NSND Anh Tú là một trong những gương mặt tiêu biểu của sân khấu Việt Nam đương đại, ghi dấu ấn sâu đậm không chỉ với tư cách diễn viên mà còn ở vai trò đạo diễn, nhà quản lý nghệ thuật. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với nhiều giai đoạn phát triển quan trọng của sân khấu phía Bắc, đặc biệt là tại Nhà hát Tuổi Trẻ.

NSND Anh Tú tên đầy đủ là Phạm Anh Tú, sinh tháng 1/1962. Cố nghệ sĩ Anh Tú bộc lộ niềm đam mê với nghệ thuật sân khấu từ sớm.

Ông theo học tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, sau đó đầu quân về Nhà hát Tuổi Trẻ - một trong những cái nôi đào tạo và phát triển nhiều nghệ sĩ tên tuổi. Trong những năm đầu sự nghiệp, ông được biết đến với vai trò diễn viên kịch nói, ghi dấu ấn qua nhiều vai diễn có chiều sâu tâm lý, thể hiện sự nhạy cảm và khả năng hóa thân đa dạng.

Bên cạnh sự nghiệp diễn viên, NSND Anh Tú còn có đóng góp quan trọng trong lĩnh vực đạo diễn. Anh đã dàn dựng thành công nhiều vở kịch được giới chuyên môn và khán giả đánh giá cao như "Lâu đài cát", "Tai biến", "Biệt đội báo đen", "Bão tố Trường Sơn", "Hamlet", "Kiều", "Romeo và Juliet" và "Thế sự". Năm 1997, anh được bổ nhiệm làm Trưởng đoàn Kịch I tại Nhà hát Tuổi Trẻ, tiếp tục gắn bó với nhà hát này cho đến năm 2013.

Sau đó, ông chuyển sang Nhà hát Kịch Việt Nam và đảm nhiệm chức vụ Phó Giám đốc phụ trách nghệ thuật từ năm 2013. Từ tháng 4/2018, NSND Anh Tú được bầu là Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam và trở thành cấp trên của nghệ sĩ Xuân Bắc.

Trên sân khấu, NSND Anh Tú luôn được đồng nghiệp và bạn bè nể trọng. Ông Trương Nhuận, nguyên Giám đốc Nhà hát Tuổi Trẻ đã từng nhận xét rằng Anh Tú là một trong những nam diễn viên có "đài từ đẹp bậc nhất miền Bắc". Giọng nói trầm, vang, sáng của ông có thể khiến người nghe từ cuối rạp vẫn cảm nhận rõ từng câu thoại. Những vai diễn đáng nhớ trong sự nghiệp của ông như Macbeth hay Vũ Như Tô đều gây xúc động mạnh mẽ cho khán giả, khiến nhiều người không thể kìm được nước mắt.

Không chỉ thành công trên sân khấu, NSND Anh Tú còn ghi dấu ấn trong lĩnh vực phim truyền hình với nhiều vai diễn ấn tượng trong các bộ phim nổi tiếng như "Của để dành", "Đàn trời", "Chiều ngang qua phố cũ" và "Ánh sáng trước mặt". Những vai diễn của ông trong các bộ phim này không chỉ khiến anh được yêu thích mà còn được đánh giá cao về khả năng truyền tải cảm xúc và tạo nên những hình ảnh nhân vật sống động.

Trong suốt thời gian làm Phó Giám đốc và Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam, Anh Tú đã tạo ra nhiều cơ hội cho các diễn viên trẻ như Tùng Linh, Quỳnh Hoa và Dũng Nam. Ông được đánh giá là người tiên phong trong việc phục dựng các tác phẩm kinh điển, nâng cao chất lượng nghệ thuật của sân khấu Việt Nam.

Nhiều tác phẩm do ông dàn dựng đã giành giải thưởng cao tại các liên hoan sân khấu toàn quốc, được giới chuyên môn và khán giả đánh giá cao. Thậm chí, NSND Anh Tú còn được đánh giá là người góp phần quan trọng trong việc đổi mới ngôn ngữ sân khấu, đưa kịch nói đến gần hơn với khán giả trẻ.

NSND Anh Tú được đồng nghiệp đánh giá cao bởi sự tận tâm và nghiêm túc trong nghề. Ông luôn đặt yêu cầu khắt khe đối với chất lượng nghệ thuật, đồng thời giữ thái độ cởi mở trong sáng tạo. Những người từng làm việc cùng ông nhận xét rằng Anh Tú là người “khó tính nhưng công bằng”, luôn sẵn sàng bảo vệ những ý tưởng nghệ thuật mới nếu thấy có giá trị.

Diễn viên Trung Anh và nghệ sĩ Quốc Thảo đều khẳng định sự nghiêm túc, cầu toàn của Anh Tú trong công việc. Ông không bao giờ thỏa hiệp với sự cẩu thả, xuề xòa, mà luôn đảm bảo rằng mỗi tác phẩm đều được trình bày một cách chỉn chu và hoàn hảo nhất. Tuy nhiên, ngoài công việc, Anh Tú còn được nhớ đến như một người có tính cách tốt bụng, ngay thẳng và luôn cống hiến hết mình cho nghệ thuật.

Với những cống hiến xuất sắc cho nghệ thuật sân khấu, nghệ sĩ Anh Tú đã được phong tặng danh hiệu NSƯT vào năm 2001 và NSND vào năm 2016. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp bền bỉ và nổi bật đối với nền sân khấu nước nhà. Sự kiện này là dấu mốc quan trọng, khẳng định vị thế của ông trong giới nghệ thuật.

NSND Anh Tú qua đời vào năm 2018 ở tuổi 56 do bệnh tiểu đường biến chứng. Sự ra đi của ông là một mất mát lớn đối với nền nghệ thuật sân khấu Việt Nam. Mặc dù đã ra đi, những dấu ấn mà Anh Tú để lại trong nghề vẫn mãi lưu lại trong lòng khán giả và đồng nghiệp.

Nhà văn Quang Vinh đã từng nói: "Kiếp người như Tú là kiếp người cống hiến cho sân khấu đến tận cùng sức lực và trí lực. Tú tỏa sáng nhất vào thời khắc phải ra đi".

Ảnh: Sưu tầm