Quy trình truy xuất nguồn gốc thực phẩm thay đổi thế nào theo thông tư mới?
Thông tư số 11/2026/TT-BCT do Bộ Công Thương vừa ban hành đã thiết lập những quy định mới về truy xuất nguồn gốc thực phẩm, trong đó nhấn mạnh việc số hóa và kết nối đồng bộ cơ sở dữ liệu giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước nhằm đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho người tiêu dùng.
Bộ Công Thương lưu ý rằng, trong quá trình thanh tra và kiểm tra, nếu phát hiện thực phẩm vi phạm các quy định về an toàn, cơ quan chức năng sẽ ban hành văn bản yêu cầu doanh nghiệp thực hiện truy xuất nguồn gốc theo Điều 7 của Thông tư. Song song với đó, các cảnh báo về sản phẩm vi phạm sẽ được đăng tải công khai trên Cổng thông tin truy xuất để kịp thời thông tin đến các tổ chức, cá nhân và người tiêu dùng. Mục tiêu cốt lõi của Thông tư số 11/2026/TT-BCT là tăng cường minh bạch thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm xuyên suốt quá trình từ sản xuất đến kinh doanh.
Điểm đáng chú ý trong quy định mới là yêu cầu kết nối trực tiếp cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp với Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm của Bộ Công Thương. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải thường xuyên thiết lập và lưu trữ đầy đủ thông tin dưới dạng cơ sở dữ liệu về nguyên liệu, quá trình sản xuất, kiểm nghiệm và lưu thông. Khi cần thực hiện truy xuất, doanh nghiệp được sử dụng thông tin từ hệ thống dữ liệu nội bộ đã thiết lập theo Điều 5 của Thông tư, kết hợp với các nguồn tin liên quan khác để đối chiếu.
Về nguyên tắc vận hành, hoạt động truy xuất nguồn gốc được thực hiện theo cơ chế “một bước trước - một bước sau”. Theo đó, mỗi đơn vị phải xác định chính xác nguồn cung cấp nguyên liệu, bán thành phẩm ở công đoạn liền trước và đơn vị tiếp nhận sản phẩm ở công đoạn liền sau. Mọi dữ liệu sau mỗi công đoạn sản xuất phải được mã hóa và nhận diện bằng phương thức phù hợp để phục vụ việc tra cứu nhanh chóng khi phát hiện sự cố.
Quy trình thực hiện cụ thể bắt đầu ngay khi doanh nghiệp tự giám sát phát hiện sản phẩm không an toàn, có dấu hiệu vi phạm hoặc nhận được yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền. Trước tiên, cơ sở phải dựa trên tên sản phẩm, mã lô, ngày sản xuất để khoanh vùng lô hàng. Sau đó, đơn vị tiến hành rà soát hồ sơ sản xuất, hồ sơ kiểm nghiệm để tìm nguyên nhân, đồng thời liên hệ với các nhà cung cấp nguyên liệu, bao bì để xác minh thông tin.
Tiếp theo, cơ sở sản xuất có trách nhiệm gửi thông báo khẩn cấp đến các nhà phân phối, đại lý để nắm bắt số lượng đã tiêu thụ và số lượng tồn kho nhằm chuẩn bị phương án thu hồi. Trong trường hợp cơ sở kinh doanh (phân phối) phát hiện sản phẩm lỗi, đơn vị này phải thông báo ngay cho nhà sản xuất để phối hợp xử lý. Sau khi hoàn tất, doanh nghiệp phải lập báo cáo chi tiết về kết quả thu hồi, biện pháp xử lý sản phẩm vi phạm, nguyên nhân sự cố và các giải pháp khắc phục đã thực hiện để gửi cơ quan quản lý.
