Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài khoảng 26,7km dưới vịnh Boknafjorden, thuộc vùng Rogaland, phía tây nước này. Khi hoàn thành, công trình có điểm thấp nhất nằm sâu 392m dưới mực nước biển, được thiết kế trở thành đường hầm đường bộ dưới biển sâu nhất thế giới.

Theo Cục Đường bộ Na Uy, Rogfast dự kiến đưa vào khai thác năm 2033. Công trình kết nối khu vực Randaberg với Bokn, đồng thời có một nhánh đường hầm dẫn tới đảo Kvitsøy. Khi đi vào hoạt động, tuyến hầm sẽ thay thế một chặng phà trên tuyến đường ven biển E39, giúp rút ngắn khoảng 40 phút di chuyển giữa Stavanger và Bergen.

Đường hầm dài 26,7km với nút giao ngầm ở độ sâu 270m

Rogfast được thiết kế gồm hai ống hầm riêng biệt, mỗi ống có hai làn xe. Hai ống được kết nối bằng các lối ngang phục vụ thoát hiểm và hỗ trợ xử lý sự cố. Điểm đặc biệt của công trình là hệ thống nút giao ngầm dưới đảo Kvitsøy, với hai vòng xuyến nằm ở độ sâu khoảng 260-270m dưới mực nước biển. Từ đây, phương tiện có thể đi theo đường hầm nhánh để kết nối với đảo.

Việc xây dựng công trình có quy mô lớn dưới biển đặt ra nhiều thách thức về địa chất, áp lực nước và khả năng chống thấm. Rogfast chủ yếu được thi công bằng phương pháp khoan, nổ mìn trong lòng đá. Các đội thi công triển khai từ nhiều hướng, đòi hỏi hệ thống khảo sát và định vị có độ chính xác cao để những đoạn hầm gặp nhau đúng vị trí thiết kế.

Hàng loạt thách thức khi thi công

Theo Viện Địa kỹ thuật Na Uy (NGI), địa chất dọc tuyến có sự thay đổi về thành phần và cấu trúc, với những khu vực xuất hiện khe nứt, đứt gãy và đá yếu. Đặc biệt, một số vị trí có đá phiến đen giàu graphite, đòi hỏi các kỹ sư phải kiểm soát chặt chẽ quá trình đào và gia cố.

Một vấn đề đáng chú ý khác là nước biển rò rỉ vào khu vực thi công. Anne Brit Moen, quản lý dự án tại Skanska - đơn vị phụ trách một phần công trình - cho biết các đội thi công từng gặp tình trạng nước mặn xâm nhập đáng kể khi đào ở độ sâu khoảng 300m dưới mực nước biển. Do đường hầm còn phải xuống tới độ sâu 392m, việc tìm giải pháp chống thấm và bảo đảm điều kiện làm việc an toàn tiếp tục là nhiệm vụ quan trọng.

Bên cạnh kết cấu hầm, hệ thống thông gió cũng được thiết kế để duy trì chất lượng không khí và hỗ trợ xử lý sự cố. Công trình sử dụng hệ thống thông gió dọc, kết hợp các quạt phản lực với những giếng thông gió dẫn lên khu vực Kvitsøy.

Theo Cục Đường bộ Na Uy, tháng 2/2026, đơn vị thi công đã hoàn thành đào thông giếng thông gió đầu tiên, có chiều sâu 211m. Hệ thống camera, radar và cảnh báo sự cố theo thời gian thực cũng được thiết kế để giám sát phương tiện, phát hiện các tình huống như xe hỏng hoặc ùn tắc.

Góp phần thay thế các chuyến phà trên tuyến đường ven biển E39

Rogfast là một phần trong kế hoạch phát triển tuyến đường ven biển E39 dài khoảng 1.100km, kết nối Trondheim ở phía bắc với Kristiansand ở phía nam Na Uy. Hiện hành trình trên tuyến đường này mất khoảng 21 giờ và phải qua 7 chặng phà.

Na Uy đặt mục tiêu xây dựng các cây cầu và đường hầm để thay thế phà, hình thành tuyến giao thông liên tục và rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển. Tuy nhiên, toàn bộ chương trình còn nhiều dự án thành phần và chưa thể hoàn thành đồng loạt.

Về kinh phí, hồ sơ được Quốc hội Na Uy xem xét năm 2020 xác định mức vốn điều hành của Rogfast là 20,6 tỷ krone Na Uy theo mặt bằng giá năm 2020; tổng mức chi phí tối đa được xác định là 24,8 tỷ krone Na Uy (trên 66.500 tỷ đồng).

Khi hoàn thành, Rogfast sẽ vượt qua những công trình hiện nắm giữ các kỷ lục về đường hầm dưới biển. Đường hầm Seikan ở miền bắc Nhật Bản hiện là công trình có đoạn hầm nằm dưới biển dài nhất, với tổng chiều dài 53,85km, trong đó phần dưới biển chiếm 23,3km.

Trong khi đó, hầm eo biển Manche nối Anh và Pháp có chiều dài 50,46km, với 37,9km chạy dưới đáy biển. Dù không dài bằng hai công trình này, Rogfast sẽ tạo dấu ấn riêng khi có điểm sâu nhất nằm cách mực nước biển 392m.