Nghị định 133/2026/NĐ-CP ban hành ngày 6/4/2026 đã quy định chi tiết các hành vi vi phạm trong sử dụng điện cùng mức xử phạt tương ứng, trong đó đáng chú ý là việc tăng mạnh chế tài đối với hành vi thu tiền điện sai quy định tại các khu nhà trọ. Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 25/5/2026.

Theo quy định mới, chủ nhà cho thuê thu tiền điện của người thuê cao hơn mức giá bán lẻ điện phục vụ sinh hoạt do Nhà nước quy định sẽ bị xử phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.

So với quy định trước đây tại Nghị định 134 với mức xử phạt chỉ từ 7 triệu đồng đến 10 triệu đồng, chế tài lần này đã được điều chỉnh tăng đáng kể. Việc siết chặt xử phạt được đưa ra trong bối cảnh tình trạng nâng giá điện tại các khu nhà trọ lên mức 4.000 - 5.000 đồng/kWh vẫn diễn ra phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người thuê.

Thực tế cho thấy, dù ngành điện đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tình trạng thu tiền điện không đúng quy định vẫn chưa được khắc phục triệt để. Không ít chủ nhà trọ không chỉ tự ý nâng giá điện mà còn gộp nhiều chi phí khác như internet, nước hoặc vệ sinh vào tiền điện, khiến tổng chi phí sinh hoạt tăng cao và thiếu minh bạch trong quản lý tài chính giữa các bên.

Nghị định 133/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể cách tính giá điện đối với nhà trọ dựa trên thời hạn hợp đồng thuê và việc kê khai nhân khẩu. Trường hợp hợp đồng thuê từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú, người thuê được ký hợp đồng mua điện trực tiếp với đơn vị cung cấp điện.

Đối với hợp đồng dưới 12 tháng và chủ nhà không kê khai đầy đủ số người sử dụng, toàn bộ sản lượng điện sẽ được tính theo bậc 3 của biểu giá điện sinh hoạt, tương đương 2.380 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng). Nếu kê khai đầy đủ, định mức điện sẽ được tính theo hộ gia đình, với quy định 4 người tạm trú được tính là một hộ.

Bên cạnh việc xử lý hành vi thu tiền điện sai giá, Nghị định còn bổ sung các mức xử phạt đối với nhiều vi phạm khác trong sử dụng điện. Cụ thể, hành vi không thông báo khi giảm số hộ dùng chung công tơ hoặc kê khai sai số người để hưởng định mức điện sinh hoạt sẽ bị phạt từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng. Hành vi tự ý lắp đặt, đóng, cắt, sửa chữa, di chuyển hoặc thay thế thiết bị, công trình điện của bên bán điện có thể bị xử phạt từ 5 triệu đồng đến 8 triệu đồng.

Đối với hành vi trộm cắp điện, mức xử phạt được áp dụng theo giá trị điện vi phạm. Trường hợp giá trị điện bị trộm dưới 1 triệu đồng sẽ bị phạt từ 4 triệu đồng đến 10 triệu đồng; nếu giá trị từ 1 triệu đồng đến dưới 2 triệu đồng, mức phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng sẽ được áp dụng.

Đáng chú ý, các vi phạm nghiêm trọng trong sử dụng điện quy mô lớn như sử dụng thiết bị không đạt chuẩn, không tuân thủ điều độ hệ thống điện, không thực hiện cắt giảm điện hoặc không đầu tư hệ thống đo đếm theo quy định có thể bị xử phạt từ 60 triệu đồng đến 80 triệu đồng. 

Việc ban hành Nghị định 133/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tăng cường hiệu quả quản lý trong lĩnh vực điện lực, góp phần lập lại trật tự trong hoạt động sử dụng điện và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng thuê nhà trọ.