Siêu cường châu Á ghi nhận tỷ lệ sinh thấp chưa từng có
Dữ liệu mới công bố cho thấy số người qua đời nhiều hơn số trẻ được sinh ra tới hơn 918.000 người, kéo dài năm thứ 19 liên tiếp dân số nước này suy giảm tự nhiên.
Nhật Bản tiếp tục đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học ngày càng nghiêm trọng khi tỷ lệ sinh và số trẻ sơ sinh trong năm 2025 đều giảm xuống mức thấp nhất từng được ghi nhận, đánh dấu năm suy giảm thứ 10 liên tiếp.
Theo dữ liệu do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản công bố ngày 3/6, tỷ lệ sinh toàn quốc – thước đo số con trung bình mà một phụ nữ được dự báo sinh trong suốt cuộc đời – giảm từ 1,15 xuống còn 1,14 trong năm 2025. Đây là mức thấp nhất kể từ khi Nhật Bản bắt đầu thống kê dữ liệu tương đương.
Trong khi đó, số trẻ được sinh ra tại Nhật Bản có quốc tịch Nhật đạt 671.236 trẻ, giảm 2,2% so với năm trước. Đây cũng là mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu được ghi nhận vào năm 1899.
Mặc dù số trẻ sơ sinh tiếp tục đi xuống, tốc độ suy giảm đã chậm lại so với giai đoạn đại dịch COVID-19. Trong 3 năm liên tiếp tính đến năm 2024, số ca sinh tại Nhật Bản giảm hơn 5% mỗi năm, trong khi mức giảm của năm 2025 chỉ còn 2,2%.
Bộ Y tế Nhật Bản cho hay, một trong những yếu tố góp phần làm chậm đà suy giảm có thể là sự gia tăng số lượng các cặp kết hôn. Trong năm 2025, cả nước ghi nhận 489.119 cặp đôi đăng ký kết hôn, tăng 0,8% so với năm trước và là năm thứ 2 liên tiếp số cuộc hôn nhân tăng lên.
Tuy nhiên, giới chức Nhật Bản cho rằng tình hình vẫn rất đáng lo ngại khi số trẻ chào đời tiếp tục giảm hơn 2% mỗi năm. Các chuyên gia nhận định nước này cần triển khai những biện pháp mạnh mẽ và khẩn cấp hơn nhằm đảo ngược xu hướng giảm sinh kéo dài.
Một số nhà phân tích chỉ ra rằng tốc độ suy giảm chậm lại có thể liên quan đến việc nhóm dân số từ 25 đến 35 tuổi – thế hệ sinh vào khoảng thập niên 1990 – hiện vẫn duy trì quy mô tương đối ổn định. Dù vậy, điều này chưa đủ để thay đổi xu hướng nhân khẩu học dài hạn.
Xét theo địa phương, chỉ 4 trong tổng số 47 tỉnh, thành của Nhật Bản ghi nhận số trẻ sơ sinh tăng trong năm qua. Thủ đô Tokyo cùng các tỉnh Toyama và Ishikawa lần đầu tiên chứng kiến số ca sinh tăng trở lại sau 10 năm, trong khi tỉnh Kagawa ghi nhận mức tăng đầu tiên sau 4 năm.
Ở chiều ngược lại, Nhật Bản ghi nhận 1,589 triệu ca tử vong trong năm 2025. Đây là lần đầu tiên số người qua đời giảm sau 5 năm liên tiếp tăng cao, một phần nhờ số ca tử vong liên quan đến COVID-19 giảm xuống.
Tuy nhiên, số người chết vẫn vượt số trẻ được sinh ra tới 918.253 người, kéo dài năm thứ 19 liên tiếp dân số Nhật Bản suy giảm tự nhiên.
Những số liệu mới nhất cho thấy bài toán già hóa dân số và suy giảm lực lượng lao động vẫn đang là một trong những thách thức lớn nhất đối với nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới, bất chấp nhiều nỗ lực của Chính phủ nhằm khuyến khích kết hôn và sinh con trong những năm gần đây.
