Phát hiện nhà thờ lớn nhất thời Trung cổ, quy mô lớn hơn cả Nhà Trắng bị vùi sâu dưới lớp đất

Đời sống • 20/11/2026 23:30

Các nhà khảo cổ mới đây đã khai quật được nền móng nguyên bản của một nhà thờ thời trung cổ ở Sudan, công trình có chiều rộng khoảng 47m, chiều dài 57m.

news-20261109-sudan-dongola-domes_1795187092.jpg
Các mái vòm nhà thờ trong quá trình khai quật. Ảnh: Adrian Chlebowski/PCMA UW.

Các nhà khảo cổ học Ba Lan và Sudan vừa phát hiện nền móng nguyên bản của Đại thánh đường Chúa Jesus tại thành phố cổ Old Dongola, Sudan. Với chiều rộng khoảng 47m, chiều dài 57m và những bức tường cao 11m, đây được cho là nhà thờ lớn nhất tại Nubia thời Trung cổ, đồng thời có vai trò quan trọng trong lịch sử kiến trúc Kitô giáo ở khu vực Đông Bắc châu Phi.

Theo Arab News, đầu tháng 11/2026, đoàn khảo cổ Ba Lan - Sudan phát hiện một cầu thang nằm giữa những bức tường cao 11m, dẫn xuống mặt sàn của Đại thánh đường Chúa Jesus. Đây là khu vực duy nhất mà các nhà khảo cổ có thể tiếp cận phần nền sàn của công trình.

Công trình này được phát hiện lần đầu vào năm 2021. Tuy nhiên, phần lớn kiến trúc vẫn nằm sâu dưới lòng đất. Theo ông Artur Obłuski, trưởng đoàn khảo cổ Ba Lan - Sudan, công trình có quy mô lớn hơn cả Nhà Trắng. Nhóm nghiên cứu đang lên kế hoạch khai quật toàn bộ nhà thờ để làm rõ cấu trúc và quy mô kiến trúc.

screenshot---2026-11-20t220631.095_1795187224.png
Ảnh chụp từ trên cao khu vực khai quật, cho thấy hình dáng tổng thể của nhà thờ. Ảnh: Adrian Chlebowski/ Polish Centre of Mediterranean Archaeology, University of Warsaw.

Công trình tọa lạc tại thành phố cổ Old Dongola, bên bờ đông sông Nile, cách thành phố Dongola ngày nay khoảng 160km về phía đông nam. Khu vực này từng là một trung tâm quan trọng của vương quốc Makuria và hiện còn lưu giữ nhiều dấu tích nhà thờ cổ.

Theo ông Artur Obłuski, đây là nhà thờ lớn nhất và có ý nghĩa quan trọng nhất tại Makuria thời Trung cổ. Makuria là một trong ba vương quốc hình thành dọc theo khu vực trung lưu sông Nile sau khi các nhà truyền giáo Kitô giáo xuất hiện tại đây vào thế kỷ VI.

Dựa trên quy hoạch không gian và kỹ thuật xây dựng, ông Obłuski cho rằng Đại thánh đường Chúa Jesus có thể từng giữ vai trò tương tự công trình Hagia Sophia ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) đối với kiến trúc Kitô giáo tại Nubia và khu vực Đông Bắc châu Phi.

screenshot---2026-11-20t220826.674_1795187332.png
Công tác khảo cổ tại Old Dongola. Ảnh: Adrian Chlebowski/ Polish Centre of Mediterranean Archaeology, University of Warsaw.

Dù phần lớn công trình vẫn chưa được khai quật, những dấu tích được phát hiện bước đầu đã cung cấp thêm tư liệu về kiến trúc tôn giáo và vị thế của Kitô giáo tại Nubia thời Trung cổ.

Việc tiếp tục khai quật Đại thánh đường Chúa Jesus được kỳ vọng giúp các nhà khảo cổ hiểu rõ hơn về quy mô, kỹ thuật xây dựng cũng như vai trò của công trình trong đời sống tôn giáo và văn hóa của vương quốc Makuria. Qua đó, nghiên cứu cũng góp phần làm sáng tỏ ảnh hưởng của Kitô giáo đối với lịch sử kiến trúc tại khu vực Đông Bắc châu Phi.

Mai Hương
Tin đáng đọc