Số liệu do BYD và Nio công bố sau kỳ nghỉ cho thấy hai mô hình cung cấp năng lượng đang có sự chênh lệch đáng kể về số lượt phục vụ trên mỗi điểm hạ tầng. Trong khi BYD phát triển mạng lưới sạc siêu nhanh với hơn 12.000 điểm, Nio - hãng xe điện phân khúc cao cấp được ví như Tesla của Trung Quốc lại tập trung vào phương thức thay pin đã được hãng theo đuổi trong nhiều năm.

Chênh lệch năng suất giữa hai mô hình

Theo số liệu được công bố, BYD hiện vận hành 12.165 trạm sạc siêu nhanh trên toàn Trung Quốc. Trong kỳ nghỉ lễ, hệ thống này ghi nhận hơn 1,22 triệu lượt sạc. Riêng ngày cao điểm nhất, mạng lưới phục vụ 188.344 lượt xe, tương đương trung bình khoảng 15,5 lượt sạc mỗi trạm.

Ở phía đối diện, Nio có 4.168 trạm đổi pin trên toàn quốc. Trong ngày cao điểm, hệ thống của hãng phục vụ 183.664 lượt xe, với trung bình khoảng 44 lượt đổi pin mỗi trạm.

Như vậy, dù số lượng trạm ít hơn đáng kể, mạng lưới Nio vẫn đạt số lượt phục vụ toàn hệ thống gần tương đương BYD trong ngày cao điểm. Xét trên từng trạm, hiệu suất của mô hình đổi pin cao gấp khoảng 2,8 lần, tức xấp xỉ 3 lần so với sạc siêu nhanh.

Sự khác biệt còn thể hiện ở các điểm có lưu lượng phương tiện lớn nhất. Trạm đổi pin bận rộn nhất của Nio ghi nhận 211 lượt thay pin trong một ngày, trong khi trạm sạc đông khách nhất của BYD đạt 160 lượt sạc.

Các con số cho thấy đổi pin có lợi thế về số lượt phục vụ tại mỗi điểm trong giai đoạn nhu cầu tăng cao. Tuy nhiên, hiệu suất thực tế còn phụ thuộc vào công suất thiết kế, số vị trí phục vụ, thời gian mỗi lượt và đặc điểm vận hành của từng mạng lưới.

Vì sao trạm sạc BYD khó khai thác hết công suất?

Một trong những khác biệt quan trọng giữa hai hệ thống nằm ở khả năng tương thích của phương tiện.

Theo thông tin trong bài nguồn, quy định tại Trung Quốc yêu cầu hạ tầng sạc phải mở cho xe điện của các thương hiệu khác sử dụng, thay vì hình thành mạng lưới sạc độc quyền. Với hệ thống sạc siêu nhanh, BYD dành một nửa số cổng phục vụ chung cho các dòng xe điện và nửa còn lại ưu tiên cho xe của hãng.

Tuy nhiên, không phải mọi mẫu xe BYD đều được trang bị công nghệ sạc siêu nhanh. Điều này có thể ảnh hưởng đến thời gian chiếm dụng cổng sạc, nhất là khi các phương tiện có khả năng tiếp nhận công suất khác nhau cùng sử dụng một mạng lưới.

Chẳng hạn, một chiếc xe có tốc độ sạc thấp hơn khi sử dụng cổng sạc sẽ cần nhiều thời gian hơn để hoàn tất quá trình nạp điện. Nếu phương tiện này chiếm vị trí tại thời điểm lưu lượng khách tăng cao, những xe có khả năng sạc nhanh hơn cũng có thể phải chờ đợi.

Nói cách khác, công suất tối đa mà trạm sạc có thể cung cấp không đồng nghĩa với tốc độ phục vụ thực tế của toàn hệ thống. Hiệu quả vận hành còn chịu ảnh hưởng bởi khả năng tiếp nhận điện của từng mẫu xe, thời gian lưu lại tại trạm và mức độ phân bổ phương tiện giữa các cổng.

Vì vậy, dù sở hữu mạng lưới quy mô lớn, BYD vẫn phải đối mặt với bài toán tối ưu hóa thời gian sử dụng từng điểm sạc khi nhu cầu tăng đột biến trong các dịp cao điểm.

Mô hình đổi pin tạo lợi thế riêng cho Nio

Khác với phương thức sạc truyền thống, công nghệ đổi pin cho phép người dùng thay bộ pin đã cạn bằng bộ pin được sạc sẵn tại trạm. Quá trình này giúp rút ngắn thời gian chờ so với việc phải nạp điện trực tiếp cho phương tiện, miễn là trạm có sẵn pin tương thích và đủ năng lực phục vụ.

Hiện chưa có hãng xe nào khác tham gia mạng lưới đổi pin của Nio theo mô hình được đề cập trong bài nguồn. Do đó, hệ thống này chủ yếu phục vụ các phương tiện tương thích của chính hãng, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc quản lý quy trình đổi pin và phân bổ nguồn lực.

Việc tập trung phục vụ một nhóm phương tiện tương thích cũng giúp Nio chuẩn hóa quy trình vận hành. Trong khi thời gian sạc có thể thay đổi đáng kể tùy theo mẫu xe và trạng thái pin, hoạt động đổi pin được tổ chức theo quy trình thay thế bộ pin đã chuẩn bị sẵn.

Dù vậy, mô hình này cũng có những điều kiện riêng để phát huy hiệu quả, bao gồm chi phí đầu tư trạm, số lượng pin dự phòng, khả năng tương thích giữa các thế hệ xe và độ phủ mạng lưới. Bên cạnh đó, không phải mọi mẫu ô tô điện trên thị trường đều có thiết kế cho phép đổi pin.

Kết quả trong kỳ nghỉ Quốc khánh cho thấy đổi pin là một phương án đáng chú ý để tăng năng lực phục vụ tại các điểm có nhu cầu cao. Trong khi đó, sạc siêu nhanh vẫn giữ vai trò quan trọng nhờ khả năng phục vụ nhiều dòng xe và không yêu cầu thay thế bộ pin.

Với thị trường ô tô điện Trung Quốc, hai mô hình nhiều khả năng tiếp tục tồn tại song song, đáp ứng những nhu cầu khác nhau của người sử dụng. Bài toán đối với các nhà sản xuất không chỉ là mở rộng số lượng trạm mà còn phải nâng cao hiệu quả vận hành, giảm thời gian chờ và bảo đảm hạ tầng đáp ứng được lưu lượng phương tiện trong các giai đoạn cao điểm.