Cơ quan công tố Colombia đang điều tra cáo buộc cho rằng một số lãnh đạo của doanh nghiệp Trung Quốc tham gia xây dựng tuyến metro Bogota đã yêu cầu nhà thầu phụ địa phương đưa tiền mặt để đổi lấy việc phê duyệt các khoản thanh toán cho khối lượng công việc đã hoàn thành.

Vụ việc gây chú ý sau khi đoạn video ghi lại cảnh một lãnh đạo của nhà thầu Trung Quốc nhận một túi tiền mặt từ đại diện nhà thầu phụ được công bố. Tuy nhiên, liên danh thi công phủ nhận mọi hành vi sai phạm, khẳng định đây chỉ là khoản tiền giữ lại theo thỏa thuận thương mại giữa hai doanh nghiệp trong quá trình giải quyết tranh chấp hợp đồng.

Video ghi cảnh giao tiền mặt làm dấy lên nghi vấn hối lộ

Theo hồ sơ vụ việc, đoạn video dài 26 phút ghi lại cảnh đại diện pháp lý của nhà thầu phụ Colombia Union Temporal Metrobuild trao 60 triệu peso Colombia tiền mặt cho một quản lý thương mại của Công ty Xây dựng Cảng Trung Quốc (CHEC) tại văn phòng của doanh nghiệp này ở Bogota hôm 18/4.

Trong video, đại diện phía Colombia nói rằng mỗi gói tiền trị giá 5 triệu peso, trước khi vị lãnh đạo người Trung Quốc dành khoảng 10 phút để kiểm đếm số tiền rồi ghi một biên nhận vào sổ tay.

Theo đơn tố giác được gửi tới cơ quan công tố, khoản tiền này được yêu cầu như điều kiện để CHEC ký duyệt các hóa đơn trị giá từ 1 - 1,2 tỷ peso mà Metrobuild cho biết họ được thanh toán cho khối lượng công việc hoàn thành trong tháng 3.

Metrobuild nói họ buộc phải chấp nhận vì đang phải trả lương cho hơn 350 lao động cùng nhiều khoản nợ với nhà cung cấp và ngân hàng.

Nhà thầu này còn cung cấp bản ghi âm một cuộc họp diễn ra ngày 8/4. Theo nội dung đơn tố giác, một lãnh đạo CHEC tên Yang nói rằng Giám đốc dự án Wang Chuang chỉ ký duyệt hồ sơ thanh toán nếu Metrobuild giao 60 triệu peso tiền mặt cho công ty.

Tuyến metro trên cao dài 24km tại Bogota được trao cho liên danh do CHEC đứng đầu vào năm 2019 theo hợp đồng nhượng quyền trị giá khoảng 4 tỷ USD (tương đương 105.000 tỷ đồng). Đây hiện là dự án hạ tầng lớn nhất đang được xây dựng tại Nam Mỹ, với hơn 15.000 lao động và đã hoàn thành hơn 80% tính đến cuối tháng 6.

Khoảng 30 đoàn tàu không người lái của tuyến metro do tập đoàn CRRC của Trung Quốc chế tạo tại Trường Xuân. Đến nay, 15 đoàn tàu đã được bàn giao cho Colombia. Dự kiến hệ thống sẽ chạy thử vào năm 2027 và khai thác thương mại từ năm 2028.

Phía Trung Quốc bác bỏ cáo buộc 

Sau khi bài điều tra được công bố, liên danh Metro Línea 1 phủ nhận việc có bất kỳ yêu cầu đưa tiền bất hợp pháp nào.

Họ giải thích rằng Metrobuild từng gửi hóa đơn trị giá 960 triệu peso nhưng phát sinh tranh cãi về chất lượng công trình. Để tránh ảnh hưởng đến việc trả lương cho công nhân, CHEC vẫn quyết định thanh toán.

Khoản 60 triệu peso xuất hiện trong video được cho là khoản tiền giữ lại tạm thời theo thỏa thuận giữa hai doanh nghiệp, nhằm bảo đảm Metrobuild khắc phục các lỗi kỹ thuật. Liên danh cho biết khoản tiền được nộp vào bộ phận tài chính của CHEC sau khi hóa đơn đã được thanh toán và có biên nhận ký nhận đầy đủ.

Liên danh cũng cho rằng đoạn video đã bị quay lén, khiến dư luận hiểu sai bản chất vụ việc. Doanh nghiệp đã mở cuộc điều tra nội bộ theo chương trình tuân thủ, đồng thời khẳng định áp dụng chính sách không khoan nhượng với hành vi hối lộ và tham nhũng.

CHEC là công ty con của China Communications Construction Company (CCCC), một trong những tập đoàn xây dựng lớn nhất Trung Quốc.

Được biết CCCC từng bị Ngân hàng Thế giới cấm tham gia đấu thầu các dự án đường bộ và cầu sử dụng vốn của tổ chức này đến năm 2017 do các sai phạm liên quan một dự án tại Philippines.