Nhắc đến những công tử nổi tiếng ở Nam Kỳ đầu thế kỷ XX, chắc chắn không thể bỏ qua ông Châu Văn Tú, hay còn được gọi là thầy Năm Tú, Pierre Tú. Ông là người gốc Mỹ Tho và từng du học tại Pháp.

Năm 1905, gia đình mua cho Năm Tú một rạp chiếu bóng để ông kinh doanh. Công việc làm ăn ban đầu khá thuận lợi. Năm 1907, chỉ sau 2 năm làm chủ rạp chiếu bóng, ông đã mua một chiếc ô tô riêng để thuận tiện đi lại và vui chơi. Từ đó, Năm Tú được nhắc đến là người Việt Nam đầu tiên sở hữu ô tô.

Ngoài nổi tiếng về độ giàu có và khả năng nói tiếng Pháp hay, ông Năm Tú còn đặc biệt say mê với đờn ca tài tử. Bước ngoặt đến khi gánh xiếc kết hợp đờn ca tài tử của ông bầu André Thận ở Mỹ Tho đứng trước nguy cơ tan rã. Nắm bắt cơ hội, Năm Tú bỏ tiền mua lại gánh hát, sau đó đổi tên thành gánh hát Thầy Năm Tú.

Từ đây, ông bắt đầu đầu tư mạnh cho hoạt động biểu diễn. Năm Tú tuyển thêm đào, kép, sửa sang phông nền, đạo cụ, trang phục và cải tạo không gian biểu diễn tại rạp chiếu bóng của mình rồi đổi tên thành Rạp hát thầy Năm Tú.

Rạp hát được xây dựng với quy mô 2 tầng. Chỗ ngồi được phân chia theo từng hạng vé, có đầy đủ cánh gà, hệ thống ròng rọc hỗ trợ thay phông màn và hệ thống đèn chiếu sáng phục vụ biểu diễn.

Với cách đầu tư bài bản, rạp hát thầy Năm Tú được xem là một trong những rạp hát cải lương đầu tiên tại Việt Nam. Năm 1918, vở diễn đầu tiên của rạp chính thức ra mắt công chúng.

Cũng trong năm này, hãng đĩa Pathé của Pháp, sau khi đặt cơ sở sản xuất đĩa nhựa tại Sài Gòn, đã mời gánh hát Thầy Năm Tú đến thu thanh. Các nghệ sĩ của gánh hát trở thành những người đầu tiên được mời thu âm tại đây, mở ra một phương thức mới để đưa cải lương đến với công chúng.

Không chỉ chú trọng đầu tư cho sân khấu, thầy Năm Tú còn được truyền tụng là người rất biết cách quảng bá gánh hát. Mỗi khi đi diễn, các đào, kép trong gánh hát đều mặc những bộ trang phục đẹp nhất. Họ đi quanh các khu chợ, vừa giao lưu, chào hỏi người dân, vừa giới thiệu các buổi diễn và mời khán giả đến xem.

Cách quảng bá trực tiếp này giúp tên tuổi của gánh hát được nhiều người biết đến. Theo những câu chuyện được lưu truyền, vào thời kỳ hưng thịnh, rạp hát thầy Năm Tú lúc nào cũng chật kín khán giả xếp hàng mua vé nhộn nhịp.

Khi đưa gánh hát vào Sài Gòn biểu diễn, thầy Năm Tú còn sử dụng thêm một cách thức quảng bá khác là tặng đĩa hát. Những chiếc đĩa được làm khá công phu, trên mặt đĩa in hình một con gà trống màu trắng. Nội dung là những bài ca lẻ trong các làn điệu cải lương do những nghệ sĩ nổi tiếng của gánh hát thể hiện.

Đáng chú ý, các bài hát còn được thu thành 2 phiên bản, gồm tiếng Việt và tiếng Hoa. Khi đến nơi biểu diễn, thầy Năm Tú cho mở máy quay đĩa, phát những bài hát được xem là hay nhất để thu hút sự chú ý của người dân và giới thiệu gánh hát. Những cách làm này cho thấy hoạt động sân khấu thời kỳ đầu không chỉ dựa vào chất lượng biểu diễn mà còn bắt đầu chú trọng đến việc tiếp cận và thu hút khán giả.

Sau một thời gian phát triển, đến năm 1928, gánh hát của thầy Năm Tú bắt đầu sa sút và cuối cùng bị giải tán. Thầy Năm Tú sau đó bán lại rạp hát. Từ đây, rạp trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm và nhiều lần đổi chủ. Sau nhiều một thời gian dài hoạt động, đến năm 1995, rạp chính thức đóng cửa. Trải qua thời gian, công trình được trùng tu, sửa chữa và được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Từ một rạp chiếu bóng được gia đình mua cho, công trình gắn với tên tuổi thầy Năm Tú đã trở thành một dấu mốc trong quá trình hình thành và phát triển của sân khấu cải lương nước nhà.