Một phương tiện đệm từ nặng khoảng 1.110kg đã tăng tốc từ trạng thái đứng yên lên 800 km/h chỉ trong 5,3 giây trên đường chạy thử dài 1km tại Phòng thí nghiệm Donghu, tỉnh Hồ Bắc.

Cuộc thử nghiệm đánh dấu lần thứ ba trong vòng 6 tháng nền tảng thử nghiệm tại Hồ Bắc phá kỷ lục thế giới về khả năng tăng tốc của phương tiện đệm từ trên quãng đường ngắn. Các nhà nghiên cứu phát triển hệ thống này nhằm thử nghiệm những công nghệ liên quan đến lực đẩy điện từ, đệm từ, định vị và phanh ở tốc độ cực cao.

Khác với các đoàn tàu thông thường, phương tiện thử nghiệm không sử dụng bánh xe để di chuyển trên đường ray. Lực từ trường sẽ nâng phương tiện lên phía trên đường dẫn, loại bỏ tiếp xúc giữa bánh xe và đường ray cũng như lực ma sát phát sinh từ sự tiếp xúc này.

Kế đó, các cuộn dây bố trí dọc đường ray thử nghiệm tạo ra một “sóng từ” di chuyển liên tục, kéo và đẩy phương tiện về phía trước. Cơ chế này giống như một chiếc ná khổng lồ, nhưng được điều khiển bằng từ trường với độ chính xác cao.

Cơ sở hạ tầng thử nghiệm phải duy trì sai số cực nhỏ để giữ phương tiện có trọng lượng tương đối nhẹ ổn định khi đạt tốc độ cực cao.

Theo các nhà nghiên cứu, độ lệch trên đường ray thử nghiệm được giới hạn ở mức chỉ 0,5mm, trong khi hệ thống điều khiển duy trì độ chính xác định vị ở cấp độ milimet trong suốt quá trình vận hành.

Nền tảng thử nghiệm cũng cho thấy việc đạt tốc độ cực cao không cản trở khả năng phanh có kiểm soát. Sau khi đạt vận tốc 222 m/s (tương đương khoảng 800 km/h), phương tiện được cho là đã dừng lại một cách êm ái trong quãng đường chỉ hơn 200m.

Ba lần phá kỷ lục trong 6 tháng

Nền tảng thử nghiệm tại Hồ Bắc thực hiện lần chạy công khai đầu tiên vào tháng 6/2025, khi phương tiện đạt vận tốc khoảng 181 m/s trong 7,1 giây. Thử nghiệm này giúp hệ thống thiết lập kỷ lục thế giới đầu tiên trong nhóm phương tiện đệm từ tăng tốc trên quãng đường ngắn.

Một tháng sau, nhóm nghiên cứu nâng tốc độ tối đa lên khoảng 194 m/s. Đến cuộc thử nghiệm vào tháng 11/2025, cột mốc này tiếp tục được nâng lên 222 m/s, đồng thời giảm đáng kể thời gian để phương tiện đạt tốc độ tối đa.

Ba cuộc thử nghiệm đã xác nhận khả năng vận hành của nhiều công nghệ then chốt, gồm cung cấp năng lượng công suất lớn trong thời gian ngắn, lực đẩy điện từ, điều khiển hệ thống đệm từ ở tốc độ cao, định vị chính xác và phanh khẩn cấp.

Một nhóm nghiên cứu khác của Trung Quốc cũng đạt tiến bộ nhanh chóng trong lĩnh vực này. Trước đó, CCTV từng phát sóng hình ảnh các nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Quốc phòng Trung Quốc tăng tốc một phương tiện nặng khoảng 1.100kg lên 194 m/s chỉ trong 2 giây trên đường thử dài khoảng 400m.

Dữ liệu thu được từ cơ sở thử nghiệm tại Hồ Bắc có thể hỗ trợ phát triển các hệ thống vận tải siêu tốc hoạt động bên trong những đường ống áp suất thấp hoặc chân không. Khi loại bỏ ma sát bánh xe cùng phần lớn lực cản khí động học, các phương tiện trong tương lai có thể duy trì tốc độ tương đương máy bay ngay trên mặt đất.

Tuy nhiên, phương tiện lập kỷ lục hiện vẫn chỉ là một mô hình phòng thí nghiệm, chưa phải nguyên mẫu tàu chở khách.

Để đưa công nghệ này vào quy mô thực tế, các kỹ sư sẽ phải giải quyết hàng loạt thách thức lớn liên quan đến mức tiêu thụ năng lượng, an toàn hành khách, kích thước phương tiện, chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng và việc xây dựng những tuyến đường thử dài hơn với độ chính xác cực cao.