Phường Bàn Cờ (TP. HCM) vừa tổ chức lễ công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ và trao Bằng “Tổ quốc ghi công” đối với liệt sĩ Nguyễn Thị Nga (nghệ danh Thanh Nga, nghệ sĩ Đoàn cải lương Thanh Minh) đến gia đình liệt sĩ.

Tại buổi lễ, Ban tổ chức công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc cấp Bằng “Tổ quốc ghi công” đối với liệt sĩ Nguyễn Thị Nga, người đã hy sinh vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Đăng Nam, Phó Chủ tịch UBND phường Bàn Cờ nhấn mạnh, việc trao Bằng “Tổ quốc ghi công” thể hiện sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với công lao và sự hy sinh của liệt sĩ vì sự nghiệp cách mạng. Đây cũng là sự tôn vinh những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc và cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Theo ông Phạm Đăng Nam, sự hy sinh của liệt sĩ Nguyễn Thị Nga là niềm tự hào của gia đình, quê hương và dân tộc. Các thế hệ hôm nay và mai sau cần luôn trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập, tự do; sống có trách nhiệm, tiếp tục gìn giữ và phát huy những thành quả cách mạng mà các thế hệ đi trước đã phải đánh đổi bằng xương máu để giành được.

NSƯT Thanh Nga tên thật là Nguyễn Thị Nga, sinh ngày 31/7/1942 tại Tây Ninh. Bà sinh trưởng trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, với mẹ là bà (Nguyễn Thị Thơ, thường được gọi là bầu Thơ) người gắn bó với đoàn hát Thanh Minh - Thanh Nga. Nhờ sớm được tiếp xúc với môi trường sân khấu, Thanh Nga bộc lộ năng khiếu ca diễn từ khi còn nhỏ.

Khoảng 10 tuổi, bà đã tham gia các buổi biểu diễn của đoàn với vai trò hát mở màn. Hai năm sau, Thanh Nga đảm nhận vai bé Nghi Xuân trong vở cải lương Phạm Công - Cúc Hoa. Cũng trong giai đoạn này, nghệ sĩ Năm Nghĩa (cha dượng của bà) đặt cho bà nghệ danh Thanh Nga.

Năm 1958, khi mới 16 tuổi, bà được giao vai sơn nữ Phà Ca trong vở Người vợ không bao giờ cưới của soạn giả Kiên Giang. Vai diễn mang về cho Thanh Nga giải Thanh Tâm triển vọng, đánh dấu bước tiến đầu tiên trong sự nghiệp chuyên nghiệp. Tám năm sau, bà tiếp tục được trao giải Thanh Tâm xuất sắc nhờ vai Giáng Hương trong vở Sân khấu về khuya năm 1966.

Trong hơn 20 năm hoạt động nghệ thuật, Thanh Nga tham gia nhiều vở cải lương được khán giả biết đến như Nửa đời hương phấn, Bên cầu dệt lụa, Phụng Nghi đình, Tiếng sóng Tiêu Tương, Tiếng trống Mê Linh và Thái hậu Dương Vân Nga. Trong số đó, vai Trưng Trắc trong Tiếng trống Mê Linh và vai Thái hậu Dương Vân Nga được xem là những vai diễn tiêu biểu gắn với tên tuổi nữ nghệ sĩ.

Ở vở Tiếng trống Mê Linh, Thanh Nga hóa thân thành Trưng Trắc, vị nữ tướng gắn với cuộc đấu tranh chống ngoại xâm trong lịch sử dân tộc. Vở diễn của Đoàn cải lương Thanh Minh - Thanh Nga đã được ghi hình, lưu giữ và phát sóng nhiều lần. Cách thể hiện nhân vật Trưng Trắc của Thanh Nga cũng trở thành tư liệu tham khảo đối với nhiều thế hệ nghệ sĩ cải lương sau này.

Với vai Thái hậu Dương Vân Nga, Thanh Nga thể hiện hình tượng nhân vật lịch sử đứng trước lựa chọn hệ trọng liên quan đến vận mệnh đất nước. Đây cũng là một trong những vai diễn cuối cùng của bà trên sân khấu Đoàn cải lương Thanh Minh - Thanh Nga, được biểu diễn trong năm 1978.

Bên cạnh sân khấu cải lương, Thanh Nga còn tham gia hoạt động điện ảnh. Bà góp mặt trong các bộ phim Loan mắt nhung, Xa lộ không đèn, Sau giờ giới nghiêm và Lan và Điệp, qua đó tiếp cận thêm đông đảo khán giả ở lĩnh vực phim ảnh.

Ngày 26/11/1978, sau khi biểu diễn vở Thái hậu Dương Vân Nga tại rạp hát Cao Đồng Hưng, khu vực chợ Bà Chiểu, TP.HCM, Thanh Nga cùng chồng là luật sư Phạm Duy Lân trở về nhà. Tại đây, hai vợ chồng bị các đối tượng tấn công và sát hại. Nữ nghệ sĩ qua đời ở tuổi 36, để lại con trai còn nhỏ.

Sau khi qua đời, Thanh Nga được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1984. Bà cũng được công chúng biết đến với danh xưng nữ hoàng sân khấu cải lương miền Nam. Gần 48 năm sau ngày hy sinh, việc được trao Bằng “Tổ quốc ghi công” là sự ghi nhận của Nhà nước đối với những đóng góp của liệt sĩ Nguyễn Thị Nga trong hoạt động nghệ thuật phục vụ sự nghiệp cách mạng.