Bên lề Hội nghị Đánh giá công nghệ y tế Việt Nam tổ chức ngày 6/5 tại Hà Nội, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho biết, Bộ đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng danh mục bổ sung thuốc hóa dược và sinh phẩm được quỹ bảo hiểm y tế chi trả, trong đó dự kiến đưa thêm nhiều loại thuốc điều trị ung thư nhằm giảm áp lực chi phí cho người bệnh.

Theo dự thảo sửa đổi danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm thuộc phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế (BHYT), có kế hoạch bổ sung 84 loại thuốc mới. Trong số này, nhóm thuốc điều trị ung thư chiếm 30 loại, tương đương 35,7%, là nhóm có số lượng đề xuất lớn nhất.

Đây chủ yếu là các thuốc phát minh hiện đại như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch. Cùng với đó, dựa trên hoạt chất, chỉ định và điều kiện sử dụng, hội đồng chuyên gia cũng đề xuất bổ sung thêm nhiều thuốc điều trị bệnh tim mạch, hô hấp, nhiễm khuẩn và rối loạn chuyển hóa.

Bà Trần Thị Trang cho biết quá trình xây dựng danh mục thuốc BHYT mới hiện đang ở giai đoạn đánh giá chuyên môn. Các hội đồng chuyên môn đã hoàn thành khoảng một nửa khối lượng công việc đối với các nhóm bệnh như tim mạch, hô hấp, ung thư, nhiễm khuẩn và chuyển hóa. Mỗi nhóm thuốc đều được thẩm định kỹ lưỡng bởi các chuyên gia đầu ngành nhằm bảo đảm tính khoa học và độ chính xác trong từng hoạt chất, chỉ định, danh pháp và điều kiện sử dụng.

Theo đại diện Bộ Y tế, danh sách bổ sung thuốc và sinh phẩm y tế không gặp vướng mắc lớn về chuyên môn. Nếu tiến độ được đảm bảo, việc hoàn tất các hội đồng sẽ diễn ra trong tháng 5, sau đó chuyển sang bước thẩm định pháp lý và dự kiến ban hành trong quý 2.

Song song với việc mở rộng danh mục thuốc, Bộ Y tế cũng đang sửa đổi Thông tư 31 nhằm tháo gỡ khó khăn cho chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí một phần cho bệnh nhân. Chương trình này được triển khai trên cơ sở Luật Dược 2016, cho phép doanh nghiệp dược cung cấp một phần thuốc miễn phí cho các cơ sở khám chữa bệnh. Từ năm 2019 đến nay, mạng lưới hỗ trợ đã tài trợ hơn 1.600 tỷ đồng tiền thuốc cho trên 6.000 bệnh nhân mắc bệnh hiếm và bệnh mạn tính nặng tại 63 cơ sở y tế.

Đại diện Bộ Y tế đánh giá đây là nguồn lực đáng kể trong bối cảnh nhiều loại thuốc mới có chi phí cao chưa kịp đưa vào danh mục BHYT hoặc còn hạn chế về mức thanh toán. Việc tiếp cận các loại thuốc này góp phần kéo dài thời gian sống, cải thiện chất lượng sống và giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.

Cùng với các chính sách nêu trên, cơ quan chức năng cũng đang rà soát danh mục 62 bệnh hiểm nghèo, cho phép người bệnh được khám và điều trị trực tiếp tại tuyến chuyên sâu mà không cần giấy chuyển viện. Các giải pháp đồng bộ này giúp người bệnh tiếp cận nhanh hơn với phác đồ điều trị chất lượng cao, đồng thời góp phần giảm áp lực quá tải tại các bệnh viện tuyến cuối.

Theo số liệu từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 165.000 ca mắc ung thư mới, nhưng chỉ khoảng 10% bệnh nhân được tiếp cận các liệu pháp điều trị tiên tiến như điều trị đích và miễn dịch. Chi phí cho các phương pháp này dao động từ 120-150 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 500-600 triệu đồng đến vài tỷ đồng mỗi năm cho một bệnh nhân hoàn tất liệu trình.

Tình trạng chi phí cao cũng phổ biến ở nhóm bệnh hiếm, khi mức điều trị có thể cao gấp 5-10 lần so với các bệnh thông thường. Trong bối cảnh đó, việc quỹ BHYT dự kiến chia sẻ chi phí thuốc với mức đồng chi trả khoảng 30-50% được đánh giá sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.

Thống kê của ngành y tế cho thấy chi phí dược phẩm luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu chi của quỹ BHYT, với gần 46.000 tỷ đồng (hơn 32%) vào năm 2023 và xấp xỉ 51.000 tỷ đồng (hơn 31%) trong năm 2024. Hiện cả nước có khoảng 95,5 triệu người tham gia BHYT, với gần 186 triệu lượt khám chữa bệnh mỗi năm.