Theo đánh giá của UBND tỉnh, giai đoạn 2017–2020, Thanh Hóa đã thực hiện sắp xếp, giảm 1.620 thôn, tổ dân phố, từ 5.971 xuống còn 4.351 đơn vị. Tuy nhiên, đến nay nhiều đơn vị vẫn chưa đáp ứng tiêu chí về quy mô dân số theo quy định.

Cụ thể, toàn tỉnh hiện còn 671/776 tổ dân phố có dưới 450 hộ dân và 3.167/3.575 thôn, bản có dưới 350 hộ dân. Sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, bình quân mỗi xã, phường của Thanh Hóa hiện có khoảng 26 thôn, tổ dân phố; riêng tại các phường, trung bình mỗi đơn vị có tới khoảng 40 tổ dân phố. Điều này tạo áp lực lớn cho công tác quản lý, điều hành tại cơ sở.

Trước thực trạng trên, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố để xây dựng phương án sắp xếp phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Việc sắp xếp không chỉ hướng tới tinh gọn bộ máy mà còn phải nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, thúc đẩy chuyển đổi số và đáp ứng mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của tỉnh.

Theo lộ trình được ban hành, các xã, phường phải hoàn thành phương án sắp xếp trước ngày 26/5/2026; hoàn thiện đề án trước ngày 5/6/2026; tổ chức lấy ý kiến nhân dân trước ngày 20/6/2026 và trình HĐND cấp xã thông qua trước ngày 25/6/2026.

Sở Nội vụ được giao chủ trì xây dựng phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên toàn tỉnh, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 28/5/2026 và tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy cho ý kiến trước ngày 5/6/2026. Đồng thời, cơ quan này cũng sẽ tham mưu ban hành các quy định mới liên quan đến phụ cấp, kiêm nhiệm chức danh và chế độ hỗ trợ đối với người hoạt động không chuyên trách, trình HĐND tỉnh xem xét trước ngày 30/6/2026 để áp dụng từ ngày 1/7/2026.

Bên cạnh đó, Sở Tài chính phối hợp với Sở Nội vụ hướng dẫn việc bố trí, quản lý và sử dụng kinh phí phục vụ quá trình sắp xếp; bảo đảm thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách cho những người không tiếp tục tham gia công tác sau sắp xếp.

Đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã, tỉnh yêu cầu kết thúc hoạt động trước ngày 31/5/2026, đồng thời xây dựng phương án bố trí, sử dụng nhân sự đồng bộ với tiến độ sắp xếp thôn, tổ dân phố. Quá trình lựa chọn nhân sự phải được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định; ưu tiên những người có uy tín, năng lực vận động quần chúng và từng bước trẻ hóa đội ngũ nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, quản trị cộng đồng trong giai đoạn mới.

UBND tỉnh Thanh Hóa cũng nhấn mạnh, việc sắp xếp phải bảo đảm giữ vững ổn định chính trị, an ninh trật tự, không để phát sinh điểm nóng trong quá trình triển khai. Đồng thời, cần chú trọng gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán và sự gắn kết cộng đồng dân cư, đặc biệt tại các khu vực miền núi, biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ngoài ra, Công an tỉnh cùng các sở, ngành liên quan được giao phối hợp tăng cường công tác tuyên truyền, quản lý thông tin, xử lý nghiêm các hành vi phát tán thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến quá trình triển khai sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn.