Theo Báo Gia Lai: Hiện nay, tỉnh Gia Lai đang sở hữu một hệ sinh thái sản phẩm OCOP vô cùng đa dạng với 846 sản phẩm được chứng nhận từ 3 đến 5 sao còn hạn (bao gồm 11 sản phẩm 5 sao, 85 sản phẩm 4 sao và 750 sản phẩm 3 sao) theo rà soát của Sở Nông nghiệp và Môi trường. Những sản phẩm này trải dài trên 6 nhóm chủ lực như thực phẩm, đồ uống, dược liệu, thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh và dịch vụ du lịch.

Sự phong phú này không chỉ giúp nâng tầm giá trị nông sản mà còn phát huy tối đa lợi thế đặc hữu của địa phương. Tuy nhiên, khi các sản phẩm này ngày càng hiện diện rộng rãi, từ mạng lưới điểm giới thiệu truyền thống cho đến định hướng xúc tiến thương mại trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026, chứng nhận OCOP chỉ mới là bước khởi đầu. Sau 36 tháng, sản phẩm buộc phải được đánh giá lại, do đó giữ chuẩn không đơn thuần là duy trì một tấm giấy chứng nhận, mà chính là cách để bảo vệ tài sản thương hiệu của cả một vùng đất.

Thách thức trong quản lý chất lượng và minh bạch thông tin

Khi sản phẩm OCOP bước vào môi trường thương mại trực tuyến, khoảng cách giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng được rút ngắn nhưng yêu cầu về khả năng kiểm chứng thông tin lại khắt khe hơn bao giờ hết. Ông Lê Hồng Hà, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường (Sở Công Thương) lưu ý rằng, mọi nội dung quảng bá trên không gian mạng đều không được tách rời chất lượng thực tế. Các sản phẩm gắn mác "hữu cơ", "xanh" hay các loại thảo dược phải có đầy đủ hồ sơ minh chứng, tuyệt đối không được tùy tiện quảng cáo sai lệch thành thuốc chữa bệnh.

Bên cạnh đó, thực tế kiểm tra đã bộc lộ không ít điểm hạn chế của các chủ thể OCOP, đặc biệt là sự lúng túng trong quy định ghi nhãn hàng hóa. Vẫn còn tình trạng ghi sai ngày sản xuất, thiếu các nội dung bắt buộc hoặc chậm trễ cập nhật quy định về nhãn điện tử, mã QR và truy xuất nguồn gốc. Thậm chí, một số cơ sở nhỏ lẻ còn tự ý gắn logo OCOP cho sản phẩm chưa đạt chuẩn, hoặc vẫn tiếp tục in số sao trên bao bì dù giấy chứng nhận đã hết hạn mà chưa được công nhận lại.

Chủ động chuẩn hóa để nâng tầm sức mạnh cạnh tranh

Để giải quyết những bất cập trên và duy trì niềm tin nơi khách hàng, ông Trần Quốc Trường - Trưởng Phòng Quản lý Tiêu chuẩn Chất lượng (Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Sở KH&CN) chỉ ra 3 trụ cột mà các đơn vị cần đặc biệt lưu tâm: tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; chất lượng hàng hóa; và tính minh bạch của nhãn mác. Đây là cơ sở định hình yêu cầu sản xuất và giúp người tiêu dùng nhận diện rõ nguồn gốc, đơn vị chịu trách nhiệm trước khi ra quyết định mua sắm. Việc được hướng dẫn, tuân thủ đúng các quy định về an toàn thực phẩm, thương mại và bảo vệ người tiêu dùng sẽ giúp các cơ sở chủ động phòng ngừa rủi ro từ sớm.

Nhận thức rõ áp lực từ thị trường, nhiều doanh nghiệp đã thay đổi tư duy sản xuất. Bà Trần Thị Bé, Giám đốc Công ty TNHH MTV Trần Lâm Gia Phát (phường Hội Phú) chia sẻ, hành vi tiêu dùng hiện nay biến đổi rất nhanh, đòi hỏi khắt khe về chất lượng và tính minh bạch. Do đó, các chủ thể không thể chỉ tập trung "làm hồ sơ" để lấy chứng nhận, mà phải nâng cao năng lực sản xuất ngay từ đầu. Quá trình tập huấn OCOP đã giúp doanh nghiệp nắm rõ tiêu chuẩn, nhưng chứng nhận này không thay thế được các giấy phép chuyên ngành khác, nên việc tuân thủ pháp luật luôn là điều kiện tiên quyết để chuẩn hóa sản phẩm.

Tương tự, với những mặt hàng yêu cầu quản lý chuyên ngành nghiêm ngặt như rượu, ông Dương Văn Hành - Giám đốc Công ty TNHH BIDIR Hoàng Long (phường Bình Định) khẳng định việc giữ ổn định chất lượng phải luôn song hành với hoàn thiện quy trình sản xuất, tem nhãn và bao bì. Đối với một nhãn hiệu tập thể mang đậm giá trị truyền thống như Rượu Bàu Đá, việc nghiêm túc thực hiện các quy chuẩn chính là cách doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu OCOP 4 sao trước nguy cơ hàng giả, hàng nhái, đồng thời mở ra cánh cửa đưa sản phẩm tự tin tiến vào các kênh phân phối hiện đại.