Từ ngày 1/7, doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người nhà làm kế toán theo quy định mới
Bắt đầu từ ngày 1/7/2026, các doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ được áp dụng cơ chế quản lý nhân sự linh hoạt hơn trong công tác tài chính, đặc biệt là việc cho phép người thân trong gia đình hoặc các nhân sự kiêm nhiệm đảm nhận vị trí kế toán theo Thông tư 58/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.
Mở rộng đối tượng làm kế toán, tối ưu chi phí nhân sự
Theo quy định mới tại Thông tư 58/2026/TT-BTC, chủ doanh nghiệp siêu nhỏ được phép bố trí người làm kế toán là cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, vợ chồng, con đẻ, con nuôi hoặc anh chị em ruột của người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu, giám đốc hoặc tổng giám đốc và cấp phó phụ trách công tác tài chính - kế toán.
Đáng chú ý, bên cạnh nhóm người thân trong gia đình, doanh nghiệp siêu nhỏ còn được quyền bố trí người đang làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ hoặc người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản trong doanh nghiệp làm kế toán. Các đơn vị này cũng có thể thuê dịch vụ làm kế toán theo quy định của pháp luật, hoàn toàn phù hợp với nhu cầu hoạt động thực tế.
Đồng thời, doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Trong trường hợp đơn vị phân công người phụ trách kế toán thay cho kế toán trưởng, người phụ trách kế toán sẽ được ký thay trên các chứng từ kế toán, sổ kế toán và báo cáo tài chính của đơn vị.
Trước đây, theo Thông tư 132/2018/TT-BTC và Nghị định 174/2016/NĐ-CP, việc bố trí người thân hoặc nhân sự kiêm nhiệm làm kế toán bị hạn chế khắt khe, mặc dù có ngoại lệ cho một số loại hình doanh nghiệp nhất định. Việc cụ thể hóa quy định tại Thông tư 58 được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp siêu nhỏ tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực trong gia đình, qua đó góp phần giảm chi phí vận hành bộ máy nhân sự.
Cơ chế chuyển tiếp linh hoạt khi thay đổi quy mô
Một điểm sáng khác trong Thông tư 58/2026/TT-BTC là quy định rõ ràng về trường hợp doanh nghiệp có sự thay đổi quy mô, dẫn đến không còn đủ điều kiện áp dụng chế độ kế toán theo thông tư này.
Cụ thể, khoản 2 Điều 4 của Thông tư nêu rõ, trong trường hợp trong năm tài chính, doanh nghiệp siêu nhỏ có sự thay đổi về các tiêu chí dẫn đến không còn thuộc đối tượng áp dụng thì doanh nghiệp vẫn được tiếp tục áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC cho đến hết năm tài chính hiện tại. Từ năm tài chính kế tiếp, doanh nghiệp mới bắt buộc phải áp dụng chế độ kế toán phù hợp theo quy định của pháp luật. Điều này giúp các đơn vị kinh doanh có đủ thời gian chuẩn bị và không bị xáo trộn hệ thống sổ sách giữa chừng.
Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ
Để đối chiếu và áp dụng các chính sách ưu việt từ Thông tư 58/2026/TT-BTC, doanh nghiệp cần căn cứ vào các tiêu chí xác định quy mô hiện hành:
Đối với lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng: Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân không quá 10 người; tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
Đối với lĩnh vực thương mại và dịch vụ: Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân không quá 10 người; tổng doanh thu của năm không quá 20 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.
