Dinh thự gần 100 năm tuổi từng là nơi ở của hoàng hậu cuối cùng triều Nguyễn, ẩn chứa đường hầm bí mật ít người biết
Cung điện bao quanh bởi rừng thông xanh mát, mang vẻ đẹp cổ kính, tách biệt khỏi nhịp sống nhộn nhịp của phố thị.
Dinh thự gần 100 năm tuổi giữa đồi thông Đà Lạt
Nếu những mùa hoa khoác lên Đà Lạt vẻ đẹp rực rỡ thì những dinh thự cổ lại góp phần tạo nên nét trầm mặc, lưu giữ dấu ấn văn hóa và kiến trúc của thành phố ngàn hoa. Giữa những triền đồi phủ thông xanh, Cung Nam Phương Hoàng hậu là một trong những công trình mang đậm dấu ấn thời gian, gắn liền với cuộc đời vị hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn.
Được xây dựng từ những năm 1930, dinh thự tọa lạc tại số 4 đường Hùng Vương, trên một ngọn đồi cao, cách trung tâm Đà Lạt khoảng 3km. Vị trí này thuận tiện để du khách kết hợp khám phá những dinh thự nổi tiếng, tìm hiểu các dấu ấn lịch sử gắn liền với hoàng gia triều Nguyễn tại Đà Lạt.
Trước đây, Cung Nam Phương Hoàng hậu có tên gọi là dinh Nguyễn Hữu Hào, do ông Nguyễn Hữu Hào, một đại điền chủ giàu có ở Gò Công, xây dựng làm nơi nghỉ dưỡng cho gia đình.
Năm 1934, con gái ông là Nguyễn Hữu Thị Lan kết hôn với vua Bảo Đại và trở thành Nam Phương Hoàng hậu. Sau đó, ông Nguyễn Hữu Hào tặng lại dinh thự cho con gái. Từ đây, công trình được biết đến với tên gọi Cung Nam Phương Hoàng hậu.
Kiến trúc Đông - Tây kết hợp cùng đường hầm bí mật
Dù được gọi là "cung", công trình có quy mô tương đối khiêm tốn với diện tích xây dựng khoảng 500m2, gồm 1 tầng trệt, 1 tầng lầu và 1 tầng hầm, với tổng cộng 10 phòng.
Một trong những điểm nhấn kiến trúc của dinh thự là cầu thang gỗ xoắn ốc, không có trụ đỡ trung tâm mà tựa vào vách tường. Đáng chú ý, dưới chân cầu thang dẫn xuống tầng hầm có dấu tích một đường hầm bí mật.
Có giả thuyết cho rằng đường hầm này liên thông với hệ thống đường hầm tại Dinh I, Dinh II của vua Bảo Đại, thậm chí kéo dài đến khu nhà dành cho ngự lâm quân, biệt điện Trần Lệ Xuân và khách sạn Langbian Palace. Tuy nhiên, phạm vi và cấu trúc của hệ thống đường hầm vẫn chưa được xác minh đầy đủ.
Nơi lưu giữ những dấu ấn của hoàng hậu cuối cùng triều Nguyễn
Trải qua gần 1 thế kỷ cùng nhiều biến động lịch sử, Cung Nam Phương Hoàng hậu vẫn lưu giữ những dấu ấn gắn liền với đời sống của gia đình hoàng gia triều Nguyễn.
Bên trong dinh thự trưng bày nhiều hình ảnh, tư liệu về Nam Phương Hoàng hậu từ thời niên thiếu, lễ thành hôn với vua Bảo Đại đến những năm tháng bà cùng các con sinh sống tại Đà Lạt.
Theo Bảo tàng Lâm Đồng, công tác phục dựng và trưng bày được thực hiện nhằm tái hiện không gian sinh hoạt của gia đình hoàng gia triều Nguyễn, đồng thời bảo tồn giá trị lịch sử và kiến trúc của dinh thự.
Hiện nay, Cung Nam Phương Hoàng hậu nằm trong khuôn viên Bảo tàng Lâm Đồng, trở thành điểm tham quan dành cho du khách yêu thích lịch sử, văn hóa và kiến trúc cổ.
Nhờ vị trí gần Dinh I và Dinh II, du khách có thể kết hợp tham quan 3 công trình trong cùng hành trình, qua đó tìm hiểu rõ hơn về đời sống hoàng gia và dấu ấn kiến trúc của Đà Lạt trong nửa đầu thế kỷ XX.
Không chỉ là nơi nghỉ dưỡng từng thuộc sở hữu của gia đình hoàng gia, Cung Nam Phương Hoàng hậu còn là công trình mang giá trị lịch sử và kiến trúc, góp phần lưu giữ diện mạo Đà Lạt qua nhiều giai đoạn phát triển.