Xây dựng trang trại điện gió ngoài khơi lớn nhất thế giới, vốn đầu tư hơn 440 tỷ đồng
Nhật Bản đang tăng tốc đầu tư vào điện gió ngoài khơi bằng dự án quy mô chưa từng có tại quần đảo Izu. Dù sở hữu điều kiện gió thuận lợi, kế hoạch này vẫn đứng trước thách thức lớn về tiến độ, hiệu quả kinh tế và công nghệ.
Chính quyền thành phố Tokyo vừa công bố kế hoạch đầy tham vọng nhằm xây dựng trang trại điện gió ngoài khơi nổi lớn nhất thế giới tại khu vực quần đảo Izu. Dự án đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2035, với công suất tối thiểu 1GW, cung cấp điện cho cả các đảo và khu vực nội đô Tokyo.
Hiện nay, trang trại điện gió nổi lớn nhất đang vận hành thuộc về Na Uy, song công suất chưa tới 100MW. Trong khi đó, tầm nhìn của Tokyo lớn gấp khoảng 10 lần, tương đương sản lượng của một lò phản ứng hạt nhân nếu đạt được.
Để thúc đẩy dự án, chính quyền Tokyo được cho là đang triển khai các khảo sát thực địa nhằm phân tích địa hình đáy biển và điều kiện thời tiết tại khu vực.
Khác với các trang trại điện gió ngoài khơi cố định xuống đáy biển, mô hình điện gió nổi sử dụng các giàn nổi trên mặt nước, được cố định bằng hệ thống dây neo và mỏ neo phức tạp.
Thiết kế này được đánh giá thân thiện hơn với môi trường biển trong quá trình lắp đặt, do không cần đào xới đáy biển hay đóng cọc quy mô lớn như các công trình cố định.
Nguồn năng lượng thu được sẽ được chuyển đổi thành điện và truyền tải qua các tuyến cáp ngầm điện áp cao đặt dọc đáy biển, đóng vai trò như “mạch dẫn điện” kết nối khu vực ngoài khơi với cộng đồng dân cư trên đảo và lưới điện đất liền.
Có thể kéo dài sau mốc 2035
Tuy nhiên, lộ trình hiện thực hóa mục tiêu 2035 được đánh giá là không hề dễ dàng. Chính quyền Tokyo đã tăng gấp 3 ngân sách năm tài khóa 2026 lên 2,7 tỷ yên (khoảng 447 tỷ đồng), chủ yếu dành cho nghiên cứu gió và khảo sát địa chất đáy biển phục vụ việc lắp đặt cáp.
Dù vậy, triển vọng thương mại hóa vẫn đối mặt nhiều thách thức. Trong bối cảnh chính quyền trung ương chuẩn bị mở thầu xây dựng và vận hành, giới chức cảnh báo sự hoài nghi ngày càng lớn từ khu vực tư nhân.
Các nhà thầu tiềm năng tỏ ra thận trọng, lo ngại về khả năng sinh lời dài hạn cũng như rủi ro cao khi đầu tư vào những dự án ngoài khơi.
Năm 2025, Mitsubishi đã rút khỏi một loạt dự án điện gió lớn tại miền Bắc Nhật Bản, với nguyên nhân quen thuộc là chi phí vật liệu tăng mạnh và đồng yên suy yếu.
Dù Chính phủ Nhật Bản xem điện gió ngoài khơi là trụ cột trong mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, khu vực Izu hiện vẫn chỉ được xếp vào nhóm “khu vực chuẩn bị” - giai đoạn sớm nhất của quá trình phát triển.
Một số ý kiến chỉ trích cho rằng mốc 2035 là thiếu thực tế, bởi các dự án ngoài khơi thường mất hơn một thập kỷ để hoàn thành, trong khi dự án này vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu.
Giới phân tích cũng lưu ý, dù công suất thiết kế có thể tương đương một lò phản ứng hạt nhân (1GW), sản lượng thực tế của điện gió thường thấp hơn đáng kể - khoảng 40% công suất, so với mức 80 - 90% của điện hạt nhân.
Tuy vậy, với lợi thế tốc độ gió cao tự nhiên tại khu vực Izu, dự án vẫn được xem là phù hợp với mục tiêu quốc gia đạt 45GW điện gió ngoài khơi vào năm 2040, đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng của Nhật Bản.
