Bộ Công an vừa ban hành dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đồng thời quy định việc trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe. Dự thảo hiện đang được lấy ý kiến đến hết ngày 19/4 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7.

So với quy định hiện hành, nội dung sửa đổi lần này tập trung siết chặt việc xử lý các phương tiện kinh doanh vận tải “trá hình”, thông qua việc tăng mức xử phạt và bổ sung hình thức trừ điểm giấy phép lái xe. Đáng chú ý, phạm vi xử lý không chỉ dừng ở người điều khiển phương tiện mà còn mở rộng đến chủ xe trong trường hợp giao phương tiện hoặc để người khác sử dụng vào mục đích chở khách, chở hàng thu tiền trái phép. Các hành vi như nhận đặt chỗ, ký hợp đồng vận chuyển cũng được quy định cụ thể hơn nhằm hạn chế tình trạng lách luật.

Theo Bộ Công an, sau 1 năm triển khai Nghị định 168, tình hình tai nạn giao thông đã có xu hướng giảm, song trật tự, an toàn giao thông đường bộ vẫn diễn biến phức tạp. Nổi lên trong đó là tình trạng nhiều phương tiện không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vẫn chở khách, chở hàng thu tiền, hoặc hoạt động dưới hình thức “trá hình”, gây mất công bằng trong môi trường kinh doanh, thiếu minh bạch và làm thất thu ngân sách nhà nước. Đồng thời, các hành vi này còn nhằm né tránh sự quản lý của cơ quan chức năng trong lĩnh vực vận tải.

Để phù hợp với pháp luật về kinh doanh vận tải đường bộ, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung các hành vi vi phạm mới như điều khiển xe ô tô không đăng ký kinh doanh vận tải hành khách nhưng vẫn chở người có thu tiền, ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ; sử dụng xe không đăng ký kinh doanh vận tải hàng hóa nhưng vẫn vận chuyển hàng hóa có thu phí.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung khoản 8a vào Điều 20 của Nghị định 168, quy định mức phạt từ 12 triệu đến 14 triệu đồng đối với hành vi điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người thu tiền hoặc nhận đặt chỗ. Mức phạt này cao hơn so với một số hành vi đang áp dụng tại khoản 8 Điều 20 hiện hành.

Theo nội dung dự thảo, tài xế có thể bị phạt từ 12 triệu đến 14 triệu đồng đối với hành vi điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người thu tiền hoặc nhận đặt chỗ. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, dự thảo tập trung xử lý các “kẽ hở” mà xe hợp đồng thường lợi dụng để hoạt động như xe tuyến cố định. Cụ thể, hành vi nhận đặt chỗ riêng lẻ từng hành khách, bán vé hoặc thu tiền ngoài hợp đồng đã ký sẽ bị xử phạt. Trường hợp tự ấn định hành trình, lịch trình cố định để vận chuyển nhiều hành khách, giả danh xe tuyến cố định, cũng sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đến 12 triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi đối với tổ chức.

Một nội dung khác được đề xuất là xử lý tình trạng biến trụ sở doanh nghiệp thành điểm đón, trả khách trái phép. Theo đó, hành vi đón, trả khách tại trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc các địa điểm cố định do đơn vị vận tải thuê, hợp tác không đúng quy định sẽ bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Mức xử phạt này cũng áp dụng đối với hành vi đón, trả khách không đúng địa điểm ghi trong hợp đồng, đặc biệt với các đối tượng như trẻ em mầm non, học sinh, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và công nhân.

Liên quan đến quy định về an toàn cho trẻ em trên xe, dự thảo nghị định cũng đề xuất bãi bỏ quy định xử phạt đối với lái xe kinh doanh vận tải không trang bị ghế an toàn cho trẻ em. Trước đó, Nghị định 168 quy định mức phạt từ 800.000 đến 1 triệu đồng đối với hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35m ngồi cùng hàng ghế với người lái hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp.

Tuy nhiên, kể từ ngày 1/1, quy định này đã được điều chỉnh trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ theo hướng không bắt buộc xe kinh doanh vận tải hành khách phải trang bị ghế an toàn cho trẻ em, nhằm phù hợp với điều kiện thực tế và giảm khó khăn cho các loại hình vận tải như taxi, xe công nghệ hay xe khách. Vì vậy, việc đề xuất bãi bỏ quy định xử phạt nhằm đảm bảo tính thống nhất giữa nghị định và luật hiện hành.