của ngành y tế trong nước.