Đun sôi nước rồi để nguội là thói quen phổ biến của nhiều gia đình. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của các chuyên gia, nếu sử dụng nước đun sôi để nguội không đúng cách, thói quen tưởng chừng an toàn này có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Về nguyên tắc, đun sôi nước là biện pháp hiệu quả nhằm tiêu diệt vi khuẩn, ký sinh trùng và các vi sinh vật có hại trong nước lã. Tuy nhiên, nước đã đun sôi nếu không được bảo quản đúng cách, nhất là để nước quá lâu ở nhiệt độ phòng sẽ tạo điều kiện để vi khuẩn ngoài môi trường xâm nhập. Điều này cũng là một trong những lý do khiến nước đun sôi để lâu ngày sẽ xuất hiện mùi lạ, bị "thiu" hoặc biến chất.

Hiện nay, nhiều gia đình có thói quen tích trữ nước đã đun trong nhiều ngày, thậm chí pha trộn nước cũ với nước mới, đây là sai lầm cần được loại bỏ ngay, bởi nó có thể làm gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, đặc biệt vào mùa hè, vi sinh vật có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn. Nước đun sôi để nguội nếu để qua đêm hoặc bảo quản ở môi trường không đảm bảo vệ sinh sẽ dễ bị nhiễm khuẩn hơn so với bình thường. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị, chỉ nên đun lượng nước vừa đủ dùng trong ngày, hạn chế tối đa việc tích trữ nước trong thời gian dài. 

Để đảm bảo chất lượng nước uống, nước sau khi đun sôi nên được bảo quản trong bình thủy tinh sạch, đã được tiệt trùng. Bình chứa cần có nắp đậy kín, ưu tiên loại có vòi rót để hạn chế tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài.

Không sử dụng các loại chai, bình nhựa tái chế để đựng nước uống, tránh nguy cơ nhiễm chất độc hại. Không nên rót nước mới vào bình chứa nước cũ đã để lâu.

Bên cạnh đó, tránh đun nước nhiều lần. Theo Sina, Tiến sĩ Zhao Zhuoqi, trưởng khoa dinh dưỡng lâm sàng tại Trung tâm Y tế Nhi đồng Thượng Hải, Trung Quốc cho biết, nitrit trong nước uống thực sự có đặc tính gây ung thư và độc hại và nồng độ của chúng tăng lên khi đun nóng nhiều lần. 

Tuy nhiên, lượng nitrit từ nước uống ít hơn nhiều so với lượng có thể thu được từ các thực phẩm khác và tác động của nó đối với con người là không nhiều. 

Thông thường, nitrit trong nước có nguồn gốc từ nitrat. Khi nước chứa nitrat được đun sôi, vi khuẩn trong không khí ở nhiệt độ phòng sẽ chuyển hóa nitrat thành nitrit. Trong quá trình đun sôi, nước ở trong môi trường thiếu oxy và nhiệt độ cao, điều này làm tăng tốc độ chuyển hóa nitrat thành nitrit.

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành các thí nghiệm khoa học để nghiên cứu sự thay đổi hàm lượng nitrit trong nước máy đạt tiêu chuẩn chất lượng nước dưới các thời gian đun sôi khác nhau. 

Kết quả cho thấy, sau khi đun sôi nước máy 1, 2, 3, 4 và 5 lần, hàm lượng nitrit lần lượt là 0, 0,011, 0,027, 0,073 và 0,098 mg/L, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn. 

Tuy nhiên, sau khi đun sôi nước máy 3 lần, hàm lượng nitrit tăng lên đáng kể và sau khi đun sôi nước máy 10 lần, hàm lượng nitrit vượt quá tiêu chuẩn, đạt 1,390 mg/L. Do đó, hàm lượng nitrit trong nước máy thực sự tăng lên theo số lần đun sôi, khuyến cáo chỉ nên đun sôi từ 1 đến 3 lần.

Bên cạnh vấn đề bảo quản, nhiệt độ nước uống cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe. Theo khuyến cáo, không nên uống nước quá lạnh hoặc quá nóng.

Việc sử dụng nước quá lạnh, đặc biệt là nước đá, có thể gây co thắt đột ngột niêm mạc đường tiêu hóa, dẫn đến rối loạn chức năng dạ dày, gây đau bụng, tiêu chảy hoặc các vấn đề tiêu hóa khác. 

Ngược lại, thói quen uống nước quá nóng trong thời gian dài có thể làm tổn thương niêm mạc thực quản, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng, trong đó có ung thư thực quản. Nhiệt độ nước uống được khuyến nghị là từ 18-30°C.

Việc sử dụng nước đun sôi để nguội không phải là thói quen xấu. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, các gia đình cần thay đổi cách bảo quản và sử dụng nước đảm bảo khoa học hơn.

Các chuyên gia nhấn mạnh, những điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày có thể góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa nguy cơ bệnh tật, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.