Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với Dự án: Dân số và phát triển tại Phụ lục III Dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. Trong dự thảo, Bộ Y tế đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dân số, trong đó có nội dung khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh con và khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi.

Đề xuất triển khai trên phạm vi toàn quốc. Theo dự thảo, đối tượng áp dụng của dự án gồm cán bộ dân số, y tế và người cung cấp dịch vụ tại tuyến tỉnh, xã; cộng tác viên dân số; cán bộ các tổ chức đoàn thể tham gia hoạt động truyền thông tại cộng đồng.

Bên cạnh đó, dự án còn áp dụng đối với cán bộ quản lý, giảng viên, báo cáo viên, cán bộ dân số, y tế tuyến tỉnh, xã đang công tác trong lĩnh vực dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em; nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn; phụ nữ mang thai và nuôi con nhỏ.

Dự án được đề xuất triển khai trên phạm vi toàn quốc

Ở nội dung thứ nhất, Bộ Y tế đề xuất cung cấp kiến thức liên quan trực tiếp đến việc chuẩn bị kết hôn cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn, đồng thời cung cấp kiến thức về mang thai và nuôi con nhỏ cho phụ nữ mang thai, nuôi con nhỏ thông qua nền tảng số.

Theo đó, ở cấp trung ương sẽ xây dựng mới hoặc rà soát, cập nhật, chuẩn hóa các tài liệu tuyên truyền, tài liệu tư vấn về chuẩn bị kết hôn, chăm sóc sức khỏe sinh sản, chăm sóc sức khỏe bà mẹ khi mang thai, chăm sóc và nuôi dạy con nhỏ. Sau quá trình thử nghiệm, hoàn thiện, các tài liệu sẽ được số hóa, in ấn và cấp phát cho địa phương phục vụ công tác tuyên truyền, tư vấn.

Cùng với đó, Bộ Y tế dự kiến tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ dân số, y tế tuyến tỉnh và cán bộ các tổ chức đoàn thể tham gia hoạt động truyền thông tại cộng đồng về nội dung, kỹ năng tuyên truyền, tư vấn, đồng thời hướng dẫn sử dụng thống nhất các tài liệu trong quá trình triển khai tại địa phương.

Trên cơ sở tài liệu và hướng dẫn của Bộ Y tế, các tỉnh, thành phố sẽ tổ chức tập huấn cho cán bộ dân số, y tế tuyến huyện, xã, cộng tác viên dân số và cán bộ các tổ chức đoàn thể tham gia hoạt động truyền thông tại cộng đồng.

Dự thảo cũng nêu rõ, hằng năm các tỉnh, thành phố lựa chọn khoảng 50% số xã, phường, đặc khu để tổ chức ít nhất một cuộc tọa đàm hoặc nói chuyện chuyên đề về chuẩn bị kết hôn; chăm sóc sức khỏe trong thai kỳ; chăm sóc, nuôi con nhỏ; lợi ích của việc sinh đủ hai con và các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con.

Tổ chức khóa học trước kết hôn cho nam, nữ chuẩn bị kết hôn

Ở nội dung thứ hai, Bộ Y tế đề xuất triển khai các hoạt động nhằm khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi.

Theo dự thảo, các địa phương sẽ tổ chức hội thảo, tọa đàm và hoạt động giao lưu theo chủ đề về chuẩn bị kết hôn, chăm sóc sức khỏe sinh sản cho nam, nữ thanh niên. Thông qua các hoạt động này, người tham gia được trang bị kiến thức, kỹ năng về chăm sóc sức khỏe sinh sản, chuẩn bị cuộc sống vợ chồng, xây dựng gia đình hạnh phúc, phát huy giá trị gia đình, đồng thời khuyến khích nam, nữ thanh niên kết hôn trước 30 tuổi.

Hằng năm, các tỉnh, thành phố dự kiến lựa chọn khoảng 20% số xã, phường, đặc khu để tổ chức ít nhất một cuộc tọa đàm hoặc hoạt động giao lưu theo chủ đề dành cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất tổ chức các khóa học trước kết hôn dành cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn.

Ở cấp trung ương, Bộ Y tế sẽ xây dựng mới hoặc rà soát, cập nhật và chuẩn hóa tài liệu cung cấp kiến thức, kỹ năng về hôn nhân và gia đình; sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục; mang thai và sinh con; sử dụng và quản lý tài chính gia đình dành cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn. Các tài liệu sau khi được thử nghiệm, hoàn thiện sẽ được in ấn và cấp phát để phục vụ việc triển khai các khóa học tại địa phương.

Đồng thời, Bộ Y tế sẽ tổ chức tập huấn cho cán bộ quản lý, giảng viên, báo cáo viên cấp tỉnh tham gia tổ chức các khóa học tiền hôn nhân.

Trên cơ sở tài liệu và hướng dẫn của Bộ Y tế, các tỉnh, thành phố sẽ tiếp tục tổ chức tập huấn cho cán bộ quản lý, giảng viên, báo cáo viên cấp xã tham gia tổ chức các khóa học tiền hôn nhân dành cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn.

Theo dự thảo, hằng năm các địa phương lựa chọn khoảng 20% số xã, phường, đặc khu để tổ chức ít nhất một hội nghị, lớp tập huấn hoặc buổi sinh hoạt chuyên đề nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng về hôn nhân và gia đình; sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục; mang thai và sinh con; sử dụng và quản lý tài chính gia đình cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn.

Sau khi hoàn thành tập huấn, cán bộ dân số, y tế cấp xã sẽ phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể tại địa phương triển khai các hoạt động truyền thông, tư vấn và sinh hoạt chuyên đề tại cộng đồng dành cho nam, nữ thanh niên cũng như các cặp vợ chồng trẻ.