4 tình nguyện viên trở về an toàn sau 378 ngày 'sống thử ở sao Hỏa'

Đời sống • 16/11/2026 15:17

Hành trình của họ đưa NASA tiến gần hơn một bước đến việc hiểu cách các phi hành đoàn thích nghi với những chuyến lưu trú dài ngày ngoài Trái Đất.

screenshot---2026-11-16t093640.486_1794802106.png
4 tình nguyện viên tham gia sứ mệnh. Ảnh: NASA.

Theo NASA, ngày 31/10, 4 thành viên tham gia sứ mệnh Mô phỏng Khám phá Hiệu suất và Sức khỏe Phi hành đoàn (CHAPEA), đã rời khỏi khu nhà ở mô phỏng sao Hỏa tại Trung tâm Vũ trụ Johnson sau 378 ngày sinh sống, làm việc trong môi trường khép kín.

Đây là sứ mệnh CHAPEA thứ hai của NASA. 4 thành viên gồm chỉ huy Ross Elder, sĩ quan y tế Ellen Ellis, sĩ quan khoa học Matthew Montgomery và kỹ sư bay James Spicer. Họ bắt đầu chương trình vào ngày 19/10/2025, bên trong một khu nhà ở rộng khoảng 158m², được xây dựng bằng công nghệ in 3D nhằm mô phỏng môi trường sống trên sao Hỏa.

Trong suốt thời gian này, phi hành đoàn thực hiện nhiều hoạt động tương tự một sứ mệnh thám hiểm như trồng trọt trên đất mô phỏng sao Hỏa. Các thành viên cũng phải thích nghi với nguồn tài nguyên hạn chế, tình trạng cô lập kéo dài và độ trễ trong liên lạc với Trái Đất.

Theo Independent, Ellen Ellis - thành viên trong nhóm tình nguyện viên cho biết, đây là một năm đầy thử thách với họ. Các thành viên tham gia hoàn toàn tự nguyện và phải làm quen với cuộc sống biệt lập trong thời gian dài.

884530477_2205059370085553_5991281111715737227_n_1794802198.jfif
Một trong những khó khăn mà tình nguyện viên phải đối mặt là sống biệt lập với thế giới. Ảnh: Fanpage NASA's Johnson Space Center.

Vanessa Wyche, Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Johnson đã chào đón các thành viên khi họ kết thúc thời gian sống trong môi trường mô phỏng. Bà đánh giá cao khả năng của phi hành đoàn trong việc quản lý nguồn lực hạn chế, duy trì hoạt động của nơi ở và thực hiện các nhiệm vụ theo kế hoạch.

Đồng thời, bà cũng ghi nhận cách các thành viên thích nghi với hệ thống liên lạc mô phỏng giữa các hành tinh. Độ trễ tín hiệu khiến thông điệp không thể được trao đổi và phản hồi tức thời như trên Trái Đất, đòi hỏi phi hành đoàn phải kiên nhẫn, chủ động lên kế hoạch và tự giải quyết nhiều vấn đề phát sinh. Đây đều là những năng lực cần thiết đối với các phi hành gia khi hoạt động cách xa Trái Đất hàng triệu km.

Theo bà Vanessa Wyche, những kinh nghiệm và dữ liệu thu thập từ CHAPEA sẽ góp phần chuẩn bị cho các sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng và xa hơn là sao Hỏa trong tương lai.

Sau khi kết thúc chương trình, 4 thành viên sẽ tham gia khoảng 2 tuần đánh giá sức khỏe, hiệu suất làm việc và báo cáo với các nhà khoa học NASA. Cơ quan này muốn tìm hiểu cách con người thích nghi với nhịp sinh hoạt, điều kiện làm việc và những yêu cầu trong các sứ mệnh kéo dài ngoài Trái Đất. Kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ xây dựng các biện pháp duy trì sức khỏe thể chất, tinh thần, khả năng làm việc và kết nối của phi hành đoàn.

870183198_983747034228695_5687371938539719860_n_1794802198.jfif
Kết thúc sứ mệnh, cả 4 người sẽ tham gia một cuộc đánh giá kéo dài 2 tuần. Ảnh: Fanpage NASA's Johnson Space Center.

CHAPEA là chương trình nghiên cứu nhằm mô phỏng những điều kiện mà con người có thể phải đối mặt trong các chuyến thám hiểm sao Hỏa kéo dài. Trước đó, sứ mệnh đầu tiên diễn ra trong 2023-2024, với một phi hành đoàn gồm 4 tình nguyện viên khác cũng sinh sống trong môi trường khép kín suốt 378 ngày.

NASA hiện tiếp tục nghiên cứu khả năng đưa con người tới sao Hỏa sớm nhất là vào những năm 2030. Những dữ liệu từ các chương trình mô phỏng như CHAPEA được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết các thách thức về sức khỏe, tâm lý và điều kiện sinh hoạt trong những hành trình thám hiểm không gian dài ngày.

Mai Hương
Tin đáng đọc