Cảng hàng không quốc tế Liên Khương (tỉnh Lâm Đồng) nằm cách trung tâm Đà Lạt khoảng 30km. Nơi đây không chỉ là cửa ngõ hàng không quan trọng của vùng Tây Nguyên mà còn gây ấn tượng bởi kiến trúc độc đáo lấy cảm hứng từ hoa dã quỳ - loài hoa biểu tượng của cao nguyên Lâm Viên.

Toàn bộ cảng hàng không có diện tích 337,1ha được xem là đầu mối giao thương, phát triển kinh tế trọng điểm của tỉnh Lâm Đồng. Trong đó, nhà ga hành khách có diện tích hơn 12.400m2, gồm 2 tầng với khu vực phục vụ cả hành khách quốc nội và quốc tế, được đầu tư hệ thống thiết bị hiện đại, ứng dụng công nghệ hàng không tiên tiến.

Cảng hàng không lớn bậc nhất miền Nam một thời

Sân bay Liên Khương bắt đầu được xây dựng và hoạt động dưới sự quản lý của thực dân Pháp từ năm 1933, với tên gọi là sân bay Liên Khàng. Hơn 20 năm sau, Mỹ tiếp quản và tiến hành sửa chữa, nâng cấp sân bay lần đầu tiên, đồng thời đổi tên thành sân bay Liên Khương. Đây từng là sân bay quốc tế lớn thứ hai ở miền Nam Việt Nam vào thời điểm đó.

Năm 1964, Mỹ tiếp tục thực hiện dự án nâng cấp lần hai, bao gồm mở rộng hệ thống đường băng, sân đỗ tàu bay và hiện đại hóa cơ sở vật chất. Sân đỗ tàu bay từ việc cải tạo của Mỹ vào thời điểm đó vẫn được sử dụng đến ngày nay.

Sau khi miền Nam được giải phóng và đất nước thống nhất, từ tháng 5/1975, Quân đội Nhân dân Việt Nam đã tiếp quản và điều hành sân bay. Năm 1977, sân bay đáp ứng tiêu chuẩn cấp 3C của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) và chính thức mang tên Cảng hàng không Liên Khương.

Từ ngày 26/12/2009, sau nhiều lần sửa chữa và nâng cấp, sân bay Liên Khương đủ điều kiện đón các dòng máy bay dân dụng tầm trung như Boeing 767, Airbus A320, A321...

Cũng trong thời điểm này, nhà ga hành khách mới của sân bay Liên Khương chính thức đi vào khai thác với tổng mức đầu tư hơn 260 tỷ đồng. Đây là dấu mốc quan trọng, đưa Liên Khương trở thành cửa ngõ hàng không kết nối Đà Lạt với các tỉnh, thành trong nước cùng nhiều điểm đến ở khu vực Đông Nam Á và Đông Bắc Á.

Đến tháng 6/2024, sân bay Liên Khương chính thức được công nhận là sân bay quốc tế đầu tiên của khu vực Tây Nguyên.

Không chỉ là đầu mối giao thông quan trọng, Liên Khương còn được đánh giá là một trong những nhà ga hàng không có kiến trúc ấn tượng của Việt Nam. Ý tưởng thiết kế công trình được lấy cảm hứng từ hoa dã quỳ - loài hoa nở rực khắp các triền đồi mỗi độ cuối thu, đầu đông và được xem là biểu tượng của vùng đất Đà Lạt.

Nhìn từ trên cao, mái nhà ga với sắc vàng đặc trưng gợi hình ảnh một bông dã quỳ đang nở rực giữa cao nguyên. Phần mái sảnh được thiết kế uốn cong theo hai phương, mô phỏng những cánh hoa mềm mại, tạo nên tổng thể vừa khỏe khoắn vừa uyển chuyển.

Kiến trúc nhà ga sử dụng nhiều vật liệu hiện đại như nhôm, thép, kính và tôn, mang phong cách kiến trúc hiện đại. Hệ mái hoàn toàn bằng kết cấu thép giúp công trình thanh thoát nhưng vẫn bảo đảm độ bền vững. Xen kẽ trên mái là các ô kính lấy sáng tự nhiên, góp phần tận dụng tối đa ánh sáng, tiết kiệm năng lượng và tạo điểm nhấn cho không gian bên trong.

Với kiến trúc độc đáo đó, công trình nhà ga Cảng hàng không Liên Khương từng được trao giải nhất Giải thưởng Kiến trúc quốc gia 2010.

Cửa ngõ hàng không của vùng Tây Nguyên 

Trong nhiều năm qua, Liên Khương giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Lâm Đồng cũng như toàn vùng Tây Nguyên.

Trước thời điểm tạm dừng khai thác để nâng cấp vào tháng 3/2026, Cảng hàng không quốc tế Liên Khương phục vụ bình quân khoảng 36 chuyến bay mỗi ngày, đón gần 6.000 lượt hành khách, trong đó khoảng 5.700 lượt khách nội địa và gần 280 lượt khách quốc tế.

Thời điểm ấy, sân bay khai thác 5 đường bay nội địa, 2 đường bay quốc tế cùng một số chuyến bay thuê chuyến từ Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc). 3 hãng hàng không gồm Vietnam Airlines, Vietjet Air và Pacific Airlines khai thác thường lệ các đường bay kết nối Đà Lạt với Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Vinh và nhiều địa phương trên cả nước.

Sau hơn 5 tháng nâng cấp, Cảng hàng không quốc tế Liên Khương dự kiến sẽ chính thức hoạt động trở lại từ ngày 19/8/2026, với khoảng 36-40 chuyến bay mỗi ngày. Các hãng hàng không cũng sẽ đồng loạt tăng tần suất khai thác nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách. Trong đó, Vietjet dự kiến khai thác 28 chuyến khứ hồi mỗi tuần trên đường bay Hà Nội - Đà Lạt; 7 chuyến khứ hồi mỗi tuần giữa Đà Lạt với TP.HCM và Vinh; 4 chuyến khứ hồi mỗi tuần từ Hải Phòng và 3 chuyến khứ hồi mỗi tuần từ Đà Nẵng.

Theo dự kiến, trong 4 tháng cuối năm 2026, lượng hành khách thông qua Cảng hàng không quốc tế Liên Khương sẽ đạt khoảng 816.000 lượt.

Việc sân bay mở cửa trở lại cũng diễn ra đúng thời điểm Lâm Đồng chuẩn bị tổ chức hàng loạt sự kiện xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch, nổi bật là Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI vào cuối tháng 12/2026. Đây được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy ngành hàng không, du lịch, lưu trú, thương mại và logistics nông sản của địa phương phục hồi mạnh mẽ.

Theo dự báo, đến năm 2030, sân bay sẽ phục vụ hơn 4,3 triệu lượt khách nội địa, gần 700.000 lượt khách quốc tế và hơn 18.000 tấn hàng hóa. Đến năm 2050, tổng lượng hành khách dự kiến vượt 7 triệu lượt, trong đó khách quốc tế đạt hơn 1,5 triệu lượt, sản lượng hàng hóa đạt gần 27.000 tấn.

Để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng, quy hoạch cũng đề xuất bổ sung đường lăn nối đầu 27 nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, đồng thời sắp xếp lại vị trí đỗ máy bay Code C và Code E, tạo tiền đề để Liên Khương trở thành trung tâm hàng không hiện đại, góp phần đưa Đà Lạt và Lâm Đồng trở thành điểm đến quốc tế trong tương lai.