Mỹ dừng thu thuế đối ứng từ 24/2, thị trường đối mặt biến động thương mại mới
Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) chính thức ngừng thu các mức thuế áp đặt theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) từ ngày 24/2 sau phán quyết của Tòa án Tối cao. Tuy nhiên, một sắc lệnh thuế quan toàn cầu mới mức 15% vừa được ban hành nhằm thay thế đang tiếp tục đặt cộng đồng doanh nghiệp vào tình trạng bất ổn pháp lý mới.
Theo thông báo được gửi tới các doanh nghiệp vận chuyển thông qua hệ thống Dịch vụ Nhắn tin Hàng hóa (CSMS), từ 0h01 ngày 24/2 (giờ Mỹ), CBP sẽ hủy kích hoạt toàn bộ mã thuế quan liên quan đến các sắc lệnh do Tổng thống Donald Trump viện dẫn từ IEEPA.
Động thái này là hệ quả trực tiếp từ phán quyết ngày 20/2 của Tòa án Tối cao Mỹ. Phán quyết khẳng định IEEPA không trao quyền cho Tổng thống áp đặt thuế quan đối ứng, cũng như các loại thuế liên quan đến chống buôn bán ma túy.
Dù lệnh ngừng thu theo IEEPA đã có hiệu lực, CBP lưu ý quyết định này không ảnh hưởng đến các loại thuế nhập khẩu khác do ông Trump áp đặt. Điển hình là các mức thuế theo Điều 232 của Đạo luật an ninh quốc gia và Điều 301 về chống hành vi thương mại không công bằng.
Đáng chú ý, cơ quan hải quan hiện vẫn chưa đưa ra lời giải thích cho việc tiếp tục thu thuế tại các cửa khẩu trong suốt 3 ngày sau khi tòa án ra phán quyết.
Thông tin về khả năng hoàn thuế cho các nhà nhập khẩu cũng đang bị bỏ ngỏ. CBP chỉ thông tin ngắn gọn rằng sẽ "cung cấp thêm hướng dẫn cho cộng đồng thương mại thông qua các thông báo khi cần thiết".
Việc bãi bỏ các mức thuế này mang lại tác động khổng lồ đối với ngân sách Mỹ. Theo ước tính từ tổ chức nghiên cứu Penn-Wharton Budget Model (PWBM) thuộc Đại học Pennsylvania, các khoản thuế thu theo IEEPA đã đóng góp khoảng 175 tỷ USD cho Bộ Tài chính Mỹ.
Trung bình mỗi ngày, nước này thu về hơn 500 triệu USD từ các mức thuế trên. Các nhà kinh tế cho rằng, với phán quyết của Tòa án Tối cao, toàn bộ nguồn thu 175 tỷ USD này có nguy cơ phải hoàn trả lại cho các doanh nghiệp nhập khẩu.
Nhằm bù đắp khoảng trống ngân sách và thay thế cho đạo luật vừa bị bác bỏ, Tổng thống Trump đã lập tức ký sắc lệnh áp thêm 10% thuế bổ sung với toàn cầu trong 150 ngày, có hiệu lực từ 24/2. Chỉ gần một ngày sau, mức thuế này tiếp tục được thông báo nâng lên 15% dựa trên một cơ sở pháp lý khác.
Theo Reuters, chuỗi diễn biến pháp lý dồn dập đang đập tan kỳ vọng của giới chính trị gia, lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư về một giai đoạn kết thúc biến động chính sách thương mại. Tất cả giờ đây phải đối mặt với nguy cơ bất ổn mới.
Đánh giá về tình hình này trên chương trình "Face the Nation" của đài CBS, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde cảnh báo những diễn biến tại Mỹ đang làm lung lay toàn bộ sự cân bằng quen thuộc trong ngành thương mại và có thể tạo ra xáo trộn.
Nhấn mạnh việc "cần biết luật giao thông trước khi lên xe", bà Lagarde bày tỏ hy vọng bất kỳ kế hoạch áp thuế nào tiếp theo của Mỹ cũng phải được xem xét kỹ lưỡng và tuân thủ Hiến pháp, qua đó giúp mọi người an tâm kinh doanh thay vì vướng vào các rắc rối kiện tụng.
