Công nghệ phanh điện tử đang dần thay thế các hệ thống dây cáp và thanh truyền thủy lực cơ học trên ô tô hiện đại. Thay vì dựa vào lực đạp vật lý của tài xế, chân phanh giờ đây đóng vai trò như một cỗ máy thu thập tín hiệu. Máy tính trung tâm sẽ đọc lực đạp từ bàn chân và tự động tính toán mức độ siết của má phanh. Đây là một bước tiến lớn giúp tối ưu hóa khả năng can thiệp an toàn và hỗ trợ tính năng tự lái. Tuy nhiên, hệ thống này lại đặt ra một câu hỏi cốt lõi về tính mạng con người khi sự cố bất ngờ ập đến. Nếu bộ não điện tử của chiếc xe đột ngột sập nguồn hoặc bị lỗi phần mềm lúc đang chạy trên cao tốc, tài xế sẽ làm cách nào để dừng cỗ máy nặng hàng tấn.

Nút bấm cảm ứng thay thế bàn đạp cơ học

Để giải bài toán rủi ro chết người này, Bosch vừa đệ trình một bằng sáng chế về hệ thống phanh dự phòng đa lớp. Hồ sơ mô tả một cấu trúc mạng lưới gồm ba bộ điều khiển độc lập. Trong đó, hai bộ xử lý đầu tiên chịu trách nhiệm vận hành hệ thống phanh thông thường. Bộ vi xử lý thứ ba đóng vai trò như một người giám sát thầm lặng, liên tục quét lỗi toàn bộ hệ thống. Nếu phát hiện một trong hai bộ não chính gặp trục trặc, hệ thống số ba sẽ tự động kích hoạt mạng lưới phanh khẩn cấp, đồng thời phát ra các cảnh báo bằng âm thanh và rung động trực tiếp đến người lái.

Điểm gây tranh cãi lớn nhất trong hồ sơ sáng chế này nằm ở cách tài xế tương tác với hệ thống dự phòng. Bosch không dùng một bàn đạp phụ hay cần gạt cơ học truyền thống. Thay vào đó, hãng linh kiện Đức đề xuất tạo ra một nút bấm phanh khẩn cấp ngay trên màn hình cảm ứng trung tâm hoặc được tích hợp trực tiếp lên vô lăng. Người lái có thể giữ chặt nút bấm này để xe phanh gấp hoặc chạm nhấp nhả để giảm tốc độ từ từ. Cơ chế này tách biệt hoàn toàn với hệ thống phanh tự động khẩn cấp vốn chỉ tự động can thiệp để tránh va chạm. Chức năng mới của Bosch nhằm mục đích trao lại quyền chủ động hãm tốc cho tài xế trong trường hợp bàn đạp dưới chân đã mất hoàn toàn kết nối vật lý và điện tử.

Ranh giới giữa lý thuyết và tính thực tiễn trong cơn hoảng loạn

Dù mang tính đột phá về mặt công nghệ, ý tưởng đưa nút phanh khẩn cấp lên màn hình cảm ứng lại vấp phải nhiều sự hoài nghi về tính thực tiễn. Khi một chiếc xe bị mất phanh ở tốc độ cao, tâm lý chung của tài xế là hoảng loạn và dồn toàn lực đạp mạnh vào bàn đạp dưới chân. Việc buộc họ phải chuyển hướng ánh mắt khỏi mặt đường, tìm kiếm một biểu tượng trên giao diện màn hình giải trí và chạm chính xác vào đó là một kịch bản thiếu tính khả thi. Thao tác này đòi hỏi sự bình tĩnh đến mức vô lý trong một tình huống sinh tử chỉ được tính bằng những tích tắc ngắn ngủi.

So với màn hình trung tâm, phương án đặt nút bấm phanh vật lý trên vô lăng tỏ ra hợp lý hơn vì tài xế không phải nhấc tay khỏi điểm tựa. Tuy nhiên, việc yêu cầu não bộ thay đổi thói quen phản xạ đạp phanh bằng chân vốn được hình thành từ hơn một thế kỷ qua là điều vô cùng khó khăn. Bằng sáng chế này hiện vẫn chỉ nằm trên giấy và chưa có bất kỳ bảo chứng nào cho việc nó sẽ sớm xuất hiện trên các mẫu xe thương mại. Dù vậy, sáng kiến của Bosch vẫn phát đi một tín hiệu quan trọng về cách các kỹ sư đang phải tìm đường lui để bảo vệ con người. Khi tỷ lệ linh kiện điện tử trên mỗi chiếc xe tăng lên, ngành công nghiệp xe hơi buộc phải tính toán đến những phương án cứu hộ cho mọi tình huống rủi ro tồi tệ nhất.